Wrótka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wrótka
Ilustracja
Widok ze Skupniowego Upłazu
Państwo  Polska
Wysokość ok. 1580 m n.p.m.
Pasmo Tatry, Karpaty
Sąsiednie szczyty Turnia nad Białem, Kalacka Kopa
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Wrótka
Wrótka
Ziemia49°15′16,9″N 19°57′11,2″E/49,254694 19,953111

Wrótka (około 1580 m) – trawiasta, ale otoczona stromymi skałami przełęcz we wschodniej grani Długiego Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich (na innych mapach podawana jest wysokość 1592 m[1]. Dawniej miała też nazwę Kalackie Wrótka lub Szklana Brama[2]. Znajduje się tuż po zachodniej stronie Kalackiej Kopy (1592 m). Południowe stoki spod Wrótek opadają stromo do Doliny Kondratowej, północne do Żlebu pod Wrótka (wschodnie odgałęzienie Doliny Białego)[3]. W południowych stokach jest bezimienny żleb, wyraźny jednak tylko w swojej najwyższej części[1].

Dawniej przez Kalackie Koryto i Wrótka chadzano na Giewont i prowadził tędy znakowany farbą szlak, po jego zamknięciu używane są już tylko jako łatwy dostęp do grani Długiego Giewontu[1]. Mariusz Zaruski tak pisze o Wrótkach: Jest to wcięcie w grani, utworzone przez dwie pionowe kilkunastometrowe ścianki, istotnie podobne do bramy zamczyska. Wrotka obchodzimy po prawej (północnej) stronie, a dalej (już bez znaków, które skończyły się na Wrotkach) wznosimy się szeroką trawiastą granią aż do wielkiego rozwartego wcięcia (Szeroki Karb), poza którym zaczyna się ściana głównej grani Giewontu[4].

W nazewnictwie tatrzańskim wrótkami nazywa się dość głęboko wciętą w grań przełączkę, wąskie wcięcie w skalnym żebrze lub ciasne przejście między skałami. W Tatrach jest kilka Wrótek, te w grani Giewontu są jednak najbardziej znane[2]. W rejonie Wrótek (giewonckich) stwierdzono występowanie ostrołódki karpackiej – rzadkiego gatunku rośliny, w Polsce występującego tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach[5].

Widok na Wrótka i Kalacką Kopę z Doliny Kondratowej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Władysław Cywiński: Giewont. Przewodnik szczegółowy, tom 1. Poronin: Wyd. Górskie, 1994. ISBN 83-7104-002-3.
  2. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” s.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
  4. Mariusz Zaruski: Na bezdrożach tatrzańskich. Łomianki: Wyd. LTW, 2007. ISBN 978-83-7565-004-4.
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.