Wskaźnik demokracji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wskaźnik demokracji 2016:
Demokracje pełne:

     9–10

     8–8,99

Demokracje wadliwe:

     7–7,99

     6–6,99

     Brak danych

Systemy hybrydowe:

     5–5,99

     4–4,99

Reżimy autorytarne:

     3–3,99

     2–2,99

     0–1,99

Wskaźnik demokracji 2012:
Demokracje pełne:

     9–10

     8–8,99

Demokracje wadliwe:

     7–7,99

     6–6,99

     Brak danych

Systemy hybrydowe:

     5–5,99

     4–4,99

Reżimy autorytarne:

     3–3,99

     2–2,99

     0–1,99

Wskaźnik demokracji 2011
The Economist Intelligence Unit: mapa wskaźnika demokracji 2008, kolory jaśniejsze oznaczają państwa bardziej demokratyczne. Państwa ze wskaźnikiem poniżej 3 (całkowicie autorytarne) oznaczono na czarno.

Wskaźnik demokracji (ang. Democracy Index) – indeks opracowywany przez Economist Intelligence Unit (jednostka badawcza związana z tygodnikiem The Economist) opisujący stan demokracji w 167 krajach świata.

Wskaźnik demokracji opiera się na 60 wskaźnikach pogrupowanych w pięciu różnych kategoriach: proces wyborczy i pluralizm, swobody obywatelskie, funkcjonowanie administracji publicznej, partycypacja polityczna oraz kultura polityczna.

Kraje zostały podzielone na „demokracje pełne”, „demokracje wadliwe”, „systemy hybrydowe” oraz na „systemy autorytarne”.

Po raz pierwszy opracowano go w 2006 roku, a następnie aktualizowano w latach 2008, 2010 i - następnie - corocznie.

Metodologia[edytuj]

Jak opisano w raporcie wskaźnik demokracji jest średnią ważoną na podstawie odpowiedzi na 60 pytań. Każde z pytań posiada dwie lub trzy możliwe odpowiedzi do wyboru. Większość odpowiedzi należy do ekspertów, raport nie podaje jednak informacji odnośnie rodzaju ekspertów, ich liczby, narodowości, tego czy są oni niezależni czy też są pracownikami Economist Intelligence Unit. Niektóre odpowiedzi są udzielane na podstawie badań opinii publicznej przeprowadzanych w poszczególnych krajach. W przypadku krajów, w których brakuje wyników takich badań lub nie są one przeprowadzane wykorzystuje się ekspertyzy i wyniki z krajów o podobnym stanie.

Pytania są rozmieszczone w pięciu kategoriach – proces wyborczy i pluralizm, swobody obywatelskie, funkcjonowanie administracji publicznej, partycypacja polityczna oraz kultura polityczna. Każda odpowiedź jest kodowana jako 0 lub 1, lub (w przypadku trzech możliwych odpowiedzi) również jako 0,5. Punkty za odpowiedź zostały dodane w każdej kategorii, pomnożone przez dziesięć oraz podzielone przez łączną liczbę pytań w tej kategorii. Istnieje kilka modyfikacji zależności, które zostały opisane bardziej precyzyjnie niż główne zasady procedury. W kilku przypadkach, odpowiedź punktowaną jako zero w jednym pytaniu automatycznie skutkuje otrzymaniem zero punktów w odpowiedzi na inne pytanie. Np. jeżeli wybory do ustawodawcy krajowego i do szefa rządu nie są uznane za wolne (pytanie nr 1), to następne pytanie – czy wybory są przeprowadzone w sposób uczciwy?- punktowane jest automatycznie jako zero. Podobnie jest w przypadku kilku pytań uważanych za tak istotne, że ich niski wynik powoduje punkty ujemne w ich kategoriach. Są to pytania o:

  1. Wolność i sprawiedliwość wyborów
  2. Bezpieczeństwo wyborców
  3. Wpływ obcych mocarstw na politykę rządową
  4. Zdolność urzędników do wprowadzania regulacji prawnych w życie

