Wskaźnik demokracji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wskaźnik demokracji 2016:
Demokracje pełne:

     9–10

     8–8,99

Demokracje wadliwe:

     7–7,99

     6–6,99

     Brak danych

Systemy hybrydowe:

     5–5,99

     4–4,99

Reżimy autorytarne:

     3–3,99

     2–2,99

     0–1,99

Wskaźnik demokracji 2012:
Demokracje pełne:

     9–10

     8–8,99

Demokracje wadliwe:

     7–7,99

     6–6,99

     Brak danych

Systemy hybrydowe:

     5–5,99

     4–4,99

Reżimy autorytarne:

     3–3,99

     2–2,99

     0–1,99

Wskaźnik demokracji 2011
The Economist Intelligence Unit: mapa wskaźnika demokracji 2008, kolory jaśniejsze oznaczają państwa bardziej demokratyczne. Państwa ze wskaźnikiem poniżej 3 (całkowicie autorytarne) oznaczono na czarno.

Wskaźnik demokracji (ang. Democracy Index) – indeks opracowywany przez Economist Intelligence Unit (jednostka badawcza związana z tygodnikiem The Economist) opisujący stan demokracji w 167 krajach świata.

Wskaźnik demokracji opiera się na 60 wskaźnikach pogrupowanych w pięciu różnych kategoriach: proces wyborczy i pluralizm, swobody obywatelskie, funkcjonowanie administracji publicznej, partycypacja polityczna oraz kultura polityczna.

Kraje zostały podzielone na „demokracje pełne”, „demokracje wadliwe”, „systemy hybrydowe” oraz na „systemy autorytarne”.

Po raz pierwszy opracowano go w 2006 roku, a następnie aktualizowano w latach 2008, 2010 i - następnie - corocznie.

Metodologia[edytuj | edytuj kod]

Jak opisano w raporcie wskaźnik demokracji jest średnią ważoną na podstawie odpowiedzi na 60 pytań. Każde z pytań posiada dwie lub trzy możliwe odpowiedzi do wyboru. Większość odpowiedzi należy do ekspertów, raport nie podaje jednak informacji odnośnie rodzaju ekspertów, ich liczby, narodowości, tego czy są oni niezależni czy też są pracownikami Economist Intelligence Unit. Niektóre odpowiedzi są udzielane na podstawie badań opinii publicznej przeprowadzanych w poszczególnych krajach. W przypadku krajów, w których brakuje wyników takich badań lub nie są one przeprowadzane wykorzystuje się ekspertyzy i wyniki z krajów o podobnym stanie.

Pytania są rozmieszczone w pięciu kategoriach – proces wyborczy i pluralizm, swobody obywatelskie, funkcjonowanie administracji publicznej, partycypacja polityczna oraz kultura polityczna. Każda odpowiedź jest kodowana jako 0 lub 1, lub (w przypadku trzech możliwych odpowiedzi) również jako 0,5. Punkty za odpowiedź zostały dodane w każdej kategorii, pomnożone przez dziesięć oraz podzielone przez łączną liczbę pytań w tej kategorii. Istnieje kilka modyfikacji zależności, które zostały opisane bardziej precyzyjnie niż główne zasady procedury. W kilku przypadkach, odpowiedź punktowaną jako zero w jednym pytaniu automatycznie skutkuje otrzymaniem zero punktów w odpowiedzi na inne pytanie. Np. jeżeli wybory do ustawodawcy krajowego i do szefa rządu nie są uznane za wolne (pytanie nr 1), to następne pytanie – czy wybory są przeprowadzone w sposób uczciwy?- punktowane jest automatycznie jako zero. Podobnie jest w przypadku kilku pytań uważanych za tak istotne, że ich niski wynik powoduje punkty ujemne w ich kategoriach. Są to pytania o:

  1. Wolność i sprawiedliwość wyborów
  2. Bezpieczeństwo wyborców
  3. Wpływ obcych mocarstw na politykę rządową
  4. Zdolność urzędników do wprowadzania regulacji prawnych w życie

