To jest dobry artykuł

Wrocławska Kolej Aglomeracyjna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wrocławska Kolej Aglomeracyjna
Wrocławska Kolej Aglomeracyjna
Dane ogólne
Lokalizacja Polska Wrocław
Rodzaj transportu kolej aglomeracyjna
Data uruchomienia w organizacji
Inne informacje
Rozstaw toru 1435 mm
Operator Przewozy Regionalne Koleje Dolnośląskie
Mała aglomeracja wrocławska
Duża aglomeracja wrocławska. Kolorem szarym oznaczone są linie obecnie nieużywane.

Wrocławska Kolej Aglomeracyjna – nazwa sieci kolei podmiejskiej aglomeracji wrocławskiej obejmującej ok. 350 km linii kolejowych, stanowiących w większości zelektryfikowane linie dwutorowe będące częścią głównych ciągów komunikacyjnych sieci PKP. Od 2009 wrocławski samorząd przygotowuje się do uruchomienia systemu kolei podmiejskiej o tej samej nazwie, obsługiwanej głównie przez PolRegio (dawne Przewozy Regionalne) i powstałej w 2007 spółki marszałka Koleje Dolnośląskie. Rozwój Wrocławia, słaba wydolność komunikacji miejskiej, zjawisko migracji mieszkańców miasta na przedmieścia, a nade wszystko coraz większe korki uliczne i katastrofalny stan czystości powietrza w mieście zmusiły władze Wrocławia do skorzystania z bogatej infrastruktury kolejowej tak miasta, jak i regionu. W r. 2009 oddano do użytku wyremontowaną linię kolejową do Trzebnicy, a w 2017 pilotażowo uruchomiono przeznaczoną do rewitalizacji część linii do Jelcza Miłoszyc w granicach miasta.

Kolej nie ma jeszcze formalnego szyldu i struktur organizacyjnych, choć nieformalnie istnieje i jest rozbudowywana, głównie przez urząd marszałkowski województwa dolnośląskiego, między innymi przez budowę nowych stacji, np. Wrocław Różanka, a także zagęszczanie kursów pociągów aglomeracyjnych (na linii legnickiej do 26 na dobę). Formalne otwarcie kolei planowane jest na rok 2020, po remontach linii do Kobierzyc i do Jelcza Miłoszyc. Buduje się również parkingi Parkuj i Jedź w okolicach stacji kolejowych.

Historia budowy kolei aglomeracyjnej[edytuj]

Koncepcja sieci kolei aglomeracyjnej Wrocławia według urzędu marszałkowskiego z wykorzystaniem m.in. Kolei Dolnosląskich[1]
Koncepcja SKM wg Adama Fularza 2002[2]

Przed 2005[edytuj]

Początki kolei aglomeracyjnej sięgają przedwojennego Wrocławia, kiedy to istniały dwie linie ruchu lokalnego (Nahverkehr): S1 z dworca Świebodzkiego do Leśnicy i S2 z dworca głównego do Świętej Katarzyny[3], a także do Osoli i Kobierzyc. Kolej była wzorowana na berlińskiej S-Bahn i wykorzystywała składy zasilane akumulatorami[4]. Kolej zlikwidowano po wojnie, głównie z powodu spadku liczby ludności z 600 tys. do 171 tys. mieszkańców[4]. W latach 70. wrócono do pomysłu, który nigdy nie doczekał się realizacji. Ujęto ją w studium zagospodarowania Wrocławia w r. 1997 oraz następnych (r. 2006 i 2010)[3]. Na początku lat dziewięćdziesiątych dr inż. Józef Wysocki opracował plan kolei aglomeracyjnej łączący Trzebnicę ze stacją Wrocław Klecina. Pomysł nie został zrealizowany[5]. W roku 2002 polski ekonomista transportu Adam Fularz proponuje wprowadzenie we Wrocławiu szybkiej kolei miejskiej, prowadzonej przez odrębnego niż PKP przewoźnika. Pomysł nie doczekał się realizacji[6].

2005 – 2009[edytuj]

  • Pojawił się pierwszy plan Wrocławskiej Kolei Aglomeracyjnej przedstawiony przez wrocławski urząd miejski. Zakładał on pilotażowe uruchomienie dwóch pociągów dla czterech kierunków: OławaStrzelin przez Wrocław Główny oraz WołówJelcz-Laskowice przez Wrocław Nadodrze. Plan ten nigdy nie wszedł w życie[3].
  • Skonkretyzowane projekty były ogłaszane od roku 2008[7]. Urząd marszałkowski województwa dolnośląskiego pierwsze prace nad koleją aglomeracyjną rozpoczął w czerwcu 2008[8].
  • W kwietniu 2009 zaproponowano budowę czterech przystanków: na ul. Owsianej, przy skrzyżowaniu ul. Grabiszyńskiej i Lubuskiej, przy ul. Jedności Narodowej oraz przy skrzyżowaniu ulic Długiej i Lubuskiej[9]. Marszałek województwa Marek Łapiński zadeklarował zakup 21 szynobusów na kwotę 150 mln zł. Ogłoszono również oficjalną nazwę kolei – Dolnośląska Kolej Dojazdowa[10].
  • Po wyremontowaniu trasy przywrócono połączenie kolejowe z Trzebnicą. Początkowo program miał charakter pilotażowy i ograniczał się do 4 kursów dziennie. Od r. 2010 liczba kursów wzrosła do 10 a w ciągu pierwszego roku trasą trzebnicką przewieziono 200 000 pasażerów[11][12].