Z pięciu kategorii, a właściwie z sumy punktów uzyskanych, oblicza się średnią dla danego kraju. Wskaźnik ten, w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku decyduje o klasyfikacji danego kraju:

  1. Demokracje pełne – od 8 do 10
  2. Demokracje wadliwe – od 6 do 7,9
  3. Systemy hybrydowe – od 4 do 5,9
  4. Reżimy autorytarne – poniżej 4

Raport omawia inne wskaźniki demokracji, np. określone przez Freedom House, i opowiada się za jednym z wyborów dokonanych przez zespół z Economist Intelligence Unit. Np. w tym porównaniu, wyższy nacisk położono na opinię publiczną i postawy mierzone poprzez badania społeczne, ale z drugiej strony, ekonomiczny standard życia nie został uwzględniony jako jedno z kryteriów demokracji[1].

Wskaźnik demokracji według ustroju[edytuj]

Poniższa tabela zawiera dane z badań z roku 2012.

Typ ustroju Państwa  % państw  % światowej populacji
Demokracje pełne 25 15,0 11,3
Demokracje wadliwe 54 32,3 37,2
Systemy hybrydowe 37 22,2 14,4
Systemy autorytarne 51 30,5 37,1

Światowa populacja odnosi się do ogółu ludności 167 krajów, które zostały objęte badaniem.

Polska wg Wskaźnika demokracji[edytuj]

W 2016 roku Polska spadła na 52 miejsce[2] z oceną łączną (wartością wskaźnika) 6.83, co oznacza demokrację wadliwą[3].

Poziomy wskaźnika dla Polski kształtowały się w kolejnych latach następująco:

Rok Wartość wskaźnika[4] Zmiana Ranking (lokata) Klasyfikacja
2006 7,30 - 46 demokracja wadliwa
2008 7,30 0,00 45 demokracja wadliwa
2010 7,05 - 0,25 48 demokracja wadliwa
2011 7,12 + 0,07 45 demokracja wadliwa
2012 7,12 0,00 44 demokracja wadliwa
2013 7,12 0,00 44 demokracja wadliwa
2014 7,47 + 0,35 40 demokracja wadliwa
2015 7,09 - 0,38 48 demokracja wadliwa
2016 6,83 - 0,26 52 demokracja wadliwa

Zmiany w rankingu do 2011 roku[edytuj]

Według wydania z 2011 roku, Norwegia zdobyła w sumie 9,80 w skali od zera do dziesięciu, co było najlepszym wynikiem. Taki sam wynik zdobyła w 2010 roku, zajmując miejsce Szwecji, która miała najlepszy wynik w 2008 roku, a następnie spadła na czwarte miejsce. Korea Północna (podobnie jak w poprzednich latach) zajęła ostatnie, 167 miejsce, zdobywając 1,08 punktów. Wskaźnik demokracji z 2010 roku podkreśla wpływ światowego kryzysu finansowego w latach 2008–2009 na politykę, zwłaszcza na obszarze Europy. Według indeksu stan demokracji w 2010 roku w porównaniu z 2008 rokiem był niższy w 97 krajach ze 167 badanych, jednak w większości z nich pogorszenie było niewielkie[5]. Na raport z 2011 roku duży wpływ miała tzw. Arabska wiosna oraz dalsze pogłębianie się kryzysu.

W latach 2008–2010 w 13 krajach nastąpiła zmiana typu systemu, 11 z nich było w regresji. W szczególności we Francji trendy polityczne doprowadziły do tego, że kraj ten został zdegradowany z demokracji pełnej do demokracji wadliwej[6]. Podobna sytuacja odnosi się do Włoch. Pogorszenie sytuacji mediów wraz z powrotem premiera Silvio Berlusconiego do władzy sprawiło, że zostały one zdegradowane do demokracji wadliwej. Jedynie dwa kraje (Ghana i Mali w Afryce Subsaharyjskiej) zostały awansowane – z hybrydowych systemów do demokracji wadliwej.

