Wróbel śródziemnomorski
| Passer hispaniolensis[1] | |||
| (Temminck, 1820) | |||
 Samiec (Sardynia) | |||
.jpg) Samica (Wyspy Kanaryjskie) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
wróbel śródziemnomorski | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 Zasięg występowania podgatunków wróbla śródziemnomorskiego (kolor jasno- i ciemnozielony), wróbla apenińskiego (P. italiae; kolor różowy) oraz mieszańców; kolorem błękitnym oznaczono zimowiska | |||
Wróbel śródziemnomorski[4], wróbel południowy[5] (Passer hispaniolensis) − gatunek małego ptaka z rodziny wróbli (Passeridae). Gniazduje na Półwyspie Iberyjskim, Sardynii, w południowo-wschodniej Europie, północnej Afryce oraz od Bliskiego Wschodu po Azję Środkową. Nie jest zagrożony.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Takson blisko spokrewniony z wróblem zwyczajnym (Passer domesticus) i apenińskim (P. italiae), wszystkie trzy łączono dawniej w jeden gatunek[2]. Wyróżniono dwa podgatunki P. hispaniolensis[6][2]:
- P. hispaniolensis hispaniolensis (Temminck, 1820) – Półwysep Iberyjski do zachodniej Turcji, wschodnie wyspy Oceanu Atlantyckiego (Madera, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Zielonego Przylądka), północno-zachodnia Afryka.
- P. hispaniolensis transcaspicus Tschusi, 1902 – Bliski Wschód do południowego Kazachstanu, zachodnich Chin i Afganistanu; poza sezonem lęgowym także w północno-zachodniej części subkontynentu indyjskiego.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała około 15 cm, rozpiętość skrzydeł 23–26 cm; masa ciała 24–32 g[7].
Jest nieznacznie większy od wróbla domowego. Samice są nie do odróżnienia od samic wróbla domowego.
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]IUCN uznaje wróbla śródziemnomorskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy i całej Turcji na rok 2015, zawiera się w przedziale 61–131,5 milionów dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Passer hispaniolensis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 Spanish Sparrow (Passer hispaniolensis). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-12-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-03)]. (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Passer hispaniolensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2019, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-17] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Passeridae Rafinesque, 1815 - wróble - Sparrows, snowfinches and allies (wersja: 2024-10-21). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-17].
- ↑ P. Busse (red.), Z. Czarnecki, A. Dyrcz, M. Gromadzki, R. Hołyński, A. Kowalska-Dyrcz, J. Machalska, S. Manikowski, B. Olech: Ptaki. T. II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 342, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-17] (ang.).
- ↑ N. Bouglouan: Spanish Sparrow. [w:] oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-03-08]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Paul Sterry, Andrew Cleve, Andy Clements, Peter Goodfellow, Ptaki Europy, Warszawa: Świat Książki, 2007.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).