2010[edytuj]

Projekt wrocławskiej kolei miejskiej w 2010[13]
Plany oddania pierwszych odcinków kolei aglomeracyjnej w latach 2011-1[14]
  • PKP Polskie Linie Kolejowe rezygnują z budowy czterokilometrowego odcinka torów do wrocławskiego lotniska, nie składają wniosku o dotację z funduszy Unii Europejskiej. Prace, których koszt szacowano na 47 mln zł, okazały się o wiele wyższe i miałyby wynieść 140 mln zł[16].
  • 13 listopada 2010 odbył się zorganizowany przez urząd miejski pokaz szybkiego pociągu na trasie Wrocław-Długołęka[17]. Urząd marszałkowski określił wytyczne odnośnie nowego systemu, publikuje jego mapę oraz ogłasza przywrócenie dworca Świebodzkiego dla ruchu kolejowego[18].
  • W grudniu 2010 zapowiedziano pierwsze połączenia w ramach wrocławskiej kolei miejskiej. Miałyby się one odbywać na odcinku SiechniceDługołęka w takcie od 20 do 30 minut[19]. Zapowiedziano nowe przystanki kolejowe. Zapowiedziano również wprowadzenie tramwaju dwusystemowego do r. 2015. Miasto zabezpieczyło dla wykonania projektu 8 mln zł[19].

2011[edytuj]

  • W styczniu 2011 zapowiedziano prace mające na celu przywrócenie ruchu kolejowego na dworzec Wrocław Świebodzki i włączenie go w zintegrowany system kolei miejskiej[20]. Urząd miejski zapowiedział dodatkowo zakup 5 elektrycznych zespołów trakcyjnych.
  • W marcu 2011 wprowadzono tzw. dopłatę kolejową w wysokości 16 zł do biletów miesięcznych[21].
  • W lipcu 2011 ogłoszono, iż planowane w ramach struktury wrocławskiej kolei miejskiej połączenie z lotniskiem Strachowice nie powstanie przed Euro 2012. Planowano najpierw odnogę od stacji Wrocław Żerniki, a gdy okazało się to technicznie skomplikowane, od stacji Wrocław Zachodni. Zapowiedziano powstanie nowej koncepcji[22].
  • W październiku 2011 zapowiedziano powstanie węzłów przesiadkowych na Leśnicy, Psim Polu i Praczach Odrzańskich, co miałoby zachęcić mieszkańców do używania kolei aglomeracyjnej[23]. Proponowane centra mają służyć kolei miejskiej i komunikacji autobusowej, planowane są również parkingi park & ride. Podpisano porozumienie międzygminne w sprawie współpracy w zakresie organizacji i funkcjonowania transportu publicznego na terenie aglomeracji wrocławskiej. W jego myśl w terminie 18 miesięcy ma powstać koncepcja transportu kolejowego w obrębie aglomeracji[24]. Wyznaczono również podstawowe kierunki rozwoju[25]:
    • Wrocław Główny – Wrocław Psie Pole – Oleśnica
    • Wrocław Główny – Jelcz-Laskowice
    • Wrocław Główny – Wrocław Leśnica
    • Wrocław Główny – Wrocław Pracze
  • W listopadzie otwarto przystanek Wrocław Stadion na linii z Wrocławia do Głogowa. Przystanek jest elementem węzła przesiadkowego przy Stadionie Miejskim, na którym pół roku później były rozgrywane mecze Euro 2012[26].

2013 – 2014[edytuj]

  • W lutym wprowadzono zintegrowane opłaty za podróż koleją aglomeracyjną dla posiadaczy wrocławskiej karty miejskiej. Opłatę miasta dla Przewozów Regionalnych i Kolei Dolnośląskich ustalono na 2,5 mln rocznie[27].
  • Po zmianie szefa Kolei Dolnośląskich nadal podtrzymano chęć budowy kolei aglomeracyjnej, choć plany z r. 2011 nie zostały wcielone w życie. Zadeklarowano chęć budowy nowych przystanków kolejowych Wrocław-Karłowice przy Boya-Żeleńskiego oraz Wrocław-Maślice przy Głównej[28].
  • 14 grudnia oddano do użytku nowy przystanek kolejowy Wrocław Grabiszyn na linii z Wrocław Główny – Jelenia Góra. Koszt budowy stacji wynosił 3 mln zł. Oddanie stacji do użytku łączyło się z przebudową linii kolejowej z Wrocławia do Poznania; była ona stacją końcową dla pociągów podczas remontu[29]. Po jego zakończeniu działa dalej[30], będąc elementem kolei aglomeracyjnej.
  • We Wrocławiu planowane jest w związku z utworzeniem kolei aglomeracyjnej powstanie nowych przystanków – wymienia się przede wszystkim przystanek Wrocław-Cmentarz Osobowicki, Wrocław-Grabiszyn przy ul. Klecińskiej, Wrocław-Szczepin przy ul. Długiej, Wrocław-Karłowice przy Boya-Żeleńskiego oraz Wrocław-Maślice przy Głównej[31].

2015[edytuj]

Wrocław Różanka – przystanek otwarty w 2015 roku

2016[edytuj]

  • W maju Jerzy Michalak, członek zarządu województwa. zapowiedział otwarcie pierwszej linii wrocławskiej kolei miejskiej między stacjami Wrocław Główny i Wrocław Nadodrze. Kursy miały się odbywać w godzinach szczytu w liczbie 4 par pociągów[37]. Do uruchomienia połączeń ostatecznie nie doszło.
  • Wraz z wprowadzeniem nowego rozkładu jazdy pociągów zwiększono liczbę par pociągów: o 3 pary do Jelcza-Laskowic i Legnicy oraz o dwie pary łączące Wrocław z Oleśnicą i Trzebnicą[38]. Od grudnia najbardziej eksploatowaną trasą w ruchu aglomeracyjnym jest linia do Legnicy, mająca 26 par pociągów w dni powszednie[30][39].
  • Marszałek województwa wraz z Kolejami Dolnośląskimi ogłosili plany budowy dwóch nowych stacji kolei aglomeracyjnej: w Iwinach na linii z Wrocławia do Kłodzka oraz w Mokronosie Górnym na linii Wrocław – Jelenia Góra[40].