W 2011 roku z miana demokracji pełnej została zdegradowana Portugalia. Istotną zmianą w porównaniu do roku 2010 jest także zdeklasowanie Ukrainy z miana „wadliwej demokracji”, do „systemu hybrydowego” oraz Rosji z „systemu hybrydowego” do „reżimu autorytarnego”[7].

Ranking 2012[edytuj]

Nr Kraj Wskaźnik Kategoria Typ rządu
1  Norwegia 9,93 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
2  Szwecja 9,73 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
3  Islandia 9,65 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
4  Dania 9,52 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
5  Nowa Zelandia 9,26 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm, demokracja pośrednia
6  Australia 9,22 Demokracja pełna Federalizm, monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
7  Szwajcaria 9,09 Demokracja pełna Federalizm, republika parlamentarna, demokracja bezpośrednia, bikameralizm
8  Kanada 9,08 Demokracja pełna Federalizm, monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm, demokracja pośrednia
9  Finlandia 9,06 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, unikameralizm, demokracja pośrednia na szczeblu lokalnym
10  Holandia 8,99 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna, bikameralizm
11  Luksemburg 8,88 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
12  Austria 8,62 Demokracja pełna Federalizm, republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
13  Irlandia 8,56 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
14  Niemcy 8,34 Demokracja pełna Federalizm, republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
15  Malta 8,28 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, unikameralizm
16  Wielka Brytania 8,21 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
17  Czechy 8,19 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
18  Urugwaj 8,17 Demokracja pełna System prezydencki, bikameralizm
18  Mauritius 8,17 Demokracja pełna Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
20  Korea Południowa 8,13 Demokracja pełna System prezydencki, unikameralizm
21  Stany Zjednoczone 8,11 Demokracja pełna Federalizm, republika, system prezydencki, bikameralizm
22  Kostaryka 8,10 Demokracja pełna System prezydencki
23  Japonia 8,08 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
24  Belgia 8,05 Demokracja pełna Federalizm, monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
25  Hiszpania 8,02 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, bikameralizm
26  Republika Zielonego Przylądka 7,92 Demokracja wadliwa Republika
26  Portugalia 7,92 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
28  Francja 7,88 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, bikameralizm
28  Słowenia 7,88 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna, niepełny bikameralizm
30  Botswana 7,85 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
31  Południowa Afryka 7,79 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna, bikameralizm
32  Włochy 7,74 Demokracja wadliwa Bikameralizm, republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
33  Grecja 7,65 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna i demokracja parlamentarna
34  Estonia 7,61 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
35  Tajwan 7,46 Demokracja wadliwa System prezydencki
36  Chile 7,54 Demokracja wadliwa System prezydencki, bikameralizm
37  Izrael 7,53 Demokracja wadliwa Demokracja parlamentarna, unikameralizm
38  Indie 7,52 Demokracja wadliwa Federalizm, republika konstytucyjna, demokracja parlamentarna, bikameralizm
39  Jamajka 7,39 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna, unikameralizm
40  Słowacja 7,35 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
41  Cypr 7,29 Demokracja wadliwa System prezydencki, unikameralizm
42  Litwa 7,24 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, unikameralizm
43  Timor Wschodni 7,16 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
44  Polska 7,12 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, bikameralizm
44  Brazylia 7,12 Demokracja wadliwa Federalizm, system prezydencki, bikameralizm
