Wotje (atol)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wotje
Ilustracja
Atole Wotje po prawej stronie na zdjęciu NASA z 2002 roku, po prawej widoczny atol Erikub
Państwo  Wyspy Marshalla
Akwen Ocean Spokojny
Powierzchnia 8,18 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

859
272 os./km²
Położenie na mapie Wysp Marshalla
Mapa lokalizacyjna Wysp Marshalla
Wotje
Wotje
Położenie na mapie Oceanii
Mapa lokalizacyjna Oceanii
Wotje
Wotje
Ziemia9°27′N 170°01′E/9,450000 170,016667
Mapa wyspy
Amerykański wodnosamolot rozpoznawczy Curtiss SOC Seagull nad atolem Wotje, podczas ataku 1 lutego 1942 rok

Wotje (marsz.: Wōjjā[1][2]) – jeden z atoli łańcucha Ratak Chain w archipelagu Wysp Marshalla w środkowej części Oceanu Spokojnego. W jego skład wchodzą 72 wysepki, o łącznej powierzchni 8,18 km². Otaczają one lagunę o powierzchni około 624,34 km². Według danych za rok 2011 atol zamieszkiwało łącznie 859 osób.

Podczas II wojny światowej Wotje była bazą japońskiej marynarki wojennej i jednym z celów ataku wojsk amerykańskich w ramach operacji Flintlock.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa atolu Wotje pochodzi od marsz. Wōjjā oznaczającego „ziemię, na której można się przejeść”[1][2]. W przeszłości w kartografii i księgach pokładowych funkcjonowały również nazwy: Chatham Island, Christmas Harbour, Odia, Romanzov, Rumanzoff czy Woche[3].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Atol znajduje się w łańcuchu Ratak Chain w archipelagu Wysp Marshalla w środkowej części Oceanu Spokojnego[4]. Obejmuje 72 wysepki, o łącznej powierzchni 8,18 km², które otaczają lagunę o powierzchni około 624,34 km²[3]. Jest to dziewiąty pod względem powierzchni lądu i ósmy co do wielkości laguny atol Wysp Marshalla[3]. Leży 8 km na północ od niezamieszkanego atolu Erikub[5], który jest wykorzystywany przez mieszkańców Wotje do zbierania żywności[6].

Wotje znany jest jako „atol ogród”[7]. Znajduje się tu szkoła średnia oraz niewielka elektrownia[7]. Głównym ośrodkiem jest Wotje – największa wysepka atolu (1000 m szerokości w kierunku SW–NE i 3200 m długości w kierunku N–S)[8]. Na wyspie znajduje się lotnisko (kod IATA: WTE)[9].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Na atolu w 2011 mieszkało 859 osób (spadek w stosunku do 1999 roku, kiedy to liczba ta wynosiła 866)[10].

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Baza danych Avibase podaje (stan na rok 2017), że na atolu występuje 37 gatunków ptaków, w tym cztery narażone na wyginięcie: nawałnik duży (Hydrobates leucorhous), petrel długodzioby (Pterodroma longirostris), burzyk szarogrzbiety (Ardenna bulleri) i kulik alaskański (Numenius tahitiensis)[11].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki osadnictwa na atolu nie są znane; najprawdopodobniej pierwsi ludzie (Marszalczycy) przybyli tam w I w. p.n.e.[4]

Dla Europejczyków atol został odkryty w 1543 roku, przez hiszpańskiego podróżnika Ruya Lópeza de Villalobos (1500–1544)[12]. Spennemann podaje natomiast, że de Villalobos mógł odkryć atol w grudniu 1542 roku – kolejny statek europejski zbliżył się do atolu dopiero w 1788 roku – był to brytyjski transportowiec prowadzony przez kapitana Thomasa Gilberta[13]. W okresie pierwszych kontaktów z Europejczykami, atol zamieszkiwany był przez ponad 350 osób[4].

W 1816 roku rosyjski podróżnik i odkrywca Otto Kotzebue (1788–1846) dotarł do archipelagów Ratak i Ralik na pokładzie statku Rurik[14] i przybył na atol Wotje, skąd zabrał na pokład karolińskiego rozbitka, z którym popłynął na wody Arktyki i następnie w 1817 roku odstawił z powrotem[4]. Notatki z wyprawy Kotzebue zawierają najwcześniejszy i najbardziej dokładny opis atolu ze wszystkich atoli Wysp Marshalla[4]. Kotzebue powrócił na Wotje w 1826 roku, dokumentując zmiany jakie zaszły od jego pierwszego pobytu[4]. W 1884 roku na Wotje przebywała ekspedycja japońska, która sporządziła szczegółowe świadectwo życia na atolu[4].