2017[edytuj]

Dworzec Nadodrze w r. 2017 stał się stacją końcową dla pociągów miejskich[30]
  • W styczniu władze województwa dolnośląskiego podpisały z przedstawicielami spółki PKP Polskie Linie Kolejowe umowy gwarantujące rewitalizację ważnych dolnośląskich linii kolejowych, m.in. z Wrocławia do Świdnicy przez Kobierzyce i Sobótkę. Koszt remontu wyniesie 168 mln zł[41].
  • W kwietniu władze miejskie ogłosiły budowę siedmiu nowych parkingów w systemie Parkuj i Jedź, w tym dwa blisko stacji kolejowych, jeden przy stacji Wrocław Leśnica a jeden przy projektowanej stacji Wrocław Łany. Parkingi mają być wybudowane m.in. z funduszów europejskich[42].
  • 10 kwietnia otwarto pierwsze miejskie połączenie między Wrocławiem Głównym a Wojnowem[43]. Połączenie działa w dni powszednie i obsługuje je 13 par pociągów dziennie, w tym 3 z dworca głównego, pozostałe z dworca Wrocław Nadodrze. Linię obsługują Koleje Dolnośląskie pojazdami Pesa 214M. Połączenie reaktywowano po 17 latach nieobecności pociągów pasażerskich na linii Wrocław SołtysowiceJelcz Miłoszyce, po wyremontowaniu linii kolejowej za ok. 1 mln zł. Zgodnie z zapowiedzią jest to program pilotażowy przed modernizacją linii do Jelcza Miłoszyc, która ma zakończyć się w roku 2020[44].
  • Wraz z wprowadzeniem nowego rozkładu jazdy w grudniu zwiększono liczbę połączeń aglomeracyjnych o 28 pociągów (co daje 394 połączenia aglomeracyjne dziennie). Na czterech liniach: do Jelcza, Oławy, Strzelina i Jaworzyny dodano po dwie pary pociągów, na pozostałych po jednej, co spowodowało zwiększenie ruchu między dworcami Głównymi i Sołtysowicami do 50 pociągów dziennie. Linię z Wojnowa połączono z odcinkiem Wrocław GłównyJelcz Laskowice. Z połączeń aglomeracyjnych przed wprowadzeniem tych zmian korzystało 55 tys. osób dziennie. Zapowiedziano również połączenia aglomeracyjne z Bielawą i Miliczem, które miałyby ruszyć w roku 2018[45][46].

Uwarunkowania wrocławskiej kolei aglomeracyjnej[edytuj]

Jedną z pierwszych przymiarek do kolei aglomeracyjnej było przywrócenie ruchu na linii Wrocław Psie Pole – Trzebnica
Dworzec Świebodzki jest planowany jako ważna stacja kolei aglomeracyjnej
Pociąg Impuls obsługujący zelektryfikowane linie aglomeracji wrocławskiej

Wrocławska kolej aglomeracyjna, jak każda inna, zależna jest od różnych uwarunkowań, zarówno centralnych jak i lokalnych. Do tych pierwszych należy finansowanie rozwoju infrastruktury kolejowej na liniach ponadregionalnych i zarządzanie nią, do lokalnych zaś uzależnienie od środków z Unii Europejskiej, wydolność finansowa samorządów, współpraca między podmiotami gospodarczymi, warunki techniczne, przestrzenne i społeczne.

Przestrzenne[edytuj]

Zarówno we Wrocławiu jak i na Dolnym Śląsku miejscowości rozwijały się często w oderwaniu od szlaków kolejowych. Brak powiązań jest przyczyną trudności a w niektórych przypadkach nawet niemożliwości korzystania ze szlaków kolejowych, zwłaszcza w ruchu lokalnym. Tylko we Wrocławiu należałoby wybudować kilkanaście przystanków kolei[47]. Wrocław nie posiada linii średnicowej, kolej jest odwrócona od centrum i większych osiedli, dworzec Wrocław Główny zlokalizowany jest na południu, Wrocław Nadodrze na północy, na zachodzie miasta Wrocław Mikołajów i Wrocław Kuźniki, a wschód miasta ma jedynie dostęp do kolei Wrocław Sołtysowice – Wrocław Wojnów, która 17 lat nie była używana do przewozów pasażerskich. Choć obecnie (2017) we Wrocławiu są 23 stacje i przystanki[30], obejmują one głównie dzielnice peryferyjne i przedmieścia. Wrocław jest miastem, które nie ma spójnego modelu komunikacyjnego, a podmiejskie linie kolejowe i autobusowe nie uzupełniają się[5].

