Wolf (wulkan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wolf
Ilustracja
Wulkan Wolf w 1978 roku
Państwo  Ekwador
Prowincja  Galapagos
Położenie Isabela
Wysokość 1710[1] m n.p.m.
Dane wulkanu
Rok erupcji 2015
Typ wulkanu wulkan tarczowy
Aktywność wulkan czynny
Położenie na mapie Galapagos
Mapa konturowa Galapagos, po lewej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Wolf”
Położenie na mapie Oceanu Spokojnego
Mapa konturowa Oceanu Spokojnego, blisko prawej krawiędzi znajduje się czarny trójkącik z opisem „Wolf”
Ziemia0°02′00″N 91°20′00″W/0,033333 -91,333333
Zdjęcie satelitarne wulkanu Wolf wykonane przez satelitę Landsat 7, 2001

Wolfczynny wulkan tarczowy, położony w północnej części wyspy Isabeli, w archipelagu Galapagos.

Najwyższy szczyt archipelagu, wznoszący się na wysokość 1707 m n.p.m. Na jego stokach żyje endemiczny gatunek dużej jaszczurki z rodziny legwanowatych (Iguanidae) – Conolophus marthae.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Wulkan został nazwany na cześć niemieckiego przyrodnika Theodora Wolfa, który badał wyspy Galapagos w XIX wieku[1]. Wulkan nazywany również bywa „Mount Whiton”[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wolf (1707 m n.p.m.) jest najwyższym szczytem archipelagu Galapagos[1][3].

Położony jest na równiku, na północnym krańcu największej wyspy archipelagu – Isabeli[1][3]. Jest jednym z sześciu wulkanów na tej wyspie[4].

Wolf jest czynnym wulkanem tarczowym[4]. Jego stoki o nachyleniu sięgającym 35° są bardziej strome niż innych wulkanów na Isabeli[1]. Jego kaldera o wymiarach 6 x 5 km ma 700 m głębokości[4] – jest najgłębszą na wyspach[1]. Po zachodniej stronie kaldery, 450 m nad jej dnem, znajduje się ławka (4 x 1 km[4]), w większości pokryta zastygłą lawą po wybuchu w 1982 roku[1]. Zastygłe strumienie lawy biegną w kierunku południowo-wschodnim aż do oceanu[5]. Jest to w głównej mierze lawa typu aa[4].

Wegetacja występuje po stronie zachodniej i północnej, pomiędzy zastygłymi strumieniami lawy po starszych wybuchach[5]. Występuje tu endemiczny gatunek dużej jaszczurki z rodziny legwanowatych (Iguanidae) – Conolophus marthae, odkryty w 1986 roku a opisany w 2009 roku[6][7][5][8].

Erupcje[edytuj | edytuj kod]

Erupcje miały miejsce w latach: 1797, 1800, 1849, 1859, 1925, 1933, 1935, 1938, 1948, 1963, 1982 i 2015[9].

Wybuch Wolf z 1797 roku był pierwszym historycznie udokumentowanym na wyspach Galapagos[9]. Ostatnia erupcja została odnotowana w maju 2015 roku[9]. Wulkan wyrzucił wówczas gazy i popioły na wysokość 15 km, a lawa spływała po jego wschodnich i południowo-wschodnich stokach, sięgając wód oceany[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Global Volcanism Program. Department of Mineral Sciences. National Museum of Natural History. Smithsonian Institution: Wolf – General Information (ang.). 2016. [dostęp 2016-09-10].
  2. Global Volcanism Program. Department of Mineral Sciences. National Museum of Natural History. Smithsonian Institution: Wolf – Synonyms & Subfeatures (ang.). 2016. [dostęp 2016-09-10].
  3. a b Isabela (ang.). W: Galapagos.org [on-line]. [dostęp 2016-09-10].
  4. a b c d e Dennis J. Geist, Terry R. Naumann, Jared J. Standish, Mark D. Kurz, Karen S. Harp, Wiliam M. White i Daniel J. Fornari. Wolf Volcano, Galápagos Archipelago: Melting and Magmatic Evolution at the Margins of a Mantle Plume. „Journal of Petrology”. 11 (46), s. 2197-2224, November 2005. DOI: 10.1093/petrology/egi052 (ang.). 
  5. a b c NASA Earth Observatory: Wolf Volcano, Galapagos Islands (ang.). [dostęp 2016-09-10].
  6. Gabriele Gentile, Howard Snell. Conolophus marthae sp.nov. (Squamata, Iguanidae), a new species of land iguana from the Galápagos archipelago. „Zootaxa”, s. 1–10, 2009. 2201. ISSN 1175-5334 (ang.). [dostęp 2016-09-10]. 
  7. G. Gentile, Conolophus marthae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2016-09-10] (ang.).
  8. Galapagos Conservancy: Iguanas and Lizards (ang.). W: Galapagos.org [on-line]. [dostęp 2016-09-10].
  9. a b c Global Volcanism Program. Department of Mineral Sciences. National Museum of Natural History. Smithsonian Institution: Wolf – Eruptive History (ang.). 2016. [dostęp 2016-09-10].
  10. NASA Earth Observatory: Eruption of Wolf Volcano Continues (ang.). [dostęp 2016-09-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]