Z pięciu kategorii, a właściwie z sumy punktów uzyskanych, oblicza się średnią dla danego kraju. Wskaźnik ten, w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku decyduje o klasyfikacji danego kraju:

  1. Demokracje pełne – od 8 do 10
  2. Demokracje wadliwe – od 6 do 7,9
  3. Systemy hybrydowe – od 4 do 5,9
  4. Reżimy autorytarne – poniżej 4

Raport omawia inne wskaźniki demokracji, np. określone przez Freedom House, i opowiada się za jednym z wyborów dokonanych przez zespół z Economist Intelligence Unit. Np. w tym porównaniu, wyższy nacisk położono na opinię publiczną i postawy mierzone poprzez badania społeczne, ale z drugiej strony, ekonomiczny standard życia nie został uwzględniony jako jedno z kryteriów demokracji[1].

Wskaźnik demokracji według ustroju[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabela zawiera dane z badań z roku 2012.

Typ ustroju Państwa % państw % światowej populacji
Demokracje pełne 25 15,0 11,3
Demokracje wadliwe 54 32,3 37,2
Systemy hybrydowe 37 22,2 14,4
Systemy autorytarne 51 30,5 37,1

Światowa populacja odnosi się do ogółu ludności 167 krajów, które zostały objęte badaniem.

Polska wg Wskaźnika demokracji[edytuj | edytuj kod]

W 2016 roku Polska spadła na 52 miejsce[2] z oceną łączną (wartością wskaźnika) 6,83, co oznacza demokrację wadliwą[3]. W 2017 roku nastąpił dalszy spadek wskaźnika demokracji dla Polski do poziomu 6,67 co dało 53 miejsce w rankingu 167 krajów. Średni poziom wskaźnika w 2017 roku dla 21 krajów Europy zachodniej wynosił 8,38.

Poziomy wskaźnika dla Polski kształtowały się w kolejnych latach następująco:

Rok Wartość wskaźnika[4] Zmiana Ranking (lokata) Klasyfikacja
2006 7,30 - 46 demokracja wadliwa
2008 7,30 0,00 45 demokracja wadliwa
2010 7,05 - 0,25 48 demokracja wadliwa
2011 7,12 + 0,07 45 demokracja wadliwa
2012 7,12 0,00 44 demokracja wadliwa
2013 7,12 0,00 44 demokracja wadliwa
2014 7,47 + 0,35 40 demokracja wadliwa
2015 7,09 - 0,38 48 demokracja wadliwa
2016 6,83 - 0,26 52 demokracja wadliwa
2017 6,67 - 0,16 53 demokracja wadliwa

Zmiany w rankingu do 2011 roku[edytuj | edytuj kod]

Według wydania z 2011 roku, Norwegia zdobyła w sumie 9,80 w skali od zera do dziesięciu, co było najlepszym wynikiem. Taki sam wynik zdobyła w 2010 roku, zajmując miejsce Szwecji, która miała najlepszy wynik w 2008 roku, a następnie spadła na czwarte miejsce. Korea Północna (podobnie jak w poprzednich latach) zajęła ostatnie, 167 miejsce, zdobywając 1,08 punktów. Wskaźnik demokracji z 2010 roku podkreśla wpływ światowego kryzysu finansowego w latach 2008–2009 na politykę, zwłaszcza na obszarze Europy. Według indeksu stan demokracji w 2010 roku w porównaniu z 2008 rokiem był niższy w 97 krajach ze 167 badanych, jednak w większości z nich pogorszenie było niewielkie[5]. Na raport z 2011 roku duży wpływ miała tzw. Arabska wiosna oraz dalsze pogłębianie się kryzysu.

W latach 2008–2010 w 13 krajach nastąpiła zmiana typu systemu, 11 z nich było w regresji. W szczególności we Francji trendy polityczne doprowadziły do tego, że kraj ten został zdegradowany z demokracji pełnej do demokracji wadliwej[6]. Podobna sytuacja odnosi się do Włoch. Pogorszenie sytuacji mediów wraz z powrotem premiera Silvio Berlusconiego do władzy sprawiło, że zostały one zdegradowane do demokracji wadliwej. Jedynie dwa kraje (Ghana i Mali w Afryce Subsaharyjskiej) zostały awansowane – z hybrydowych systemów do demokracji wadliwej.