Techniczne[edytuj]

Zaletą wrocławskiego węzła kolejowego jest jego obszerność i nasycenie liniami kolejowymi, zarówno ogólnopolskimi, jak też i lokalnymi. Tylko w granicach Wrocławia długość szlaków, po których poruszają się pociągi regionalne wynosi ok. 75 km a z miasta wychodzą linie w 11 kierunkach[30], co jest jednym z najlepszych wskaźników w Polsce. Wrocławski węzeł kolejowy i w ogóle stan kolei na Dolnym Śląsku przez kilkadziesiąt lat degradował się; po 1989 r. w obrębie aglomeracji wrocławskiej zamknięto odcinki do Świdnicy przez Sobótkę, linię Wrocław Psie Pole – Trzebnica oraz północną linię do Jelcza-Laskowic[48][49][50]. Dopiero lata 2012 i następne przyniosły remonty zarówno torów jak i infrastruktury, w tym dworców kolejowych. Mimo to nie odnotowano znaczącej poprawy prędkości pociągów, jak też przepustowości węzła wrocławskiego. Czynnikiem dodatkowo hamującym rozwój kolei jest niska przepustowość trzytorowej estakady łączącej dworzec główny z posterunkiem odgałęźnym Grabiszyn[51]. Stan techniczny infrastruktury w aglomeracji jest również niewystarczający. Dodatkowo ciągle odczuwane są braki taborowe, choć sytuacja pod tym względem jest (2017) o wiele lepsza niż jeszcze w pierwszej dekadzie XXI w[47]. W roku 2017 po torach województwa jeździło najwięcej pociągów w historii, a liczba pociągów odprawianych z dworca Wrocław Główny w dzień powszedni wynosiła ok. 300 i również była najwyższa w historii[52][30].

Społeczne[edytuj]

Wrocław jest miastem o dużym natężeniu ruchu samochodowego, na tysiąc mieszkańców przypada ok. 560 samochodów[53]. Jednocześnie w samym mieście maleje liczba ludzi, którzy są skazani na komunikację miejską i podmiejską, co ma również związek ze starzeniem się społeczeństwa oraz zmniejszaniem się odsetka ludzi starszych nieposiadających prawa jazdy i samochodu[47]. Z drugiej strony infrastruktura drogowa Wrocławia a zwłaszcza jego centrum jest niewydolna i miasto trapią zatory drogowe, powodujące niewydolność komunikacji indywidualnej i zbiorowej, zwłaszcza w godzinach szczytowych. Powoduje to zainteresowanie koleją jako środkiem transportu działającym niezależnie od sytuacji na drogach miasta. Innym ważnym aspektem jest suburbanizacja, czyli wyprowadzanie się mieszkańców miasta na przedmieścia i do miejscowości położonych w szeroko rozumianej aglomeracji miasta, np. Pęgów, Mokronos Górny czy Ramiszów. Mieszkańcy wielu z podmiejskich miejscowości mają utrudniony wjazd do miasta w godzinach szczytu, zwłaszcza na wschodzie i południu miasta[54][55]. Jest to kolejny czynnik powodujący konieczność rozwoju kolei jako środka transportu osobowego. W konsekwencji liczba pasażerów w pociągach województwa dolnośląskiego w ciągu czterech lat wzrosła o 57 proc.[52].

Polityczne[edytuj]

Operatorami kolei aglomeracji wrocławskiej są dwa podmioty: Koleje Dolnośląskie będące spółką marszałka województwa dolnośląskiego oraz Polregio (do 2016. Przewozy Regionalne), obsługujące linie do Oławy, Strzelina, Oleśnicy , Wołowa i częściowo do Żmigrodu[30]. Między marszałkiem a PolRegio dochodzi do tarć na tle finansowania przewozów w aglomeracji[56]. Marszałek dysponuje 47 pociągami (stan na kwiecień 2017)[52].

Organizacyjne[edytuj]

Elementem systemu organizacji transportu w Polsce jest mnogość podmiotów realizujących przewozy pasażerskie. Podmioty te nie są ze sobą powiązane, nierzadko konkurują ze sobą. Nie ma również wspólnych podmiotów zamawiających przewozy, jak to się dzieje na przykład w Niemczech. Tego typu działania znajdują się dopiero na etapie prób: pierwszą było porozumienie 28 samorządów z 26 października 2011, do którego doprowadziły władze województwa dolnośląskiego. Jej efektem ma być integracja funkcjonalna, organizacyjna i finansowa publicznego transportu zbiorowego we Wrocławiu i aglomeracji[47].

Finansowe[edytuj]

Transport publiczny nie finansuje się sam, a jest finansowany z budżetu centralnego oraz budżetów samorządowych. Stąd wiele inwestycji, zwłaszcza infrastrukturalnych, musi poczekać, aż znajdą się odpowiednie środki na dofinansowanie. Z tego powodu tak istotna dla aglomeracji linia jak Wrocław – Oleśnica czeka na swoją kolej na centralnej liście rezerwowej[57]. Poziom dofinansowania w gminach rzadko przekracza 50 proc. kosztów[5]. Szansę dla rozwoju kolei aglomeracyjnej stworzyła możliwość dofinansowania z budżetu europejskiego: za te pieniądze władze samorządowe zarówno przygotowują infrastrukturę, jak również tabor. I tak zakupy taboru w latach 2016-2017 kosztowały 258 milionów złotych, z czego 80% finansuje Unia Europejska w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego[58].

Infrastruktura[edytuj]

Aglomeracja wrocławska[edytuj]

Stan wrocławskiego węzła kolejowego w r. 2017 i jego przygotowanie do obsługi kolei aglomeracyjnej
Wrocław Stadion, pierwsza nowa stacja w mieście oddana do użytku w XXI w., przed mistrzostwami Euro 2012
SA134-023 na trasie Trzebnica – Wrocław
 Osobny artykuł: Aglomeracja wrocławska.

