Wyżyna Gujańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wyżyna Gujańska
Ilustracja
Widok na górę Roraima na Wyżynie Gujańskiej
Państwo  Wenezuela
 Gujana
 Surinam
 Gujana Francuska
 Brazylia
 Kolumbia
Powierzchnia 1,2 mln km²
Położenie na mapie Ameryki Południowej
Mapa lokalizacyjna Ameryki Południowej
Wyżyna Gujańska
Wyżyna Gujańska
Ziemia5°08′36″N 60°45′45″W/5,143333 -60,762500
Mapa
Położenie Wyżyny Gujańskiej w Ameryce Południowej

Wyżyna Gujańskawyżyna w północnej części Ameryki Południowej, między Niziną Orinoko a Niziną Amazonki.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wyżyna Gujańska leży w północnej części Ameryki Południowej, między Niziną Orinoko a Niziną Amazonki i zajmuje powierzchnię ok. 1,2 mln km²[1]. Znajduje się na terytorium południowej Wenezueli, Gujany, Gujany Francuskiej i Surinamu, północnej Brazylii i południowo-wschodniej Kolumbii[2].

Zbudowana jest ze skał krystalicznych z licznymi intruzjami skał wylewnych[1]. Miejscami pokrywają je mezozoiczne, kontynentalne piaskowce[1]. Wyżyna Gujańska stanowi wypiętrzony, niemal równy teren z licznymi stoliwami: Roraima (2772 m) w górach Serra Pacaraima i Auyán Tepuí (2950 m) oraz pasmami górskimi: Serra do Imeri (3014 m), Serra Parima i Serra Tumucumaque[1].

Klimat wilgotny podrównikowy, w zachodniej części suchy[1]. Przez Wyżynę Gujańską przepływają liczne rzeki, m.in. Maroni, Corantijn, Essequibo i Caroní[1]. Na rzekach występuje wiele progów z licznymi wodospadami, m.in. najwyższym na świecie, Salto Angel (1054 m)[1][a].

Góry porastają wilgotne lasy równikowe, a część zachodnią sawanna[1]. W dolinach rzek występują lasy galeriowe[1]. W lasach pozyskiwane są cenne gatunki drzew takich jak Manilkara bidentata, guma z drzew Manilkara chicle, wanilia i rośliny lecznicze[2].

Na wyżynie występują złoża surowców mineralnych: rudy żelaza i manganu, diamentów, złota i boksytu[1].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyclopædia Britannica podaje około 979 m n.p.m.[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Gujańska, Wyżyna. W: Encyklopedia PWN. Wydawnictwo Naukowe PWN SA. (pol.)
  2. a b c The Editors of Encyclopaedia Britannica: Guiana Highlands. W: Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc., 2018-06-11. (ang.)