W 2011 roku z miana demokracji pełnej została zdegradowana Portugalia. Istotną zmianą w porównaniu do roku 2010 jest także zdeklasowanie Ukrainy z miana „wadliwej demokracji”, do „systemu hybrydowego” oraz Rosji z „systemu hybrydowego” do „reżimu autorytarnego”[7].

Ranking 2017[8][edytuj | edytuj kod]

Nr Kraj Wskaźnik Kategoria Typ rządu
1  Norwegia 9,87 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
3  Szwecja 9,39 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
2  Islandia 9,58 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
5  Dania 9,22 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
4  Nowa Zelandia 9,26 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm, demokracja pośrednia
8  Australia 9,09 Demokracja pełna Federalizm, monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
9  Szwajcaria 9,03 Demokracja pełna Federalizm, republika parlamentarna, demokracja bezpośrednia, bikameralizm
6  Kanada 9,15 Demokracja pełna Federalizm, monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm, demokracja pośrednia
9  Finlandia 9,03 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, unikameralizm, demokracja pośrednia na szczeblu lokalnym
11  Holandia 8,89 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna, bikameralizm
12  Luksemburg 8,81 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
15  Austria 8,42 Demokracja pełna Federalizm, republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
6  Irlandia 9,15 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
13  Niemcy 8,61 Demokracja pełna Federalizm, republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
17  Malta 8,15 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
14  Wielka Brytania 8,53 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
34  Czechy 7,62 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
18  Urugwaj 8,12 Demokracja pełna System prezydencki, bikameralizm
16  Mauritius 8,22 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
20  Korea Południowa 8,00 Demokracja pełna System prezydencki, unikameralizm
21  Stany Zjednoczone 7,98 Demokracja wadliwa Federalizm, republika, system prezydencki, bikameralizm
23  Kostaryka 7,88 Demokracja wadliwa System prezydencki
23  Japonia 7,88 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
32  Belgia 7,78 Demokracja wadliwa Federalizm, monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
19  Hiszpania 8,08 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
26  Republika Zielonego Przylądka 7,88 Demokracja wadliwa Republika
26  Portugalia 7,84 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
29  Francja 7,80 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, bikameralizm
36  Słowenia 7,50 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna, niepełny bikameralizm
28  Botswana 7,81 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
41  Południowa Afryka 7,24 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna, bikameralizm
21  Włochy 7,98 Demokracja wadliwa Bikameralizm, republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
38  Grecja 7,29 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
30  Estonia 7,79 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
33  Tajwan 7,73 Demokracja wadliwa System prezydencki
26  Chile 7,84 Demokracja wadliwa System prezydencki, bikameralizm
30  Izrael 7,79 Demokracja wadliwa Demokracja parlamentarna, unikameralizm
38  Indie 7,23 Demokracja wadliwa Federalizm, republika konstytucyjna, demokracja parlamentarna, bikameralizm
38  Jamajka 7,29 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna, unikameralizm
44  Słowacja 7,16 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
35  Cypr 7,59 Demokracja wadliwa System prezydencki, unikameralizm
37  Litwa 7,41 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, unikameralizm
43  Timor Wschodni 7,19 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
53  Polska 6.67 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, bikameralizm
49  Brazylia 6,86 Demokracja wadliwa Federalizm, system prezydencki, bikameralizm
45  Panama 7,08 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna
40  Łotwa 7,25 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
46  Trynidad i Tobago 7.04 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
56  Węgry 6,64 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