Aglomeracja monocentryczna w województwie dolnośląskim, której centralnym ośrodkiem jest Wrocław. W jego otoczeniu znajdują się miasta satelickie: Trzebnica, Oleśnica, Jelcz-Laskowice, Siechnice, Oława, Strzelin, Sobótka, Kąty Wrocławskie, Środa Śląska, Brzeg Dolny, Wołów, Oborniki Śląskie i Żmigród. Aglomeracja nie jest zdefiniowana jednoznacznie i nie ma formalnie określonych granic. Aglomeracja posiada rozwiniętą sieć drogową, w tym dwie autostrady: A4 i Autostradową Obwodnicę Wrocławia, drogę szybkiego ruchu S8, oraz gęstą sieć linii kolejowych, w tym będące częścią ciągów krajowych. Teren aglomeracji, szacowany na około 4 000 km² zamieszkuje ponad milion mieszkańców[59].

Wrocław[edytuj]

 Osobny artykuł: Wrocław.

Wrocław jest ponad półmilionowym miastem na południowym zachodzie Polski, stolicą województwa dolnośląskiego. Miasto o ponad tysiącletniej historii, zniszczone podczas drugiej wojny światowej ma stosunkowo zwarte zabytkowe centrum i szereg peryferyjnych osiedli z wielkiej płyty zbudowanych po wojnie. Miasto oplata gęsta i wciąż rozwijana sieć tramwajowa i autobusowa. We Wrocławiu znajdują się cztery duże dworce kolejowe: Wrocław Główny, Wrocław Mikołajów, który obsługuje wielkie osiedla na zachodzie miasta, Wrocław Nadodrze oraz Wrocław Świebodzki, który jest obecnie niedostępny dla ruchu kolejowego, choć uwzględniany w planach na dalszą przyszłość[60]. Miasto dysponuje miejscami pracy i nauki atrakcyjnymi zarówno dla jego mieszkańców, jak i przyjezdnych, w tym zamieszkujących aglomerację; bezrobocie wynosi 3,5 proc.[61] i jest jednym z najniższych w kraju. Od kilkunastu lat we Wrocławiu obserwuje się zjawisko suburbanizacji czyli przeprowadzania się mieszkańców do miejscowości położonych w pobliżu miasta, przy stałej liczbie mieszkańców aglomeracji[62]. Przyjazd mieszkańców aglomeracji do Wrocławia do pracy i nauki powoduje korki na arteriach wylotowych; na ulicy Zwycięskiej, będącej drogą wylotową na południe kraju, prędkość w godzinach szczytu wynosi 2.2 km/h. Czas spędzony przez statystycznego wrocławianina w korkach wynosił w r. 2017 9 godzin miesięcznie[54]. Innym problemem trapiącym mieszkańców jest smog, uciążliwy zwłaszcza zimą; w niektóre dni poziom pyłów kilkakrotnie przewyższa dopuszczalne limity[63].

Infrastruktura kolejowa[edytuj]

Wrocławska Kolej Aglomeracyjna jest podzielona na dwie strefy:

Linie kolejowe w aglomeracji[edytuj]

Diagram przedstawia linie kolejowe, na których prowadzony jest transport osobowy[30].

Nr Odcinek Mała Aglomeracja Trakcja[66] Stan
277 Wrocław – Jelcz Laskowice Wrocław Brochów częściowo jednotorowa, zelektryfikowana nie przewiduje się
132 Wrocław – Oława Wrocław Brochów dwutorowa, zelektryfikowana wyremontowano[67]
285 Wrocław – Kobierzyce Wrocław Klecina jednotorowa, niezelektryfikowana remont ma być zakończony do 2020[41]
276 Wrocław – Strzelin dwutorowa, zelektryfikowana zrewitalizowana 2016[68]
274 Wrocław – Jaworzyna Śląska Wrocław Zachodni dwutorowa, zelektryfikowana wyremontowano[67]
273 Wrocław – Wołów Wrocław Pracze częściowo jednotorowa, zelektryfikowana do remontu[69]
275 Wrocław – Malczyce Wrocław Leśnica dwutorowa, zelektryfikowana wyremontowana[67]
271 Wrocław – Żmigród Wrocław Świniary dwutorowa, zelektryfikowana wyremontowana 2014[67]
326 Wrocław – Trzebnica Wrocław Pawłowice jednotorowa, niezelektryfikowana rewitalizowana 2009, 2016[70][12]
143 Wrocław – Oleśnica Wrocław Psie Pole dwutorowa, zelektryfikowana do rewitalizacji, lista rezerwowa[57]
292 Wrocław – Jelcz Miłoszyce Wrocław Wojnów jednotorowa, zelektryfikowana rewitalizacja 2017 – 2020[44]

Według stanu na rok 2017:

  • Długość linii kolejowych w dużej aglomeracji – 369,5 km[30]
  • Długość czynnych linii kolejowych w dużej aglomeracji – 369,5 km[30]
  • Liczba stacji i przystanków w dużej aglomeracji – 77[30]
  • Liczba czynnych stacji i przystanków w dużej aglomeracji – 70[30]
  • Liczba stacji i przystanków małej aglomeracji – 26[30]
  • Liczba czynnych stacji i przystanków małej aglomeracji – 23[30]

Większość kolei aglomeracji to linie dwutorowe i zelektryfikowane. Trakcji pozbawione są trasy WrocławKobierzyce i Wrocław Psie PoleTrzebnica. Wymienione odcinki są również jednotorowe. Jednym torem dysponuje również linia z Sołtysowic do Jelcza oraz krótkie odcinki linii Wrocław Brochów – Jelcz-Laskowice i Wrocław – Wołów[66]. Znakomita większość infrastruktury służy obsłudze przewozów osobowych, nieudostępniona jest jedynie obwodnica towarowa łącząca linię z Katowic z zachodem kraju, przebiegająca przez południowe dzielnice miasta, linia z Osobowic do Sołtysowic oraz fragment z dworca Świebodzkiego do posterunku odgałęźnego Grabiszyn[30][66].

