Wolfenstein 3D
| Producent | |
|---|---|
| Wydawca | |
| Dystrybutor |
PL: LEM[2] |
| Seria gier | |
| Licencja | |
| Data wydania |
5 maja 1992 |
| Gatunek | |
| Tryby gry | |
| Kategorie wiekowe | |
| Platforma | |
| Poprzednia gra w serii |
Beyond Castle Wolfenstein (1984) |
| Następna gra w serii |
Spear of Destiny (1992) |
Wolfenstein 3D – strzelanka pierwszoosobowa wyprodukowana przez id Software i wydana przez Apogee Software 5 maja 1992 roku[4]. Jest to kontynuacja gier Castle Wolfenstein i Beyond Castle Wolfenstein, wydanych przez Muse Software odpowiednio w latach 1981 i 1984 na platformie Apple II[5].
Kolejną grą w serii był prequel Spear of Destiny wydany jeszcze w tym samym roku[5].
Fabuła
[edytuj | edytuj kod]Gracz wciela się w amerykańskiego żołnierza polskiego pochodzenia – Williama Josepha Blazkowicza, który podczas wykonywania tajnej misji zostaje schwytany i uwięziony w hitlerowskiej twierdzy. Stara się z niej uciec, walcząc z zastępami hitlerowskich żołnierzy, a także psów strażniczych.
Rozgrywka
[edytuj | edytuj kod]W budynku ukryte są tajne przejścia i skrytki, zawierające potrzebne do przetrwania przedmioty, jak amunicja i apteczki pierwszej pomocy. Wolfenstein 3D wydany został jako gra typu shareware i zawierała tylko jedną część – Escape from Wolfenstein, składającą się z dziesięciu poziomów. Odpłatna wersja składała się z trzech części, zawierających również po dziesięć poziomów. Następnie wydano trzy kolejne epizody, nazwane The Nocturnal Missions, których akcja rozgrywała się przed trzema pierwszymi.
Łącznie gra ma sześćdziesiąt poziomów. W każdym epizodzie występuje ukryty poziom, którego odkrycie i przejście nie jest wymagane do ukończenia gry. Dostępny jest jedynie tryb dla jednego gracza. W pełnej wersji gry występują cztery rodzaje broni, pięć typów zwykłych przeciwników oraz bossowie, przebywający na ostatnim poziomie każdego epizodu. Ponadto w jednym z ukrytych poziomów, odwzorowującym planszę z gry Pac-Man, znajdują się nieśmiertelne, ścigające gracza duszki.
Wydanie
[edytuj | edytuj kod]Gra została wydana w dwóch wersjach: shareware zawierającej tylko pierwszą część (ang. episode) oraz pełnej ze wszystkimi sześcioma częściami[1].
Poza pierwotną wersją, działającą pod kontrolą systemu operacyjnego DOS, dostępne są oficjalne wydania gry na następujące platformy: Macintosh, Acorn Archimedes[6], 3DO, Atari Jaguar[6], GameBoy Advance[6], SNES[6], Apple IIGS[6], PlayStation 3, Xbox 360, IPhone[6].
W 2012 roku kod źródłowy gry udostępniono jako otwarte oprogramowanie[7]. 5 maja 2012 roku z okazji dwudziestolecia gry wydano darmową wersję, działającą w przeglądarce[8].
Kontynuacje
[edytuj | edytuj kod]Producent gry, dostrzegając sukces komercyjny, wydał w 1992 roku grę Spear of Destiny. W 2001 roku wydano Return to Castle Wolfenstein – luźno powiązany z Wolfensteinem 3D reboot serii[9], oparty na silniku id Tech 3. Dwa lata później ukazała się darmowa produkcja przeznaczona jedynie do gry sieciowej – Wolfenstein: Enemy Territory.
Odbiór
[edytuj | edytuj kod]Popularność gry sprawiła, że, oprócz oficjalnej kontynuacji, czyli Spear of Destiny[5], w krótkim czasie zaczęły pojawiać się liczne produkcje na niej wzorowane, często wykorzystujące bezpośrednio licencjonowany przez id Software silnik. W pewnym okresie gry tego typu określano potocznie mianem „wolfensteinów”, a do tej grupy początkowo zaliczano również Dooma[a][10].
Według magazynu „Computer Gaming World” gra stała się prekursorem wszystkich strzelanek pierwszoosobowych i wyznaczyła kierunek ich rozwoju[11].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Wolfenstein 3-D. „Top Secret”. 6/92 (13), s. 20, listopad – grudzień 1992. Spółdzielnia „Bajtek”. [dostęp 2026-01-14].
- ↑ Wolfenstein 3D. „Click!”. 9/2002, s. 44–45. Wydawnictwo Bauer.
- ↑ Wolfenstein 3D. Entertainment Software Rating Board. [dostęp 2024-09-16]. (ang.).
- ↑ a b Wolfenstein 3D (PC). Gry-Online. [dostęp 2013-07-24].
- ↑ a b c Marcin Przasnyski (Martinez). 3D Wolfenstein. „Secret Service”. 2/93 (2), s. 7, maj 1993. [dostęp 2026-03-14].
- ↑ a b c d e f Brian Heater: Wolfenstein 3D Hits the iPhone. pcmag.com, 2009-03-25. [dostęp 2020-11-04]. (ang.).
- ↑ Wolfenstein 3D. GitHub.
- ↑ Mark Hachman: Free, Browser-Based 'Wolfenstein 3D' Released by Bethesda. PCmag, 2012-05-09. [dostęp 2012-12-26]. (ang.).
- ↑ Callum Williams, How to Play the Wolfenstein Games in Chronological Order [online], IGN, 30 listopada 2023 [dostęp 2026-01-14] (ang.).
- ↑ Wolfensteiny – przegląd. „Top Secret”. 8/94 (29), s. 6-8, sierpień 1994. [dostęp 2026-03-14].
- ↑ Computer Gaming World: Hall of Fame: Wolfenstein 3D. 1UP, 2005-03-23. [dostęp 2012-12-26]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona gry. idsoftware.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-23)]. (ang.).