Woody Guthrie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Woody Guthrie
Ilustracja
Woody Guthrie w 1943. Na gitarze widać słynne hasło „This machine kills fascists”.
Imię i nazwisko

Woodrow Wilson Guthrie

Data i miejsce urodzenia

14 lipca 1912
Okemah

Data i miejsce śmierci

3 października 1967
Nowy Jork

Instrumenty

wokal, gitara, harmonijka ustna, mandolina, skrzypce

Gatunki

folk, protest song

Zawód

piosenkarz, autor piosenek

Aktywność

1930–1956

Instrument
Martin 000-18, Gibson Southern Jumbo, Gibson J-45
Strona internetowa

Woody Guthrie, właśc. Woodrow Wilson Guthrie[1] (ur. 14 lipca 1912 w Okemah, Oklahoma, zm. 3 października 1967 w Nowym Jorku[1]) – amerykański pieśniarz folkowy, gawędziarz i aktywista polityczny. Autor wielu piosenek z lat wielkiego kryzysu i II wojny światowej, m.in. „This Land is Your Land” czy „Tear the Fascists Down”. Najsłynniejszy przedstawiciel subkultury hobo. Ojciec Arlo Guthriego, również muzyka folkowego.

Guthrie napisał setki piosenek country, folkowych i dziecięcych, a także ballady i utwory improwizowane. Dust Bowl Ballads, album Guthriego z piosenkami o okresie Dust Bowl, znalazł się na liście 100 płyt, które zmieniły świat magazynu „Mojo[2], a wiele z jego nagranych piosenek jest zarchiwizowanych w Bibliotece Kongresu[3]. W 1988 został upamiętniony w muzeum Rock and Roll Hall of Fame[4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Okemah w rolniczej Oklahomie, imiona otrzymał na cześć postępowego kandydata na prezydenta Stanów Zjednoczonych w wyborach 1912 – Woodrowa Wilsona. W maju 1919 w pożarze umarła jego starsza siostra Clara[5].

W 1929 przeprowadził się do rodziny ojca w Pampie w Teksasie. W następnym roku zmarła jego matka. Mieszkając w Pampie skupił się na nauce gry na gitarze oraz harmonijce. Tam również poznał i wkrótce poślubił swoją pierwszą żonę Mary Jennings[5], z którą miał troje dzieci. Po kilku latach opuścił rodzinę, by ruszyć wraz z falą migracji ofiar wielkiego kryzysu do Kalifornii. Podróże tego okresu odbiły się najwyraźniej w jego twórczości. W latach 1935–1937 śpiewał swoje piosenki w kalifornijskim radiu.

W 1939 bądź 1940 przeniósł się do Nowego Jorku, znajdując uznanie w tamtejszych lewicowych i folkowych środowiskach. Tam też powstały jego pierwsze nagrania: kilka godzin opowieści i piosenek nagranych przez folklorystę Alana Lomaxa na potrzeby Biblioteki Kongresu oraz album Dust Bowl Ballads. W tym czasie rozpoczął też prace nad autobiografią Bound for Glory wydaną w 1943. W 1941 poznał Pete’a Seegera, przewędrowali razem Amerykę wzdłuż i wszerz, i przyłączył się do jego zespołu Almanac Singers. Gdy pod koniec 1941 USA przystąpiły do wojny, Woody wstąpił do armii. Będąc na przepustce, ożenił się z Marjorie Mazia, z którą miał czworo dzieci.

Pod koniec lat czterdziestych stan jego zdrowia zaczął się pogarszać, również jego zachowania budziły kontrowersje. Porzucił rodzinę i wyjechał do Kalifornii, gdzie ożenił się po raz trzeci (miał jedno dziecko z tego związku). Po powrocie do Nowego Jorku w 1954 błędnie diagnozowano u niego różne choroby (włączając alkoholizm i schizofrenię). Ostatecznie odkryto, że cierpi na pląsawicę Huntingtona. Choroba ta całkowicie uniemożliwiła mu dalszą twórczość. Do śmierci przebywał w nowojorskim szpitalu psychiatrycznym, gdzie opiekowała się nim jego druga żona Marjorie.

Światopogląd[edytuj | edytuj kod]

W swojej twórczości, szczególnie tej powstałej podczas II wojny światowej, protestował przeciwko faszyzmowi. Na początku lat 40. przewidywał upadek Hitlera i Mussoliniego. Wykonywał utwory, w których stawał w obronie praw człowieka, pokoju, demokracji, a także związków zawodowych. Występował z charakterystyczną gitarą, na której znajdował się napis: „This machine kills fascists” (pol. „Ta maszyna zabija faszystów”). Walczył z segregacją rasową w Stanach Zjednoczonych – podczas rejsów na statkach (służył we flocie handlowej) sprzeciwiał się poleceniom pracodawców i odmawiał śpiewania jedynie dla białych członków załogi. Właściwie do końca życia znany był ze swojej antyfaszystowskiej postawy[6][7].

Wpływy[edytuj | edytuj kod]

W początkowym okresie kariery Boba Dylana, był dla niego wzorem do naśladowania. Wpłynął na cały ruch folkowy końca lat 50. i z początków lat 60. XX w., szczególnie na takich muzyków jak Ramblin’ Jack Elliott, John Sebastian, Pete Seeger[8], Phil Ochs, Tom Paxton i wielu innych[9].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b William Ruhlmann: Biografia Woody Guthriego na stronie allmusic.com. allmusic.com. [dostęp 2011-05-20]. (ang.).
  2. BMI Songwriters Dominate Mojo’s “100 Records That Changed The World”, BMI.com, 3 lipca 2007 [dostęp 2023-04-16] (ang.).
  3. Library of Congress Finding Aids: Search Results, findingaids.loc.gov [dostęp 2023-04-16] (ang.).
  4. Woody Guthrie: inducted in 1988. The Rock and Roll Hall of Fame and Museum, Inc.. [dostęp 2016-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-29)]. (ang.).
  5. a b Timeline of Woody Guthrie, Library of Congress [dostęp 2023-04-16] (ang.).
  6. Steve Silver, Woody Guthrie: antyfaszystowski bohater muzyki folk, „Nigdy Więcej”, 17, 2009, ISSN 1428-0884.
  7. Stetson Kennedy, Woody Guthrie: urodzony antyfaszysta, „Nigdy Więcej”, 17, 2009, ISSN 1428-0884.
  8. The Powerful Messages That Woody Guthrie & Pete Seeger Inscribed on Their Guitar & Banjo: "This Machine Kills Fascists" and "This Machine Surrounds Hate and Forces it to Surrender", Open Culture [dostęp 2023-04-16] (ang.).
  9. David Hajdu: Positively 4th Street. ss. 64–66