Stacje i przystanki Wrocławskiej Kolei Aglomeracyjnej[edytuj]

Wrocław Wojnów – ostatnia stacja pierwszej linii kolejowej w granicach miasta
Wyremontowany dworzec w Obornikach Śląskich
Stacja kolejowa w Oleśnicy
Nr Stacje[30]
277 Wrocław Główny, Wrocław Brochów, Siechnice, Zakrzów Kotowice, Czernica Wrocławska, Jelcz-Miłoszyce, Jelcz Laskowice
132 Wrocław Główny, Wrocław Brochów, Święta Katarzyna, Zębice Wrocławskie, Lizawice, Oława
276 Wrocław Główny, Smardzów Wrocławski, Żórawina, Węgry, Boreczek, Warkocz, Strzelin
274 Wrocław Główny, Wrocław Grabiszyn, Wrocław Zachodni, Smolec, Sadowice Wrocławskie, Kąty Wrocławskie, Mietków, Imbramowice, Żarów, Jaworzyna Śląska
273 Wrocław Główny, Wrocław Muchobór, Wrocław Kuźniki, Wrocław Stadion, Wrocław Pracze, Brzezinka Średzka, Czernica Mała, Księginice, Brzeg Dolny, Łososiowice, Wołów
275 Wrocław Główny, Wrocław Muchobór, Wrocław Nowy Dwór, Wrocław Żerniki, Wrocław Leśnica, Mrozów, Miękinia, Przedmoście Święte, Środa Śląska, Malczyce
271 Wrocław Główny, Wrocław Mikołajów, Wrocław Popowice, Wrocław Różanka, Wrocław Świniary, Szewce, Pęgów, Oborniki Śląskie, Osola, Skokowa, Żmigród
326 Wrocław Główny, Wrocław Mikołajów, Wrocław Nadodrze, Wrocław Sołtysowice, Wrocław Psie Pole, Wrocław Zakrzów, Wrocław Pawłowice, Ramiszów, Pasikurowice, Siedlec Trzebnicki, Pierwoszów-Miłocin, Brochocin Trzebnicki, Trzebnica
143 Wrocław Główny, Wrocław Mikołajów, Wrocław Nadodrze, Wrocław Sołtysowice, Wrocław Psie Pole, Długołęka, Borowa Oleśnicka, Oleśnica
292 Wrocław Główny, Wrocław Mikołajów, Wrocław Nadodrze, Wrocław Sołtysowice, Wrocław Kowale, Wrocław Swojczyce, Wrocław Wojnów

Obsługa ruchu pasażerskiego[edytuj]

Dworzec Mikołajów obsługuje najwięcej, bo aż 4 linie aglomeracyjne[30]

Pasażerskie przewozy kolejowe w aglomeracji wrocławskiej obsługiwane są przez Przewozy Regionalne (Dolnośląski Zakład Przewozów Regionalnych), Koleje Dolnośląskie – spółkę marszałka województwa dolnośląskiego oraz Zarząd Dróg i Komunikacji we Wrocławiu na podstawie tzw. biletu zintegrowanego[71][72].

Częstotliwość połączeń w aglomeracji wrocławskiej[edytuj]

Stan na 2017. W nawiasie podano liczbę dziennych kursów wyjeżdżających ze stacji Wrocław Główny (dla kursów do Jelcza trasą północną – Wrocław Nadodrze) w dni powszednie na tej samej trasie w roku 2001[48]. Numeracja tabel zgodna z Dolnośląskim Rozkłdem Jazdy Pociągów[30].

Nr[30] Nr tabeli rozkładu jazdy jazdy[30] Odcinek Liczba kursów w dni powszednie[30] Liczba kursów w porannym szczycie (5:00 – 9:00)[30] Liczba kursów w popołudniowym szczycie (14:00 – 18:00)[30]
D7 215 Wrocław – Jelcz-Laskowice 16 (9) 5 (3) 5 (2)
220 Wrocław – Oława 20 (9) 4 (2) 4 (2)
D9 230 Wrocław – Strzelin 15 (8) 3 (2) 5 (3)
D6 240 Wrocław – Jaworzyna Śląska 23 (13) 4 (2) 7 (4)
265 Wrocław – Wołów 21 (10) 5 (3) 6 (3)
D1 260 Wrocław – Malczyce 26 (11) 6 (3) 8 (3)
D3 280 Wrocław – Żmigród 21 (11) 5 (3) 6 (3)
D8 200 Wrocław – Trzebnica 15 (0) 4 (0) 4 (0)
200 Wrocław – Oleśnica 18 (12) 4 (3) 7 (4)
D17 216 Wrocław – Jelcz Miłoszyce 13 (2) 4 (0) 4 (1)

