Wu Peifu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Wu.
Wu Peifu
Wu Peifu
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 吴佩孚
Pismo tradycyjne 吳佩孚
Hanyu pinyin Wú Pèifú
Wade-Giles Wu P’ei-fu

Wu Peifu (wym. [ú pʰèɪ̯fú]; ur. 22 kwietnia 1874, zm. 4 grudnia 1939) – chiński polityk i wojskowy, militarysta, który zdołał podporządkować swojej kontroli północnochińskie terytoria, zanim nie został pokonany przez Czang Kaj-szeka.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w prowincji Shandong w rodzinie kupieckiej. Ten syn handlarza już we wczesnej młodości interesował się poezją oraz filozofią[1], jednak wbrew temu postanowił związać swoje życie ze służbą wojskową. W 1898 zapisał się do Akademii Wojskowej w Tianjinie, którą ukończył. W 1902 roku wstąpił do armii Beiyang, gdzie związał się politycznie ze stronnictwem jej dowódcy - Yuan Shikaia. Rychło zdobył w niej uznanie[1]. Gdy w 1912 ostatni cesarz utracił władzę, Wu Peifu umacniał swój status wojskowy, stając się jednym z najważniejszych[1] dowódców działających w północnych Chinach. Udało mu się we względnie niedługim czasie przejąć kontrolę nad pięcioma prowincjami północnych Chin dzięki podjęciu współpracy zwłaszcza z klasą średnią, która miała dosyć wojen toczonych za rządów poprzedniej dynastii. Dzięki wykształceniu, znany był jako Uczony Militarysta (ang. scholar warlord), także jako Jadeitowy Marszałek[2]. Uważany jest za prawdopodobnie najlepszego dowódcę okresu ery militarystów w Chinach[2].

Po śmierci Yuana w 1916 roku został przywódcą konserwatywnej kliki Zhili i główną podporą niestabilnego rządu w Pekinie. Kontynuował w ten sposób umacnianie swojej pozycji, dołączając do grona najbardziej wpływowych osób w Chinach[1], miał jednak potężnych wrogów w postaci stojącego na czele Kuomintangu Sun Jat-sena i Czang Kaj-szeka. W 1922 roku pokonał wojska Zhang Zuolina, spychając go do Mandżurii. W ten sposób objął faktyczną kontrolę nad północno-wschodnimi Chinami i zaczął się przygotowywać do zjednoczenia całego kraju na drodze wojny.

Plany Wu pokrzyżował jego brak instynktu politycznego. Sprawując rygorystyczne rządy w 1923 rozkazał stłumić strajk kolejarzy linii Hankou-Pekin, przez co stracił popularność i poparcie społeczne. Wówczas Feng Yuxiang, dotychczas jeden z największych sprzymierzeńców Wu Peifu, przystąpił do Czang Kaj-szeka. O końcu kariery Wu Peifu przesądziła jego klęska w nowej wojnie z Zhang Zuolinem w 1924 roku, kiedy w wyniku porażki w bitwie pod Tianjinem stracił kontrolę nad Pekinem i zmuszony był wycofać się na południe, do prowincji Hubei i Henan. W 1926 spróbował po raz ostatni sięgnąć po dominację nad Chinami, usiłując zatarasować drogę kuomintangowskim wojskom, którymi dowodził Czang Kaj-szek, które jednak same zadały mu ostateczną klęskę podczas ekspedycji północnej w 1927 roku. Oznaczała ona koniec jakichkolwiek wpływów Wu Peifu, który musiał zrezygnować z udziału w życiu publicznym i znaleźć schronienie w buddyjskim klasztorze, gdzie zmarł.

Przypisy

  1. a b c d Axelrod i Phillips 2000 ↓, s. 619.
  2. a b Philip Jowett, Chinese Warlord Armies 1911-30, Men-at-Arms nr 463, Osprey Publishing, 2010, ISBN 978-1-84908-402-4, (ang.) s.11

Bibliografia[edytuj]