Wyż baryczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
L – niż islandzki, H – wyż północnorosyjski

Wyż baryczny – obszar wysokiego ciśnienia atmosferycznego, w którym najwyższe ciśnienie panuje w centrum układu. Jest to jeden z układów barycznych znanych w meteorologii.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Występowanie obszaru podwyższonego ciśnienia jest związane z ruchem zstępującym mas powietrza. Ciśnienie mierzone na jednakowej wysokości nad poziomem morza jest najwyższe w centrum wyżu i maleje ku jego peryferiom, a prądy powietrza skierowane są na zewnątrz ku obszarom o niższym ciśnieniu[1]. Ze względu na ruch obrotowy Ziemi wywołujący efekt Coriolisa, wyżowi towarzyszy cyrkulacja powietrza tworząca wielkoskalowy wir zwany antycyklonem (z greckiego αντι- anti-, „przeciw” i κύκλος kyklos, „krąg”). Pojęcia wyżu i antycyklonu są często utożsamiane[2][3]. Wirowy ruch mas powietrza w antycyklonie odbywa się na półkuli północnej zgodnie z ruchem wskazówek zegara, a na półkuli południowej przeciwnie[2]. Na mapach synoptycznych obszar wyżu otaczają zamknięte izobary[1].

Pogoda wyżowa[edytuj | edytuj kod]

W lecie pogoda wyżowa charakteryzuje się niską wilgotnością i małym zachmurzeniem, a przez to dużym usłonecznieniem. Temperatury wyżu barycznego latem są zazwyczaj dość wysokie[3]. Zimą pogoda w czasie wyżu może być, podobnie jak latem, słoneczna i bezchmurna, ale zarazem bardzo mroźna[3]. Możliwy jest także inny przypadek, gdy ruch powietrza jest mały, a wyż utrzymuje się w jednym miejscu. W tym przypadku gromadzenie się pary wodnej w centrum wyżu powoduje powstawanie mgły i niskich chmur warstwowych (jest to tzw. „zgniły wyż”). Występuje oblodzenie i tworzy się szadź, także zanieczyszczenia gromadzą się przy powierzchni ziemi, co często prowadzi to do powstania smogu[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wyż atmosferyczny. Encyklopedia PWN (internetowa). [dostęp 2018-04-26].
  2. a b Antycyklon. Encyklopedia PWN (internetowa). [dostęp 2018-04-26].
  3. a b c Pogoda. Wiadomości podstawowe. Wyże i niże atmosferyczne (pol.). Uniwersytet Jagielloński, 2004-02-23. [dostęp 2018-04-26].
  4. Zgniły wyż nad Polską – co to takiego? (pol.). Pomorskie Obserwatorium Burzowe w Lniskach, styczeń 2018. [dostęp 2018-04-26].