Wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1848 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1848 roku - wybory do Sejmu Ustawodawczego przeprowadzone w czerwcu 1848 w Cesarstwie Austriackim, w następstwie wydarzeń Wiosny Ludów.

Były to pierwsze wybory w historii Austrii, zarazem pierwsze bezpośrednie. Sejm Ustawodawczy rozpoczął prace 22 lipca 1848.

Wybory w Galicji[edytuj | edytuj kod]

W Galicji kampania wyborcza była krótka (jak w całej Austrii), ale bardzo intensywna. Do zdobycia w Galicji było 100 mandatów poselskich (bez Bukowiny, w której było ich 8). Administracja austriacka zajmowała chwiejne stanowisko - w niektórych popierała kandydatów polskich, w innych ukraińskich.

Ustawa wyborcza została dostarczona do okręgów 26 maja 1848, a prawybory zaplanowano na 4-6 czerwca.

 Z tym tematem związana jest kategoria: Posłowie do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu w 1848 roku.

Ukraińscy posłowie z Galicji[edytuj | edytuj kod]

Główna Rada Ruska wystawiała własnych kandydatów, jednak w wielu przypadkach przegrywali on z chłopami (czy to ruskimi, czy polskimi - "Mazurami"), którzy wybierali solidarność stanową nad narodową[1].

Ostatecznie ze 100 galicyjskich mandatów Ukraińcy zdobyli 25 mandatów, w tym 15 zdobyli posłowie chłopscy. Byli to: Hryhorij Andrusiak (rolnik z Skolego), Josyf Dyniec (Sokal), Andrij Dziwakowśkyj (włościanin z Żydaczowa), Wasyl Harmatij (rolnik z Mikuliniec), Stepan Hoj (Zaleszczyki), Josyf Hryhoruk (rolnik z Delatyna), Iwan Kapuszczak (włościanin ze Sołotwiny), Pantelejmon Kozar (Żółkiew), Iwan Kruchowśkyj (włościanin z Horodenki), Stepan Łesiuk (włościanin z Kołomyi), Hryhorij Nyczyporuk (włościanin ze Śniatynia), Hryhorij Petryszyn (włościanin z Tyśmienicy), Kostiantyn Posacki (dziak (kleryk) z Rożniatowa), Iwan Ryszko (włościanin z Kut), Josyf Sawka (włościanin z Gródka). Oprócz nich wybrano 8 duchownych greckokatolickich: Kyryła Błońskiego (Jabłonów), Adolfa Dobrianskiego (Sanok), Mychajła Hankewycza (Radziechów), Mychajła Hnidkowskiego (Wojniłów), Hryhorija Jachymowycza (Przemyśl), Hryhorija Łewyckiego (Złoczów), Iwana Łomnyckiego (Turka), Hryhorija Szaszkewycza (Monasterzyska); oraz dwóch inteligentów świeckich: Jewstachija Prokopczyca (Mariampol) i Kyryła Wienkowskiego (Jaworów).

Polscy posłowie z Galicji[edytuj | edytuj kod]

