Woschod

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy serii statków kosmicznych. Zobacz też: osiedle Woschod w obwodzie moskiewskim.
Voskhod 1 and 2.png

Woschod (ros. Восход, wschód - zjawisko astronomiczne) – seria radzieckich załogowych statków kosmicznych, będących modyfikacją poprzedniej serii Wostok (ros. wschód - strona świata)[1]. Były pierwszymi pojazdami kosmicznymi zabierającymi na pokład więcej niż jednego kosmonautę.

Głównym celem programu było przeprowadzenie pierwszego spaceru kosmicznego. Dodatkowym celem propagandowym było opracowanie i wystrzelenie na orbitę pierwszego wieloosobowego statku kosmicznego[1]. Po osiągnięciu obu celów program przerwano, aby skoncentrować siły i środki na realizacji bardziej ambitnego programu Sojuz.

Konstrukcja[edytuj]

Kapsuła stanowiła modyfikację kapsuły Wostok. Pojazd pozbawiono katapultowanego fotela, zamiast niego zainstalowano we wnętrzu, zależnie od wersji, dwa lub trzy fotele dla załogi. W stosunku do rozkładu miejsc w Wostoku, siedzenia załogi w Woschodzie obrócono o 90 stopni – nie przeniesiono jednak przyrządów pojazdu, skutkiem czego załoga musiała przekręcać głowy w bok, aby je zobaczyć. Woschod 2 był dodatkowo wyposażony w nadmuchiwaną zewnętrzną śluzę powietrzną, odrzucaną po wykorzystaniu. Jako jedyna radziecka kapsuła kosmiczna, Woschod nie posiadał żadnego systemu ewakuacji dla załogi.

Kapsułę zasilały akumulatory, pozwalające na maksymalną długość lotu w granicach 7-10 dób. Załoga latała bez skafandrów, ze względu na niemożność zmieszczenia autonomicznych systemów podtrzymania życia w skafandrach. Lądowanie następowało w kabinie wyposażonej w dwa spadochrony i rakietowy system miękkiego lądowania. W przeciwieństwie do Wostoka, załoga Woschoda nie opuszczała pojazdu przed lądowaniem, lecz do końca pozostawała w kapsule.

Rakieta nośna[edytuj]

Rakietę nośną stanowiła trzystopniowa rakieta Woschod, będąca pochodną rakiety R-7 i pierwotną wersją rakiety nośnej Sojuz.

 Osobny artykuł: Woschod 11A57.

Loty[edytuj]

Przeprowadzono dwa załogowe i trzy bezzałogowe loty kapsuły Woschod. Kolejne cztery loty zostały odwołane po śmierci Korolowa na rzecz przyspieszenia prac nad programem Sojuz, także ze względu na fakt, że Amerykanie zrealizowali część podobnych zadań w programie Gemini, zniknął więc element prestiżowego "wyścigu".

Loty bezzałogowe[edytuj]

  • Kosmos 477 października 1964 - pierwszy bezzałogowy test pojazdu, wystartował z dwoma manekinami
  • Kosmos 5722 lutego 1965 - drugi bezzałogowy test, nieudany w wyniku przedwczesnego powrotu do atmosfery
  • Kosmos 11022 lutego 1966 - trzeci próbny lot, wyniósł na orbitę dwa psy, pozostał na orbicie przez 22 dni. Mimo kiepskiej kondycji psy wróciły na Ziemię żywe.

Loty załogowe[edytuj]

Loty odwołane[edytuj]

  • Woschod 3 – 19-dniowa misja mająca testować wpływ długotrwałego przebywania w nieważkości na kosmonautów, planowana na czerwiec 1966. W locie mieli wziąć udział Gieorgij Szonin i Borys Wołynow[2].
  • Woschod 4 – 20-dniowa misja o takim samym charakterze, planowana na jesień 1966 roku. Celem był m.in. eksperyment ze sztuczną grawitacją oparty na działaniu siły odśrodkowej. Załogę mieli stanowić Gieorgij Bieriegowoj i Gieorgij Katys[3].
  • Woschod 5 – 10-dniowy lot załogi składającej się wyłącznie z kobiet planowana na koniec 1966 roku. W zadaniach lotu był pierwszy spacer kosmiczny kobiety, załogę miały stanowić Walentina Ponomariowa i Irina Sołowjowa[4].
  • Woschod 6 – planowana na początek 1967 roku 6-dniowa misja, mająca przetestować działanie pasa odrzutowego podczas spaceru kosmicznego. Załogę mieli stanowić Jewgienij Chrunow i Anatolij Woronow[5].

Dane techniczne[edytuj]

  • masa: 5682 kg
  • długość: 5,0 m
  • średnica 2,43 m
  • załoga: 3 osoby (Woschod 1) lub 2 (Woschod 2)
Umiejscowienie załogi

Przypisy

  1. a b Mark Wade: Voskhod. W: Encyclopedia Astronautica [on-line]. [dostęp 2016-10-04].
  2. Voskhod 3 (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line]. [dostęp 2015-12-29].
  3. Voskhod 4 (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line]. [dostęp 2015-12-29].
  4. Voskhod 5 (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line]. [dostęp 2015-12-29].
  5. Voskhod 6 (ang.). W: Encyclopedia Astronautica [on-line]. [dostęp 2015-12-29].

Linki zewnętrzne[edytuj]