58  Chorwacja 6,63 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
66  Meksyk 6,41 Demokracja wadliwa Federalizm, system prezydencki, republika
48  Argentyna 6,96 Demokracja wadliwa Federalizm, system prezydencki, bikameralizm
68  Indonezja 6,39 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika
47  Bułgaria 7.03 Demokracja wadliwa Demokracja parlamentarna
56  Lesotho 6,64 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna, system parlamentarny
50  Surinam 6,76 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna
53  Kolumbia 6,67 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika
107  Tajlandia 4.63 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna, bikameralizm
64  Rumunia 6,44 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, bikameralizm
55  Dominikana 6,66 Demokracja wadliwa Republika demokratyczna, demokracja pośrednia
65  Salwador 6,43 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika
61  Peru 6,49 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika, unikameralizm
71  Hongkong 6,31 Demokracja wadliwa System prezydencki, region autonomiczny
59  Malezja 6,54 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna i Demokracja parlamentarna
60  Mongolia 6,50 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, republika
66  Serbia 6,41 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
78  Mołdawia 5,94 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
75  Papua-Nowa Gwinea 6,03 Demokracja wadliwa Federalizm, monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna
51  Filipiny 6,71 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika konstytucyjna, bikameralizm
85  Zambia 5,68 Demokracja wadliwa Republika
71  Paragwaj 6,31 Demokracja wadliwa Republika konstytucyjna, system prezydencki
71  Namibia 6,31 Demokracja wadliwa Republika
88  Macedonia 5,57 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
74  Senegal 6,15 Demokracja wadliwa System semiprezydencki
89  Malawi 5,49 Demokracja wadliwa Republika
83  Czarnogóra 5,69 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
63  Gujana 6,46 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, republika
52  Ghana 6,69 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika konstytucyjna
87  Benin 5,61 Demokracja wadliwa Republika
83  Ukraina 5,69 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
80  Gwatemala 5,86 System hybrydowy System prezydencki
69  Singapur 6,32 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
91  Tanzania 5,47 System hybrydowy Republika
92  Bangladesz 5,43 System hybrydowy System prezydencki, państwo unitarne
89  Boliwia 5,49 System hybrydowy Republika parlamentarna, republika
82  Honduras 5,72 System hybrydowy Republika
76  Ekwador 6,02 System hybrydowy System prezydencki
100  Turcja 4,88 System hybrydowy System prezydencki
62  Sri Lanka 6,48 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, republika
69  Tunezja 6,32 Demokracja wadliwa Republika
77  Albania 5,98 System hybrydowy System prezydencki
105  Nikaragua 4,66 System hybrydowy System prezydencki
79  Gruzja 5,93 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
98  Uganda 5,09 System hybrydowy System prezydencki, republika
154  Libia 2,32 System hybrydowy republika
117  Wenezuela 3,87 System hybrydowy Federalizm, system prezydencki
86  Mali 5,64 System hybrydowy System semiprezydencki
101  Bośnia i Hercegowina 4,87 System hybrydowy republika parlamentarna
104  Liban 4,72 System hybrydowy Konfesjonalizm, republika parlamentarna
124  Kambodża 3,63 System hybrydowy Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna
93  Liberia 5,23 System hybrydowy System prezydencki
115  Mozambik 4,02 System hybrydowy System prezydencki
108  Palestyna 4,46 System hybrydowy System semiprezydencki, demokracja parlamentarna
95  Kenia 5,11 System hybrydowy System prezydencki
105  Sierra Leone 4,66 System hybrydowy Republika
95  Kirgistan 5,11 System hybrydowy Republika parlamentarna
99  Bhutan 5,08 System hybrydowy Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna
110  Pakistan 4,26 System hybrydowy Federalizm, republika parlamentarna
130  Egipt 3,36 System hybrydowy Republika
121  Mauretania 3,82 System hybrydowy Republika islamska
94  Nepal 5,18 System hybrydowy Republika parlamentarna
122  Niger 3,76 System hybrydowy Junta
