Wybory parlamentarne w Polsce w 2005 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska

Wybory parlamentarne w Polsce w 2005 odbyły się 25 września na terenie Polski oraz w 166 obwodowych komisjach ulokowanych poza krajem. Wbrew wcześniejszym spekulacjom, nie zostały one przeprowadzone razem z wyborami prezydenckimi i referendum w sprawie traktatu konstytucyjnego UE. Wybory zakończyły się zwycięstwem Prawa i Sprawiedliwości. Drugie miejsce zajęła Platforma Obywatelska. Do Sejmu po raz kolejny dostały się Samoobrona RP i Liga Polskich Rodzin i Sojusz Lewicy Demokratycznej. Po wyborach premierem został polityk Prawa i Sprawiedliwości Kazimierz Marcinkiewicz.

Termin wyborów[edytuj | edytuj kod]

Jesienny termin wyborów poparła 31 stycznia 2005 Rada Krajowa SLD. Bez poparcia tej partii nie było możliwe przyjęcie uchwały skracającej kadencję Sejmu. Zgodnie z wcześniejszym porozumieniem, które zawarli 30 grudnia 2004 prezydent Aleksander Kwaśniewski i przewodniczący SLD Józef Oleksy, wybory miały odbyć się w czerwcu 2005. Sejm nie podjął decyzji o skróceniu kadencji, więc wybory odbyły się w konstytucyjnym terminie (Sejm dotrwał do końca kadencji). 23 maja 2005 Prezydent RP zarządził wybory na 25 września 2005.

Kampania wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Kampania przedwyborcza do parlamentu prowadzona była w sposób spokojny i nieagresywny. Wzmożoną kampanię dało się dopiero zauważyć w jej ostatnich tygodniach. Przed wyborami Prawo i Sprawiedliwość i Platforma Obywatelska wielokrotnie deklarowały chęć zawarcia koalicji (tzw. POPiS). W czasie jednej z konwencji wyborczych przewodniczący PO Donald Tusk zaatakował PiS, nakreślając różnice pomiędzy PO a tą partią, czym wprowadził Jarosława Kaczyńskiego w zdumienie. Prezes PiS powiedział: „Słuchając takich słów, mam wrażenie, że zatraciliśmy pewne poczucie wspólnoty kulturowej, która nas łączyła z Platformą”[1]. Według Lecha Kaczyńskiego Donald Tusk odrzucił wówczas współbudowanie IV Rzeczypospolitej, a zaczął reprezentować program nazwany przez Jarosława Kaczyńskiego restauracyjnym[2]. Politycy PiS także prowadzili wobec PO konfrontacyjną kampanię. Jacek Kurski stwierdził, że dziadek Donalda Tuska na ochotnika zgłosił się do Wehrmachtu (za co został na krótko wykluczony z tej partii)[3]. Ponadto w spocie partii grającym na emocjach skrytykowano wizję państwa według PO, którą PiS określało jako „Polskę liberalną”, przeciwstawiając ją własnej wizji „Polski solidarnej”[4].

Samoobrona RP prowadziła swoją kampanię pod hasłem podobnym do tego z wyborów w 2001Oni już byli, oni już rządzili, atakując wszystkie postsolidarnościowe i postkomunistyczne partie startujące w wyborach.

Sojusz Lewicy Demokratycznej skupił się na stworzeniu swojego wizerunku jako partii odchudzonej i zmienionej. SLD po czterech latach rządów stracił najwięcej z powodu afer w swoich kręgach, przede wszystkim Afery Rywina. Nowy przewodniczący Wojciech Olejniczak, reprezentujący młode pokolenie, w spotach starał się przyciągnąć wyborców, tłumacząc, że SLD to jedyna siła lewicowa, która ma szanse znaleźć się w nowym parlamencie.