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Koncepcja obsługi pasażerów z wykorzystaniem dworca kolejowego Wrocław Świebodzki (pol.). [dostęp 2011-11-20].
  2. Adam Fularz: Wolny rynek przewoźników czyli przetargi na kolej regionalną. [dostęp 2017-05-07].
  3. a b c Mateusz Kokoszkiewicz: Na co czekamy z ta koleją? Innym się udało. Wrocław – stoi (pol.). Gazeta Wyborcza, 13/07/2015. [dostęp 22/04/2017].
  4. a b Adam Fularz: Wrocławianie nie dowierzają że kolej miejska działała już przed II wojną... (pol.). 13/07/2015. [dostęp 22/04/2017].
  5. a b c Józef Wysocki: Alternatywne modele komunikacji zbiorowej (pol.). [dostęp 22/04/2017].
  6. Adam Fularz: Wprowadzenie- SKM dla Wrocławia. W: Gazeta Śląska [on-line]. 2008-10-14. [dostęp 2017-05-07].
  7. Będzie kolej aglomeracyjna we Wrocławiu?. [dostęp 2011-11-20].
  8. Powstanie Wrocławska Kolej Aglomeracyjna?. 2009-04-14. [dostęp 2011-11-20].
  9. Magdalena Kozioł: Będziemy jeździć koleją wygodniej i szybciej. Gazeta Wrocławska, 2009-04-17. [dostęp 2011-11-20].
  10. DKD – tak ma nazywać się wrocławska kolej aglomeracyjna (pol.). [dostęp 2011-11-20].
  11. Otwarcie linii kolejowej do Trzebnicy (pol.). 20/09/2009. [dostęp 23/04/2017].
  12. a b Pociągi do Trzebnicy kursują już rok (pol.). 22/09/2010. [dostęp 23/04/2017].
  13. a b Zintegrowany System Transportu Szynowego we Wrocławiu i aglomeracji wrocławskiej. [dostęp 2011-11-20].
  14. Miejskie szynobusy ruszą w tym roku do Leśnicy zamiast na Psie Pole. 2011-03-04. [dostęp 2011-11-20].
  15. Magda Nogaj: Wrocławskie MPK ma licencję na kolej aglomeracyjną. Gazeta Wyborcza, 2010-07-15. [dostęp 2011-11-20].
  16. Kolej nie wybuduje torów do wrocławskiego lotniska. Gazeta Wyborcza, 2010-09-30. [dostęp 2011-11-20].
  17. SKM do Długołęki. [dostęp 2011-11-20].
  18. Dolnośląskie Koleje Dojazdowe. 2010-11-10. [dostęp 2011-11-20].
  19. a b Michał Kokot: Będziemy mieć szybką kolej miejską S-Bahn Wrocław. Gazeta Wyborcza, 2010-12-30. [dostęp 2011-11-20].
  20. Będzie kolej aglomeracyjna we Wrocławiu. 2011-01-31. [dostęp 2011-11-20].
  21. Magda Piekarska: Sen o kolei miejskiej, czyli po bilet biegiem marsz. Gazeta Wyborcza, 2011-03-04. [dostęp 2011-11-20].
  22. Kolej na Wrocław – co z połączeniem na wrocławskie lotnisko?. 3011-07-18. [dostęp 2011-11-20].
  23. Samorządy stworzą nam kolej aglomeracyjną. [dostęp 2011-11-20].
  24. Wrocław: Powstaje kolej aglomeracyjna. [dostęp 2011-11-20].
  25. Kolej aglomeracyjna. Kurier Trzebnicki, 2011-11-03. [dostęp 2011-11-20].
  26. Wrocław: Węzeł przesiadkowy od jutra. 2011-11-10. [dostęp 2011-11-20].
  27. Magdalena Kozioł: Pociągiem jak tramwajem. Z URBANCARD bez dopłat pojedziesz koleją (pol.). 2013-01-22. [dostęp 2015-07-11].
  28. Wrocławska Kolej Aglomeracyjna wciąż w planach. Brak jednak konkretów
  29. Marcin Walków: Wrocław ma nową stację kolejową. Zastąpi Dworzec Główny (pol.). 2016-02-17. [dostęp 2017-04-10].
  30. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Koleje Dolnośląskie: Dolnośląski Rozkład Jazdy Pociągów 10 marca – 12 czerwca 2017 (pol.). 30/03/2017. [dostęp 21/04/2017].
  31. Nowa kolej do Oleśnicy. Czy są szanse? (pol.). 2016-02-17, 2014-07-23. [dostęp 2017-04-10].
  32. Czy posłowie i radni poprą Wrocławską Kolej Aglomeracyjną?
  33. Mateusz Kokoszkiewicz: Województwo: budujemy kolej aglomeracyjną! (pol.). 2014-11-21. [dostęp 2017-04-10].
  34. Karol Białkowski: Kolej aglomeracyjna warunkiem rozwoju? (pol.). 2011-10-31. [dostęp 2017-04-10].
  35. Marcin Walków: Jest nowa stacja PKP "Wrocław Różanka" – tuż obok cmentarza Osobowickiego (pol.). 2015-10-30. [dostęp 2017-04-10].
  36. Weronika Skupin: Wrocław: Jeśli marszałek nie stworzy kolei aglomeracyjnej, magistrat wprowadzi tramwaje dwusystemowe (pol.). 2015-12-01. [dostęp 2017-04-16].
  37. Mateusz Kokoszkiewicz: Kolej miejska we Wrocławiu już w tym roku (pol.). 2016-07-07. [dostęp 2017-04-10].
  38. Mateusz Kokoszkiewicz: Nowy rozkład jazdy na kolei. Więcej pociągów do Legnicy, Oleśnicy, Trzebnicy (pol.). 2016-11-25. [dostęp 2017-04-10].
  39. Dolnośląski Rozkład Jazdy Pociągów 12 grudnia 2016 – 10 marca 2017