46  Panama 7,08 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna
47  Łotwa 7,05 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
48  Trynidad i Tobago 6,99 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
49  Węgry 6,96 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna, unikameralizm
50  Chorwacja 6,93 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
51  Meksyk 6,90 Demokracja wadliwa Federalizm, system prezydencki, republika
52  Argentyna 6,84 Demokracja wadliwa Federalizm, system prezydencki, bikameralizm
53  Indonezja 6,76 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika
54  Bułgaria 6,72 Demokracja wadliwa Demokracja parlamentarna
55  Lesotho 6,66 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna, system parlamentarny
56  Surinam 6,65 Demokracja wadliwa Demokracja konstytucyjna
57  Kolumbia 6,63 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika
58  Tajlandia 6,55 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna, bikameralizm
59  Rumunia 6,54 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, bikameralizm
60  Dominikana 6,49 Demokracja wadliwa Republika demokratyczna, demokracja pośrednia
61  Salwador 6,47 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika
61  Peru 6,47 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika, unikameralizm
63  Hongkong 6,42 Demokracja wadliwa System prezydencki, region autonomiczny
64  Malezja 6,41 Demokracja wadliwa Monarchia konstytucyjna i Demokracja parlamentarna
65  Mongolia 6,23 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, republika
66  Serbia 6,33 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
67  Mołdawia 6,35 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
67  Papua-Nowa Gwinea 6,32 Demokracja wadliwa Federalizm, monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna
69  Filipiny 6,30 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika konstytucyjna, bikameralizm
70  Zambia 6,26 Demokracja wadliwa Republika
70  Paragwaj 6,26 Demokracja wadliwa Republika konstytucyjna, system prezydencki
72  Namibia 6,24 Demokracja wadliwa Republika
73  Macedonia 6,16 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
74  Senegal 6,09 Demokracja wadliwa System semiprezydencki
75  Malawi 6,08 Demokracja wadliwa Republika
76  Czarnogóra 6,15 Demokracja wadliwa Republika parlamentarna
76  Gujana 6,05 Demokracja wadliwa System semiprezydencki, republika
78  Ghana 6,02 Demokracja wadliwa System prezydencki, republika konstytucyjna
79  Benin 6,00 Demokracja wadliwa Republika
80  Ukraina 5,91 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
81  Gwatemala 5,88 System hybrydowy System prezydencki
81  Singapur 5,88 System hybrydowy Republika parlamentarna
81  Tanzania 5,88 System hybrydowy Republika
84  Bangladesz 5,86 System hybrydowy System prezydencki, państwo unitarne
85  Boliwia 5,84 System hybrydowy Republika parlamentarna, republika
85  Honduras 5,84 System hybrydowy Republika
87  Ekwador 5,78 System hybrydowy System prezydencki
88  Turcja 5,76 System hybrydowy System prezydencki
89  Sri Lanka 5,75 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
90  Tunezja 5,67 System hybrydowy Republika
90  Albania 5,67 System hybrydowy System prezydencki
92  Nikaragua 5,56 System hybrydowy System prezydencki
93  Gruzja 5,53 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
94  Uganda 5,16 System hybrydowy System prezydencki, republika
95  Libia 5,15 System hybrydowy republika
95  Wenezuela 5,15 System hybrydowy Federalizm, system prezydencki
97  Mali 5,12 System hybrydowy System semiprezydencki
98  Bośnia i Hercegowina 5,11 System hybrydowy republika parlamentarna
99  Liban 5,05 System hybrydowy Konfesjonalizm, republika parlamentarna
100  Kambodża 4,96 System hybrydowy Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna
101  Liberia 4,95 System hybrydowy System prezydencki
102  Mozambik 4,88 System hybrydowy System prezydencki
103  Palestyna 4,80 System hybrydowy System semiprezydencki, demokracja parlamentarna
104  Kenia 4,71 System hybrydowy System prezydencki
104  Sierra Leone 4,71 System hybrydowy Republika