Nikodem Bętkowski, Adam Bielecki (pleban z Radymna), Seweryn Bieliński, Tomasz Bogdaś (włościanin z Tarnowa), Michał Buszek (mieszczanin ze Starego Sącza), Sebastian Czepiel(włościanin z Mielca), Aleksander Dobrzański, Ludwik Dolański, Mikołaj Drauss(właściciel dóbr z Głogowa w Galicji), Edward Duniewicz(właściciel dóbr z Narajowa), Leszek Dunin-Borkowski, Jan Durbasiewicz(prawnik z Gorlic), Marian Dylewski, Aleksander Dzieduszycki, Tytus Dzieduszycki, Fasuga/Faszuga, Jan Fedorowicz, Furek, Bartłomiej Gabrys(rolnik z Nowego Sącza), Antoni Zygmunt Helcel, Karol Hubicki, Wojciech Hyciek(lekarz z Żywca), Józef Jakubowski(lekarz z Krakowa), Henryk Janko, Jan Jaruntowski, Mikołaj Kański(mieszczanin z Gdowa), Czesław Kobuczowski(posiadacz dóbr ze Żmigrodu), Józef Konopka, Szymon Kossakiewicz(wikary z Myślenic), Stanisław Koszowski(właściciel dóbr z Sambora), Edmund Kraiński(właściciel dóbr z Dobromila), Jan Krause/Krauze (nauczyciel prywatny z Jarosławia), Józef Krzyżanowski(dr praw z Krakowa), Karol Langie, Marcin Lejczak(włościanin z Trembowli), Julian Leszczynski(wikary z Krosna), Bogusław Longchamps(lekarz z Liska), Jerzy Henryk Lubomirski, Franciszek Macieszkiewicz(kameralny justiciariusz z Drohobycza), Maksymilian Machalski(dr. praw z Brzeska), Jerzy Maier/Meyer/Mayer, Jan Makuch/Makusch(wikary z Jordanowa), Włodzimierz Mandl/Mendel, Jan Marin, Jan Martini, Mateusz Mazurkiewicz(rolnik ze Zbaraża), Jan Micewski, Józef Młynarzyk/Młynarczyk(włościanin z Kent), Karol Noskowski(pleban z Wadowic) Stanisław Pawlikowski(rolnik z Nowego Targu), Meliton Pienczykowski, Bartłomiej Pietrowski/Piotrowski(włościanin z Winnik), Walerian Podlewski(właścicciel dóbr z Kossowy), Michał Popiel(włościanin ze Starosoli), Adam Józef Potocki, Jakub Rab(włościanin z Rzeszowa), Antoni Sanocki, Józef Ścibała(rolnik z Bobowej), Władysław Sierakowski(właściciel dóbr z Sokołówki), Ignacy Skrzyński, Seweryn Smarzewski, Franciszek Jan Smolka, Franz Stadion, Jan Stasiowski,(włościanin z Brzostka) Jan Stawarski, Feliks Stobnicki, Jan Storc(włościanin z Pilzna), Bonawentura Szeleszczynski(dziedzic z Leżayska), Jan Józef Tarnowski, Franciszek Trzecieski, Stanisław Waguza, Kazimierz Walczyk(gospodarz z Dębicy), Franciszek Ksawery Wierzchleyski, Wojciech Wojtowicz(gospodarz z Dombrowy) Józef Zajączkowski, Zdzislaw Zamojski[2], Celestyn Zbyszewski, Jan Zeiser, Florian Ziemiałkowski [3]

Żydowscy posłowie z Galicji[edytuj | edytuj kod]

Abraham Halpern, Isaak Noah Mannheimer, Dow Ber Meisels

Posłowie z Bukowiny[edytuj | edytuj kod]

Mychajło Bodnar, Myron Czuperkowicz, Iwan Dołynczuk, Wasyl Kirsti/Carste, Łukian Kobyłycia, Anton Kral, Wasyl Morgotz/Morgocz/Morgoci, Hryc Times/Timis/Tymisz,

Posłowie ze Śląska Cieszyńskiego[edytuj | edytuj kod]

4 mandaty: Karl Samuel Schneider (okręg bielski), Karl Chodurek /Hodurek(okręg cieszyński - mieszczanin i posiadacz domu z Cieszyna), Józef Motyka/Molyka (okręg frydecki-pensjonowany kapitan, auditor z Friedek ), Wincenty Stieber (okręg polskoostrawski - wójt dziedziczny z Ostrawy)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Kozik - "Między reakcją a rewolucją", s. 84-85
  2. złożył mandat w listopadzie 1848 roku Czas 1848 nr 18 z 23 listopada s. 4
  3. Spis deputowanych sejmu wiedeńskiego Rozprawy Sejmu Wiedeńskiego 1848 nr 3 s.1-2
  4. Dzieje polityczne. W: Janusz Gruchała, Krzysztof Nowak: Śląsk Cieszyński od Wiosny Ludów do I wojny światowej (1848-1914). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2013, s. 37. ISBN 978-83-935147-3-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Kozik - "Między reakcją a rewolucją. Studia z dziejów ukraińskiego ruchu narodowego w Galicji w latach 1848-1849", Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego (Prace historyczne, zeszyt 52), PWN, Kraków-Warszawa 1975