  40. Adam Woźniak: Jest nowa stacja PKP "Wrocław Różanka" – tuż obok cmentarza Osobowickiego (pol.). 2016-09-31. [dostęp 2017-04-15].
  41. a b Malwina Gadawa: Kolej aglomeracyjna odkorkuje Wrocław? Pociągiem do Sobótki dojedziemy w 2021 roku (pol.). Gazeta Wrocławska, 2017-01-09. [dostęp 2017-04-10].
  42. Mateusz Kokoszkiewicz: Wybudują siedem parkingów park and ride. Zobacz, gdzie (pol.). Gazeta Wyborcza, 2017-04-06. [dostęp 2017-04-16].
  43. Mateusz Kokoszkiewicz: Odjechał pierwszy pociąg z Wojnowa do centrum Wrocławia (pol.). Gazeta Wyborcza, 2017-04-10. [dostęp 2017-04-10].
  44. a b Mateusz Kokoszkiewicz: Pociąg na wschód Wrocławia. Kolejarze wyremontują tory (pol.). Gazeta Wyborcza, 2017-03-31. [dostęp 2017-04-10].
  45. Od grudnia wchodzi nowy kolejowy rozkład jazdy. Będzie więcej połączeń. W: Gazeta Wyborcza [on-line]. 2017-11-06. [dostęp 2017-11-06].
  46. Marcin Kaźmierczak: Od grudnia więcej pociągów. Oto nowy rozkład jazdy kolei. W: Gazeta Wrocławska [on-line]. 2017-11-06. [dostęp 2017-11-06].
  47. a b c d Mój reporter: Dlaczego we Wrocławiu nie kursuje szybka kolej miejska? (pol.). Gazeta Wrocławska, 4/09/2012. [dostęp 21/04/2017].
  48. a b Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 2001/2002, WKiŁ
  49. Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 2000/2001, WKiŁ
  50. Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1999/2000, WKiŁ
  51. Encyklopedia Wrocławia, Stacja Rejonowe PKP Wrocław Główny, s. 827.
  52. a b c Duży wzrost liczby pasażerów na kolei na Dolnym Śląsku (pol.). Rynek Kolejowy, 19/04/2017. [dostęp 21/04/2017].
  53. Weronika Skupin: Rafał Dutkiewicz: Wrocławianie mają za dużo samochodów (pol.). Gazeta Wrocławska, 23/04/2015. [dostęp 21/04/2017].
  54. a b Poseł Nowoczesnej chce odkorkować Wrocław. Jak? autor = (pol.). Gazeta Wyborcza, 23/04/2017. [dostęp 23/04/2017].
  55. Tomasz Pajączek: Wrocławianie mają dość korków. W geście protestu będą blokować ulice (pol.). onet, 8/03/2017. [dostęp 21/04/2017].
  56. Marcin Kaźmierczak: Trwa pat na linii Przewozy Regionalne – marszałek, a strajk coraz bliżej (pol.). Gazeta Wrocławska, 20/02/2017. [dostęp 21/04/2017].
  57. a b Walka o modernizację linii kolejowej (pol.). Moja Oleśnica, 28/08/2016. [dostęp 23/04/2017].
  58. Marcin Kaźmierczak: Dolny Śląsk kupi 21 nowych pociągów. Na które trasy trafią? (pol.). Gazeta Wrocławska, 14/06/2016. [dostęp 22/04/2017].
  59. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. , s. 17, 2011. Departament Metodologii, Standardów i Rejestrów. GUS. [dostęp 2015-07-19]. 
  60. Magdalena Kozioł: Pociągi wrócą na Świebodzki (pol.). Gazeta Wyborcza, 23/02/2017. [dostęp 22/04/2017].
  61. Bartłomiej Mazurek, Arkadiusz Orman: We Wrocławiu brakuje rąk do pracy. Kto jest poszukiwany? (pol.). Gazeta Wrocławska, 1/07/2016. [dostęp 22/04/2017].
  62. Diagnoza Wrocławia – Strategia Wrocław 2030 (pol.). Towarzystwo Upiększania Miasta Wrocławia. [dostęp 23/04/2017].
  63. Adriana Boruszewska: Smog we Wrocławiu. Jesteśmy dziś światowym liderem! (pol.). Gazeta Wrocławska, 15/02/2017. [dostęp 22/04/2017].
  64. Bilety w aglomeracji wrocławskiej (pol.). Koleje Dolnośląskie. [dostęp 22/04/2017].
  65. Maciej Kisiel: Podróż na jednym bilecie aglomeracyjnym (pol.). W: wrocław.naszemiasto.pl [on-line]. 2017-02-27. [dostęp 2017-04-26].
  66. a b c Railmap Mapa kolejowa (pol.). [dostęp 22/04/2017].
  67. a b c d Mateusz Kokoszkiewicz: Nowe inwestycje kolejowe. Szybciej do Poznania i nie tylko (pol.). Gazeta Wyborcza, 07/02/2016. [dostęp 23/04/2017].
  68. z: Remont linii kolejowej Kłodzko – Wrocław. Pociągi bezpośrednie z Kudowy-Zdrój pojadą objazdem przez Nową Rudę i Wałbrzych. (pol.). Koleje Dolnośląskie, 10/06/2016. [dostęp 23/04/2017].
  69. Tomek Matejuk: Rząd zapewnia: będzie remont linii kolejowej z Wrocławia do Wołowa. Pociągi pojadą 120 km/h (pol.). 25/08/2015. [dostęp 22/04/2017].
  70. Marcin Kaźmierczak: Pociąg Wrocław – Trzebnica przyspiesza. Będą też nowatorskie rozwiązania (pol.). Gazeta Wrocławska, 01/01/2016. [dostęp 23/04/2017].
  71. Regionalne oferty przewozowe
  72. Rodzaje i ceny biletów (pol.). wrocław.pl. [dostęp 22/04/2017].