Główne komitety wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Komitet Lider Hasła wyborcze
Sojusz Lewicy Demokratycznej Wojciech olejniczak.jpg Wojciech Olejniczak Zmieniając siebie, zmieniajmy Polskę
Platforma Obywatelska Donald Tusk 2013-12-19.jpg Donald Tusk Pełna odpowiedzialność;
Odważnie, ale z rozwagą
Prawo i Sprawiedliwość Kaczynski Jaroslaw 1 070.JPG Jarosław Kaczyński Dotrzymujemy słowa;
Polska prawa, Polska sprawiedliwa;
Rodzina, Uczciwość, Przyszłość
Polskie Stronnictwo Ludowe Waldemar Pawlak candidate 2010 D crop.jpg Waldemar Pawlak Blisko ludzkich spraw;
Skuteczni dla Polski
Socjaldemokracja Polska Marek Borowski10.jpg Marek Borowski Wierni wyborcom, nie układom
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej A. Lepper.jpg Andrzej Lepper Człowiek, Rodzina, Praca, Godne życie;
Partia z przyszłością;
Każdy człowiek jest ważny
Liga Polskich Rodzin Brak zdjęcia.svg Marek Kotlinowski Nadzieja dla Polski
Ruch Patriotyczny Jan Ferdynand Olszewski.jpg Jan Olszewski Czas patriotów
Partia Demokratyczna – demokraci.pl Władysław Frasyniuk 2.jpg Władysław Frasyniuk Polska. Do przodu, nie wstecz
Polska Partia Pracy Boguslaw Zietek candidate 2010.jpg Bogusław Ziętek Pracy i chleba
Platforma Janusza Korwin-Mikke Janusz Korwin-Mikke Sejm 2015.JPG Janusz Korwin-Mikke Tak jak Ty mamy tego dość!

Statystyki i wyniki[edytuj | edytuj kod]

W wyborach do Sejmu na 594 listach zarejestrowanych w 41 okręgach wyborczych przez 22 komitety wyborcze znalazło się łącznie 10 661 kandydatów na posłów, w tym 2613 kobiet (24,51%) i 8848 mężczyzn (75,49%).

W wyborach do Senatu w 40 okręgach wyborczych zarejestrowanych zostało przez 108 komitetów wyborczych 623 kandydatów na senatorów, w tym 99 kobiet (15,89%) i 524 mężczyzn (84,11%).

Próg wyborczy dla partii to 5%.

Oficjalne wyniki wyborów do Sejmu RP[5][edytuj | edytuj kod]

Komitet wyborczy Głosy  % głosów* Punkty proc. (zmiana) Mandaty (zmiana)  % mandatów
Prawo i Sprawiedliwość 3 185 714 10,54% 26,99% +17,49% 155 +111 33,70%
Platforma Obywatelska RP 2 849 259 9,43% 24,14% +17,37% 133 +68 28,91%
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej 1 347 355 3,54% 11,41% +1,31% 56 +3 12,17%
Sojusz Lewicy Demokratycznej 1 335 257 4,42% 11,31% –29,73%[6] 55 –161[7] 11,96%
Liga Polskich Rodzin 940 762 3,11% 7,97% +0,10% 34 –4 7,39%
Polskie Stronnictwo Ludowe 821 656 2,72% 6,96% –1,86% 25 –17 5,43%
Socjaldemokracja Polska 459 380 1,52% 3,89%
Partia Demokratyczna – demokraci.pl 289 276 0,96% 2,45% –0,65%[8]
Platforma Janusza Korwin-Mikke 185 885 0,61% 1,57%
Ruch Patriotyczny 124 038 0,61% 1,05%
Polska Partia Pracy 91 266 0,30% 0,77% +0,35%[9]
Mniejszość Niemiecka 34 469 0,11% 0,29% –0,07% 2 0 0,43%
Polska Partia Narodowa 34 127 0,11% 0,29%
Dom Ojczysty 32 863 0,11% 0,28%
Centrum 21 893 0,07% 0,19%
Ogólnopolska Koalicja Obywatelska 16 251 0,05% 0,14% +0,08%[10]
Inicjatywa RP 11 914 0,04% 0,19%
Polska Konfederacja – Godność i Praca 8353 0,03% 0,07%
Narodowe Odrodzenie Polski 7376 0,02% 0,06%
Mniejszość Niemiecka Śląska 5581 0,02% 0,05% –0,01%[11]
Stronnictwo Pracy 1019 0,00% 0,01%
Społeczni Ratownicy 982 0,00% 0,01%
Frekwencja 40,57%

(*) Procent poparcia od uprawnionych do głosowania, tj. procent oddanych ważnych głosów na daną partię z wyborców uprawnionych do oddania głosu (w tych wyborach uprawnionych, zgodnie z danymi PKW 30 229 031 wyborców).