112  Irak 4,09 System hybrydowy Republika parlamentarna
111  Armenia 4,11 System hybrydowy System prezydencki
101  Maroko 4,87 System hybrydowy Monarchia konstytucyjna
114  Haiti 4,03 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
95  Madagaskar 5,11 System hybrydowy System prezydencki
128  Algieria 3,56 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
119  Kuwejt 3,85 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
109  Nigeria 4,44 System hybrydowy Federalizm, system prezydencki
117  Jordania 3,87 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
135  Rosja 3,17 Reżim autorytarny Federalizm, system semiprezydencki, bikameralizm
129  Etiopia 3,42 Reżim autorytarny Federalizm, republika parlamentarna
81  Fidżi 5,85 System hybrydowy Junta
153  Burundi 2,33 Reżim autorytarny Republika
126  Gabon 3,61 Reżim autorytarny Republika
103  Burkina Faso 4,75 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
131  Kuba 3,31 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, partia komunistyczna
123  Komory 3,71 Reżim autorytarny Republika federalna
142  Togo 3,05 Reżim autorytarny Republika
126  Kamerun 3,61 Reżim autorytarny Republika
133  Rwanda 3,19 Reżim autorytarny Republika
125  Angola 3,62 Reżim autorytarny System prezydencki
113  Gambia 4,06 System hybrydowy Republika
143  Oman 3,04 Reżim autorytarny Islamska monarchia absolutna
116  Wybrzeże Kości Słoniowej 3,93 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
144  Eswatini 3,03 Reżim autorytarny Monarchia absolutna
133  Katar 3,19 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
148  Azerbejdżan 2,65 Reżim autorytarny System prezydencki
156  Jemen 2,07 Reżim autorytarny republika
138  Białoruś 3,13 Reżim autorytarny System prezydencki
139  Chiny 3,10 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, państwo socjalistyczne
141  Kazachstan 3,06 Reżim autorytarny System prezydencki
140  Wietnam 3,08 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, państwo socjalistyczne
163  Kongo 1,61 Reżim autorytarny Republika
137  Gwinea 3,14 Reżim autorytarny Junta
145  Dżibuti 2,76 Reżim autorytarny System semiprezydencki republika
136  Zimbabwe 3,16 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
147  Zjednoczone Emiraty Arabskie 2,69 Reżim autorytarny Federalizm, monarchia konstytucyjna
146  Bahrajn 2,71 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
159  Tadżykistan 1,93 Reżim autorytarny System prezydencki
149  Afganistan 2,55 Reżim autorytarny Republika islamska
151  Erytrea 2,37 Reżim autorytarny System semiprezydencki republika
155  Sudan 2,15 Reżim autorytarny Federalizm, system prezydencki, republika
120  Mjanma 3,83 Reżim autorytarny Republika prezydencka
151  Laos 2,37 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, partia komunistyczna
164  Republika Środkowoafrykańska 1,52 Reżim autorytarny Republika
150  Iran 2,45 Reżim autorytarny Republika islamska
163  Demokratyczna Republika Konga 1,61 Reżim autorytarny System semiprezydencki republika
161  Gwinea Równikowa 1,81 Reżim autorytarny System prezydencki
158  Uzbekistan 1,95 Reżim autorytarny System prezydencki
162  Turkmenistan 1,72 Reżim autorytarny System prezydencki, system jednopartyjny
159  Arabia Saudyjska 1,93 Reżim autorytarny Islamska monarchia absolutna
166  Syria 1,43 Reżim autorytarny System prezydencki, system jednopartyjny, republika
165  Czad 1,50 Reżim autorytarny Republika
157  Gwinea Bissau 1,98 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
167  Korea Północna 1,08 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, songun

66Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Direct Democracy
  2. Wskaźnik Demokracji 2016: najgorsze miejsce Polski od początku istnienia rankingu, Polsat News, 2017-01-26 [dostęp: 28.01.2017]
  3. Democracy Index 2016 Revenge of the “deplorables” (PDF), A report by The Economist Intelligence Unit, 2017 [dostęp: 28.01.2017]
  4. The Economist Intelligence Unit, Democracy Index 2017
  5. Democracy Index 2010
  6. Democracy in Retreat
  7. Democracy Index 2011
  8. 20 Cabot Square London, The Economist Intelligence Unit, 10 października 2018.

Państwa nieuwzględnione w badaniu[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Democracy Index 2010
  2. Democracy in Retreat

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]