Wolf (wulkan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wolf
Wulkan Wolf w 1978 roku
Wulkan Wolf w 1978 roku
Państwo  Ekwador
Prowincja  Galapagos
Położenie Isabela
Wysokość 1710[1] m n.p.m.
Dane wulkanu
Rok erupcji 2015
Typ wulkanu wulkan tarczowy
Aktywność wulkan czynny
Położenie na mapie Galapagos
Mapa lokalizacyjna Galapagos
Wolf
Wolf
Położenie na mapie Oceanu Spokojnego
Mapa lokalizacyjna Oceanu Spokojnego
Wolf
Wolf
Ziemia0°02′00″N 91°20′00″W/0,033333 -91,333333
Zdjęcie satelitarne wulkanu Wolf wykonane przez satelitę Landsat 7, 2001

Wolfczynny wulkan tarczowy, położony w północnej części wyspy Isabeli, w archipelagu Galapagos.

Najwyższy szczyt archipelagu, wznoszący się na wysokość 1707 m n.p.m. Na jego stokach żyje endemiczny gatunek dużej jaszczurki z rodziny legwanowatych (Iguanidae) – Conolophus marthae.

Nazwa[edytuj]

Wulkan został nazwany na cześć niemieckiego przyrodnika Theodora Wolfa, który badał wyspy Galapagos w XIX wieku[1]. Wulkan nazywany również bywa „Mount Whiton”[2].

Opis[edytuj]

Wolf (1707 m n.p.m.) jest najwyższym szczytem archipelagu Galapagos[1][3].

Położony jest na równiku, na północnym krańcu największej wyspy archipelagu – Isabeli[1][3]. Jest jednym z sześciu wulkanów na tej wyspie[4].

Wolf jest czynnym wulkanem tarczowym[4]. Jego stoki o nachyleniu sięgającym 35° są bardziej strome niż innych wulkanów na Isabeli[1]. Jego kaldera o wymiarach 6 x 5 km ma 700 m głębokości[4] – jest najgłębszą na wyspach[1]. Po zachodniej stronie kaldery, 450 m nad jej dnem, znajduje się ławka (4 x 1 km[4]), w większości pokryta zastygłą lawą po wybuchu w 1982 roku[1]. Zastygłe strumienie lawy biegną w kierunku południowo-wschodnim aż do oceanu[5]. Jest to w głównej mierze lawa typu aa[4].

Wegetacja występuje po stronie zachodniej i północnej, pomiędzy zastygłymi strumieniami lawy po starszych wybuchach[5]. Występuje tu endemiczny gatunek dużej jaszczurki z rodziny legwanowatych (Iguanidae) – Conolophus marthae, odkryty w 1986 roku a opisany w 2009 roku[6][7][5][8].

Erupcje[edytuj]

Erupcje miały miejsce w latach: 1797, 1800, 1849, 1859, 1925, 1933, 1935, 1938, 1948, 1963, 1982 i 2015[9].

Wybuch Wolf z 1797 roku był pierwszym historycznie udokumentowanym na wyspach Galapagos[9]. Ostatnia erupcja została odnotowana w maju 2015 roku[9]. Wulkan wyrzucił wówczas gazy i popioły na wysokość 15 km, a lawa spływała po jego wschodnich i południowo-wschodnich stokach, sięgając wód oceany[10].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g Global Volcanism Program. Department of Mineral Sciences. National Museum of Natural History. Smithsonian Institution: Wolf – General Information (ang.). 2016. [dostęp 2016-09-10].
  2. Global Volcanism Program. Department of Mineral Sciences. National Museum of Natural History. Smithsonian Institution: Wolf – Synonyms & Subfeatures (ang.). 2016. [dostęp 2016-09-10].
  3. a b Isabela (ang.). W: Galapagos.org [on-line]. [dostęp 2016-09-10].
  4. a b c d e Dennis J. Geist, Terry R. Naumann, Jared J. Standish, Mark D. Kurz, Karen S. Harp, Wiliam M. White i Daniel J. Fornari. Wolf Volcano, Galápagos Archipelago: Melting and Magmatic Evolution at the Margins of a Mantle Plume. „Journal of Petrology”. 11 (46), s. 2197-2224, November 2005. DOI: 10.1093/petrology/egi052 (ang.). 
  5. a b c NASA Earth Observatory: Wolf Volcano, Galapagos Islands (ang.). [dostęp 2016-09-10].
  6. Gabriele Gentile, Howard Snell. Conolophus marthae sp.nov. (Squamata, Iguanidae), a new species of land iguana from the Galápagos archipelago. „Zootaxa”, s. 1–10, 2009. 2201. ISSN 1175-5334 (ang.). [dostęp 2016-09-10]. 
  7. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species): Conolophus marthae (ang.). [dostęp 2016-09-10].
  8. Galapagos Conservancy: Iguanas and Lizards (ang.). W: Galapagos.org [on-line]. [dostęp 2016-09-10].
  9. a b c Global Volcanism Program. Department of Mineral Sciences. National Museum of Natural History. Smithsonian Institution: Wolf – Eruptive History (ang.). 2016. [dostęp 2016-09-10].
  10. NASA Earth Observatory: Eruption of Wolf Volcano Continues (ang.). [dostęp 2016-09-10].

Linki zewnętrzne[edytuj]