106  Kirgistan 4,69 System hybrydowy Republika parlamentarna
107  Bhutan 4,65 System hybrydowy Monarchia konstytucyjna, demokracja parlamentarna
108  Pakistan 4,57 System hybrydowy Federalizm, republika parlamentarna
109  Egipt 4,56 System hybrydowy Republika
110  Mauretania 4,17 System hybrydowy Republika islamska
111  Nepal 4,16 System hybrydowy Republika parlamentarna
111  Niger 4,16 System hybrydowy Junta
113  Irak 4,10 System hybrydowy Republika parlamentarna
114  Armenia 4,09 System hybrydowy System prezydencki
115  Maroko 4,07 System hybrydowy Monarchia konstytucyjna
116  Haiti 3,96 System hybrydowy System semiprezydencki, republika
117  Madagaskar 3,93 Reżim autorytarny System prezydencki
118  Algieria 3,83 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
119  Kuwejt 3,78 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
120  Nigeria 3,77 Reżim autorytarny Federalizm, system prezydencki
121  Jordania 3,76 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
122  Rosja 3,74 Reżim autorytarny Federalizm, system semiprezydencki, bikameralizm
123  Etiopia 3,72 Reżim autorytarny Federalizm, republika parlamentarna
124  Fidżi 3,67 Reżim autorytarny Junta
125  Burundi 3,60 Reżim autorytarny Republika
126  Gabon 3,56 Reżim autorytarny Republika
127  Burkina Faso 3,52 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
127  Kuba 3,52 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, partia komunistyczna
127  Komory 3,52 Reżim autorytarny Republika federalna
130  Togo 3,45 Reżim autorytarny Republika
131  Kamerun 3,44 Reżim autorytarny Republika
132  Rwanda 3,36 Reżim autorytarny Republika
133  Angola 3,35 Reżim autorytarny System prezydencki
134  Gambia 3,31 Reżim autorytarny Republika
135  Oman 3,26 Reżim autorytarny Islamska monarchia absolutna
136  Wybrzeże Kości Słoniowej 3,25 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
137  Suazi 3,20 Reżim autorytarny Monarchia absolutna
138  Katar 3,18 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
139  Azerbejdżan 3,15 Reżim autorytarny System prezydencki
140  Jemen 3,12 Reżim autorytarny republika
141  Białoruś 3,04 Reżim autorytarny System prezydencki
142  Chiny 3,00 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, państwo socjalistyczne i partia komunistyczna
143  Kazachstan 2,95 Reżim autorytarny System prezydencki
144  Wietnam 2,89 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, partia komunistyczna
144  Kongo 2,89 Reżim autorytarny Republika
146  Gwinea 2,79 Reżim autorytarny Junta
147  Dżibuti 2,74 Reżim autorytarny System semiprezydencki republika
148  Zimbabwe 2,67 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
149  Zjednoczone Emiraty Arabskie 2,58 Reżim autorytarny Federalizm, monarchia konstytucyjna
150  Bahrajn 2,53 Reżim autorytarny Monarchia konstytucyjna
151  Tadżykistan 2,51 Reżim autorytarny System prezydencki
152  Afganistan 2,48 Reżim autorytarny Republika islamska
153  Erytrea 2,40 Reżim autorytarny System semiprezydencki republika
154  Sudan 2,38 Reżim autorytarny Federalizm, system prezydencki, republika
155  Mjanma 2,35 Reżim autorytarny Republika prezydencka
156  Laos 2,32 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, partia komunistyczna
157  Republika Środkowoafrykańska 1,99 Reżim autorytarny Republika
158  Iran 1,98 Reżim autorytarny Republika islamska
159  Demokratyczna Republika Konga 1,92 Reżim autorytarny System semiprezydencki republika
160  Gwinea Równikowa 1,83 Reżim autorytarny System prezydencki
161  Uzbekistan 1,72 Reżim autorytarny System prezydencki
161  Turkmenistan 1,72 Reżim autorytarny System prezydencki, system jednopartyjny
163  Arabia Saudyjska 1,71 Reżim autorytarny Islamska monarchia absolutna
164  Syria 1,63 Reżim autorytarny System prezydencki, system jednopartyjny, republika
165  Czad 1,62 Reżim autorytarny Republika
166  Gwinea Bissau 1,43 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika
167  Korea Północna 1,08 Reżim autorytarny Demokracja ludowa, songun

Przypisy

Państwa nieuwzględnione w badaniu[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  1. Democracy Index 2010
  2. Democracy in Retreat

Linki zewnętrzne[edytuj]