Po zakupie Wysp Marshalla przez Niemcy w 1885 roku, głównym ośrodkiem stał się Jaluit, a na Wotje utrzymywano jedynie punkt handlowy[4]. W 1870 na atol dotarli przedstawiciele Kościoła Chrześcijańskiego[4]. Atol, wraz z innymi Wyspami Marshalla został przejęty przez Japonię na początku I wojny światowej i stał się bazą dla japońskiej radiostacji[4]. Po zakończeniu wojny, wszystkie terytoria niemieckie na północ od równika przekazano administracji Japonii. W 1922 roku Japonia zamknęła radiostację i otworzyła szkołę dla dzieci z wysp łańcucha Ratak Chain[4].

Pod koniec lat 30. XX w. Japonia zaczęła umacniać swoją pozycję na Wyspach Marshalla[4]. Ignorując postanowienia międzynarodowe, rozwinęła bazy na atolach Kwajalein, Maloelap i Wotje[4]. Wotje było miejscem manewrów marynarki wojennej i prób z wodnosamolotami[4]. Do budowy lotniska wojskowego z dwoma pasami użyto batalionu więźniów[4]. Ponadto powstała rampa dla wodnosamolotów i keja[4]. Do 1943 roku wzniesiono setki budynków, głównie z drewna[4]. W bazie stacjonowało 2100 żołnierzy i 420 osób personelu marynarki, a bazą dowodził Nobukazu Yoshimi[4]. Wybrzeże zostało umocnione i wyposażone w artylerię nadbrzeżną, m.in. działa przeciwlotnicze[4]. Podczas II wojny światowej stacjonowały tu dwa szwadrony lotnictwa wyposażone w samoloty torpedowe i patrolowe[4]. Na początku wojny znajdowało się tu ponadto 6–12 łodzi typu Kawanishi H6K, które zastąpiono później modelem Kawanishi H8K[4]. Stąd startowały wodnosamoloty podczas drugiego – po Pearl Harbor – ataku na Hawaje, tzw. Operacji K[4].

Japońska baza na Wotje była jednym z celów wojsk amerykańskich w ramach operacji Flintlock[4]. Od połowy 1943 roku do sierpnia 1945 roku, bombowce amerykańskie zrzuciły tu 3500 ton bomb, a okręty 1000 ton pocisków[4]. Amerykanie odcięli również dostawy zaopatrzenia, przez co w garnizonie japońskim zapanował głód[4]. Z 3300 stacjonujących tu wówczas żołnierzy japońskich przeżyło 1200, większość zmarła z głodu[4].

Do dziś zachowały się pozostałości japońskich bunkrów i umocnień oraz wielkich dział, a w lagunie znajdują się liczne wraki[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Marshallese-English Dictionary – Place Name Index (ang.). Marshallese-English Dictionary. [dostęp 2017-06-18].
  2. a b Nazewnictwo Geograficzne Świata. Zeszyt 1. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych, 2004, s. 144. ISBN 83-239-7552-3. (pol.)
  3. a b c Digital Micronesia-An Electronic Library & Archive is: Marshall Islands Atoll Information Wotje Atoll (ang.). [dostęp 2017-06-18].
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Dirk HR Spennemann & Hemley Benjamin: Essays on the Marshallese Past (ang.). [dostęp 2017-06-18].
  5. Marshall Islands – Erikub (ang.). the island encyklopedia. [dostęp 2017-06-18].
  6. Erikub Atoll (ang.). Marshall Islands Guide. [dostęp 2017-06-18].
  7. a b c Wotje Atoll (ang.). W: Marshall Islands Guide [on-line]. [dostęp 2017-06-18].
  8. Dirk HR Spennemann & Hemley Benjamin: The Japanese seaplane base at Wotje Island, Wotje Atoll (ang.). [dostęp 2017-06-18].
  9. WTE – Wotje Atoll, MH – Airport – Great Circle Mapper (ang.). Great Circle Mapper. [dostęp 2017-06-18].
  10. Economic Policy, Planning, and Statistics Office, Office of the President: The RMI 2011 Census of Population and Housing. Summary and Highlights Only (ang.). U.S. Department of the Interior, 2017-06-18. s. 7. [dostęp 2017-06-17].
  11. Denis Lepage: Avibase – Bird Checklists of the World Wotje Atoll (ang.). W: Avibase – Bird Checklists of the World [on-line]. [dostęp 2017-06-18].
  12. Max Quanchi, John Robson: Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. Lanham, Maryland; Toronto; Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2005, s. XX. ISBN 0-8108-5395-7. [dostęp 2017-06-18].
  13. Dirk HR Spennemann & Hemley Benjamin: Ships visiting the Marshall Islands (until 1885) Wotje Atoll (ang.). [dostęp 2017-06-18].
  14. Anono Lieom Loeak, Veronica C. Kiluwe, Linda Crowl: Life in the Republic of the Marshall Islands. University of South Pacific Centre Majuro and Institute of Pacific Studies Univeristy of the South Pacific, s. 192. ISBN 978-982-02-0364-8. [dostęp 2017-06-18].