Woody Allen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Woody Allen
Woody Allen (2011)
Woody Allen (2011)
Prawdziwe imię i nazwisko Allan Stewart Konigsberg
Data i miejsce urodzenia 1 grudnia 1935
Stany Zjednoczone Nowy Jork
Zawód reżyser, scenarzysta, aktor
Lata aktywności od 1950
Strona internetowa

Woody Allen, właśc. Allan Stewart Konigsberg (ur. 1 grudnia 1935 w Nowym Jorku) – amerykański scenarzysta, reżyser, aktor, muzyk, producent, pisarz i kompozytor.

Znany jako twórca "intelektualnej komedii". Jest jednym z najbardziej uznanych amerykańskich reżyserów. Jego filmy (wszystkie tworzone w technice monofonicznej) bazują na literaturze, seksualności, filozofii, psychologii, jego żydowskim pochodzeniu, filmie europejskim i Nowym Jorku, gdzie cały czas mieszka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Woody Allen (1953)
Woody Allen podczas występu w Warszawie (28 grudnia 2008)
Woody Allen z zespołem "Woody Allen and his New Orleans Jazz Band" podczas występu w Warszawie (28 grudnia 2008)

Woody Allen (właściwie Allan Stewart Konigsberg) urodził się 1 grudnia 1935 roku na Brooklynie. Jest synem Nettie oraz Martina Konigsbergów[1]. Pochodzi z rodziny żydowskiej. Allen ma siostrę, Letty (ur. 1943), z którą pozostaje w przyjacielskich stosunkach. Rodzice chcieli, żeby został farmaceutą, on jednak od wczesnej młodości interesował się filmem (pasję tę wyniósł z domu rodzinnego), słuchał też chętnie radiowych programów komediowych i oglądał występy komików[2]. Według Fostera Hirscha Allen zdecydował, że sam zostanie autorem komikiem już w wieku 7 lat, po obejrzeniu w kinie Drogi do Maroka[2].

W latach 1948−1952 uczęszczał do szkoły średniej (Midwood High School na Brooklinie)[1] . Był raczej średnim uczniem, szkoła budziła w nim niechęć[3]. W wieku 16 lat nauczył się grać na klarnecie i zaczął występować w lokalu Michael's Pub[4] Już jako uczeń sprzedawał żarty do gazet oraz dorabiał pisząc dowcipy i gagi dla Guya Lombardo, Sammy Kayne i Arthura Murraya; do pracy tej zatrudnił go agent David O. Albert[1]. W ten sposób zarabiał 25 dolarów tygodniowo, pisząc ok 30 żartów dziennie[4] . W wieku 17 lat legalnie zmienił nazwisko na Woody Allen[4]. W 1952 podpisał kontrakt z agencją William Morris Agency[1]. W tym samym roku rozpoczął naukę na Uniwersytecie Nowojorskim, ale nie zaliczył zajęć z produkcji filmowej. Następnie uczęszczał ma zajęcia filmowe do Kolegium Miejskiego Uniwersytetu Nowojorskiego, jednak naukę przerwał po tygodniu[4]

Debiutował w filmie w 1965 roku, występując w komedii Co słychać, koteczku? Clive'a Donnera. W 1966 dokonał przeróbki japońskiej komedii sensacyjnej Kokusai himitsu keisatsu: Kagi no kagi (Jak się masz koteczku?). W 1969 zadebiutował jako reżyser filmowy parodią filmu gangsterskiego Bierz forsę i w nogi.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żony i nieformalne związki[edytuj | edytuj kod]

Był trzy razy żonaty: Harlene Rosen (1956-1962), Louise Lasser (1966-1969), Soon-Yi Previn (1997- obecnie). Był przez 12 lat (od 1980 do 1992 roku) w nieformalnym związku z aktorką Mią Farrow, w czasie jego trwania nigdy nie mieszkali razem (Allen sam, a Farrow razem z dziećmi). Łączyła go romantyczna zażyłość z Diane Keaton, Stacey Nelkin oraz Mariel Hemingway. W czasie trwania związku z Hemingway ona miała ok. 17-18 lat, on ok. 40. Po zakończeniu relacji, wciąż utrzymują przyjacielskie stosunki.

Dzieci[edytuj | edytuj kod]

Z Mią Farrow ma dwoje adoptowanych dzieci Moshe Farrow (znany pod imieniem Moses) i Dylan O'Sullivan Farrow (po rozstaniu pary zmieniła swoje pierwotne imię - Mallone na Dylan) oraz jedyne biologiczne dziecko to urodzony w 19 grudnia 1987 Ronan Farrow (dokładniej Satchel Ronan O'Sullivan Farrow).

W udzielonym w 2013 roku wywiadzie Mia Farrow wyznała, że jej syn Ronan może być "prawdopodobnie" biologicznym dzieckiem jej pierwszego męża Franka Sinatry. W odpowiedzi na te informacje córka Sinatry, Nancy, stwierdziła, że "Ronan Farrow nie jest jej bratem" i jest to "nonsens", który należy odebrać jako żart. Przytaczała słowa ojca, który kwitował swój związek z Mią jak odległą przeszłość. Z kolei wdowa po Franku Sinatrze, Barbara Sinatra, określiła te informacje jako "fałszywą". Na pytanie gazety Times Allen nie wykluczył tego, że Ronan nie jest jego synem, ale jednocześnie stwierdził, że jeśli to prawda to Mia Farrow kłamała pod przysięgą w sądzie i wyłudziła od niego wysokie alimenty na syna (Allen łożył także na pozostałą dwójkę swoich dzieci).