Podział mandatów i rozkład procentowy poparcia w wyniku wyborów z uwzględnieniem podziału na późniejszą koalicję rządzącą w kolejności: ugrupowania rządowe, opozycja parlamentarna i pozaparlamentarna (komitety, które nie przekroczyły 1% poparcia w skali kraju potraktowano zbiorczo):

155 56 34 133 55 25
PiS SRP LPR PO SLD PSL
PiS SRP LPR PO SLD PSL SDPL PD

Oficjalne wyniki wyborów do Senatu RP[edytuj | edytuj kod]

Podział mandatów w wyborach do Senatu RP 25 września 2005
Wyniki wyborów do Senatu RP w okręgach na tle zwycięskich komitetów do Sejmu RP
Komitet wyborczy Mandaty (zmiana)
Prawo i Sprawiedliwość 49 +48[12]
Platforma Obywatelska RP 34 +32[13]
Liga Polskich Rodzin 7 +5
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej 3 +1
Polskie Stronnictwo Ludowe 2 –2
KWW Bogdana Borusewicza 1
KWW Kazimierza Juliana Kutza 1
KWW Macieja Płażyńskiego 1
KWW Nowy Senat 2005 1
KWW prof. Mariana Miłka 1
Razem 100
Frekwencja 40,56%

Frekwencja[edytuj | edytuj kod]

Frekwencja w wyborach według komunikatu PKW wyniosła w skali kraju 40,57%. Badanie przeprowadzone przez TNS OBOP i PBS dla TVP w ramach sondażu exit poll przewidywało całkowitą frekwencję na poziomie 40,4%.

Ważność wyborów[edytuj | edytuj kod]

Sąd Najwyższy uznał wybory za ważne.

Obwody głosowania[edytuj | edytuj kod]

Obwody głosowania
Typ obwodu Liczba obwodów Dla inwalidów
Powszechny 23 633 4 680
Szpital 739 163
Zakład karny 101 1
Areszt śledczy 77 0
Zakład pomocy społecznej 447 123
Oddział zewnętrzny zakładu karnego i aresztu śledczego 2 0
Obwód głosowania za granicą 161 3
Obwód głosowania na polskim statku morskim 5 0
Razem 25 165 4 970

Numery list wyborczych[edytuj | edytuj kod]

Komitety we wszystkich okręgach[edytuj | edytuj kod]

  • Państwowa Komisja Wyborcza przydzieliła następujące numery list wyborczych:
Numer listy Komitet Wyborczy
1 Ruch Patriotyczny
2 Polska Partia Pracy
3 Liga Polskich Rodzin
4 Partia Demokratyczna – demokraci.pl
5 Socjaldemokracja Polska
6 Prawo i Sprawiedliwość
7 Sojusz Lewicy Demokratycznej
8 Platforma Obywatelska
9 Polska Partia Narodowa
10 Polskie Stronnictwo Ludowe

Komitety w co najmniej dwóch okręgach[edytuj | edytuj kod]

  • Państwowa Komisja Wyborcza przydzieliła następujące numery list wyborczych:
Numer listy Komitet Wyborczy
11 Partia Centrum
12 Platforma Janusza Korwin-Mikke
13 Ogólnopolska Koalicja Obywatelska
14 Polska Konfederacja – Godność i Praca
15 Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej
16 Inicjatywa RP
17 Dom Ojczysty
18 Narodowe Odrodzenie Polski

Komitety w jednym okręgu[edytuj | edytuj kod]