Po rozstaniu z Mią Farrow, to ona wygrała w sądzie prawo do opieki nad dziećmi. Allenowi odmówiono prawa do odwiedzin Mallone (teraz Dylan), a z Ronanem mógł się spotykać tylko pod nadzorem. Moses, który miał wtedy 15 lat, nie zdecydował się na widywanie Allena, ale w wieku 36 lat odnowił z nim kontakt. Farrow starała się o sądowe anulowanie adopcji dzieci przez Allena, lecz sąd odmówił, więc wciąż jest ich prawnie potwierdzonym ojcem. Jedynym dzieckiem ze związku z Farrow, które wciąż utrzymuje kontakt z Allenem jest Moses Farrow.

Soon-Yi Previn i Allen adoptowali dwie córki: Bechet Dumaine (ur. 1999 w Chinach) oraz Manzie Tio (ur. 2000 w Teksasie).

Zarzuty o nadużycia seksualne[edytuj | edytuj kod]

W 1992 roku Mia Farrow otrzymała pełną opiekę nad dziećmi, w postępowaniu zbadano oskarżenia o nadużycia seksualne, i w postępowaniu stwierdzono, że nie można ich wykluczyć. Sędzia uzasadnił swojej stanowisko, w 33-stronicowym orzeczeniu, stwierdzając, że zachowanie Allena w stosunku do Dylan było "rażąco nieodpowiednie, i że należy podjąć środki aby ją chronić".

W roku 1993 Mia Farrow i Allen toczyli długą publiczną batalię o prawo do opieki nad dziećmi. Przed postępowaniem, lekarz Dylan Farrow zgłaszał obawy, że jest ona molestowana seksualnie przez Allena, gdy ta miała wtedy siedem lat. Powołany w tej sprawie zespół medyczny policji stwierdził, że Dylan "nie była molestowana", powołując się przy tym na jej sprzeczne oświadczenia. Naczelny lekarz zespołu medycznego policji powiedział pod przysięgą, że Dylan "albo wymyśliła te historie pod wpływem stresu życia w zmiennym i niezdrowym domu, albo że zostało to osadzone w jej umyśle przez matkę", ponieważ dziewczynka przedstawiała historie w sposób "niespójny". Sędzia w wyniku tych badań stwierdził, że nadużycia seksualne są niejednoznaczne. New York Department of Social Services po 14 miesiącach śledztwa zamknęło sprawę i stwierdziło, że "Nie znaleziono wiarygodnych dowodów, że niniejsze dziecko było ofiarą nadużyć lub maltretowania... Dlatego ten raport uznaje się za nieuzasadniony".

W lutym 2014 r. Dylan Farrow powtórzyła zarzuty w liście otwartym opublikowanym przez Nicholasa Kristofa, przyjaciela Mii Farrow, na swoim blogu na stronie internetowej The New York Times'a, w którym opisała jak Allen rzekomo wykorzystał ją seksualnie na strychu w letnim domu w Connecticut, gdy bawiła się kolejką brata. Allen ponownie odrzucił zarzuty, nazywając je "nieprawdziwymi i haniebnymi", a następnie opublikował swoją odpowiedź na łamach The New York Times‍'a. Starszy brat Dylan, Moses Farrow, bronił Allena, stwierdzając na stronach magazynu People, że "Oczywiście, że Woody nie molestował mojej siostry". Mówił także, że ich matka manipuluje dziećmi, aby nienawidziły Allena i "w ten mściwy sposób zemścić się na nim za jego związek z Soon-Yi". Dylan nie zaprzeczyła, że była trenowana w nienawiści przez matkę.

Poglądy i fobie[edytuj | edytuj kod]

Jest ateistą[5] i cierpi na awiofobię (fobia przed lataniem samolotem).

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Zdobywca 137 nagród filmowych - w tym czterokrotnie otrzymał Oscara, za reżyserię (Annie Hall) i scenariusz (Annie Hall, Hannah i jej siostry i O północy w Paryżu za 2011 rok). Oprócz tego kilkunastokrotnie do tej nagrody nominowany (w tym 13-krotnie za scenariusz - najwięcej w historii).

W 2002 podczas festiwalu filmowego w Cannes, jako drugi reżyser w historii (po Ingmarze Bergmanie) otrzymał "Palmę palm" za "specjalne osiągnięcia".

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

Scenarzysta[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Woody'ego Allena w Oviedo w Hiszpanii

Aktor[edytuj | edytuj kod]

Kompozytor[edytuj | edytuj kod]

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

Jest klarnecistą jazzowym. Jego występy jako klarnecisty w Europie były przedmiotem filmu dokumentalnego Wild Man Blues. 28 grudnia 2008 wystąpił z zespołem Woody Allen and his New Orleans Jazz Band w warszawskiej Sali Kongresowej. Drugi swój koncert w Polsce dał 23 marca 2011 roku w Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek.

Książki[edytuj | edytuj kod]

Wydaje książki beletrystyczne, m.in. "Allen na scenie" oraz "Obrona szaleństwa".

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Nancy Pogel: Woody Allen. Boston: Twayne Publishers, 1988, s. xiii. ISBN 0805793097.
  2. 2,0 2,1 Nancy Pogel: Woody Allen. Boston: Twayne Publishers, 1988, s. 27. ISBN 0805793097.
  3. Nancy Pogel: Woody Allen. Boston: Twayne Publishers, 1988, s. 27-28. ISBN 0805793097.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Nancy Pogel: Woody Allen. Boston: Twayne Publishers, 1988, s. 28. ISBN 0805793097.
  5. The 7.30 Report - ABC. [dostęp 2010-12-24].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]