  • Państwowa Komisja Wyborcza przydzieliła następujące numery list wyborczych:
Numer listy Komitet Wyborczy Numer okręgu, siedziba
19 Stronnictwo Pracy OW nr 4, Bydgoszcz
19 Społeczni Ratownicy OW nr 9, Łódź
19 Mniejszość Niemiecka OW nr 21, Opole
19 Mniejszość Niemiecka Śląska OW nr 29, Gliwice

Skład partyjny komitetów wyborczych[edytuj | edytuj kod]

Skład komitetów wyborczych:
Numer listy Komitet wyborczy Partie startujące z list komitetu
1 Ruch Patriotyczny Ruch Patriotyczny (w tym tworzące tę partię Przymierze dla Polski, Ruch Katolicko-Narodowy i Ruch Odbudowy Polski), Liga Obrony Suwerenności, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (częściowo), Stronnictwo Narodowe „Patria”, ponadto nieliczni członkowie Ligi Polskich Rodzin, Partii Victoria, Organizacji Narodu Polskiego – Ligi Polskiej, partii Suwerenność-Praca-Sprawiedliwość i Prawa i Sprawiedliwości
2 Polska Partia Pracy Polska Partia Pracy, Antyklerykalna Partia Postępu „Racja”, Polska Partia Ekologiczna – Zielonych, Polska Partia Socjalistyczna, Komunistyczna Partia Polski, Demokratyczna Partia Lewicy (1 członek)
3 Liga Polskich Rodzin Liga Polskich Rodzin, po 1 członku: Stronnictwo Polska Racja Stanu, Rodzina-Ojczyzna, Ruch Odbudowy Polski, Porozumienie Polskie
4 Partia Demokratyczna – demokraci.pl Partia Demokratyczna – demokraci.pl, Inicjatywa dla Polski (większość)
5 Socjaldemokracja Polska Socjaldemokracja Polska, Unia Pracy, Zieloni 2004, po 1 członku: Unia Lewicy III RP, Polskie Stronnictwo Ludowe
6 Prawo i Sprawiedliwość Prawo i Sprawiedliwość, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (częściowo), po 1 członku: Suwerenność-Praca-Sprawiedliwość, Porozumienie Ludowo-Patriotyczne, Republikańska Partia Społeczna, Ruch Odbudowy Polski
7 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sojusz Lewicy Demokratycznej, Unia Lewicy III RP, Stronnictwo Gospodarcze, Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka, po 1 członku: Stronnictwo Demokratyczne, Unia Pracy
8 Platforma Obywatelska Platforma Obywatelska
9 Polska Partia Narodowa Polska Partia Narodowa, Stronnictwo Narodowe
10 Polskie Stronnictwo Ludowe Polskie Stronnictwo Ludowe, po 1 członku: Polska Racja Stanu, Stronnictwo Gospodarcze
11 Centrum Partia Centrum, Stronnictwo Demokratyczne, Inicjatywa dla Polski (częściowo), po 1 członku: Republikańska Partia Społeczna, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe
12 Platforma Janusza Korwin-Mikke Unia Polityki Realnej, Platforma Janusza Korwin-Mikke, Jedność Rzemieślniczo-Kupiecka (1 członek)
13 Ogólnopolska Koalicja Obywatelska „OKO” Krajowa Partia Emerytów i Rencistów, Stronnictwo Pracy (częściowo), Centrolewica Rzeczypospolitej Polskiej, Polska Unia Gospodarcza (?), po 1 członku: Polskie Stronnictwo Ludowe, Samoobrona Narodu Polskiego, Demokratyczna Partia Lewicy, Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej
14 Polska Konfederacja – Godność i Praca Polska Konfederacja – Godność i Praca, w tym tworzące tę partię Konfederacja Polski Niepodległej – Obóz Patriotyczny, Ruch Obrony Bezrobotnych i Stronnictwo Polska Racja Stanu
15 Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej, po 1 członku: Demokratyczna Partia Lewicy, Stronnictwo Narodowe – Organizacja Polityczna Narodu
16 Inicjatywa RP Inicjatywa RP
17 Dom Ojczysty Dom Ojczysty, Przymierze Ludowo-Narodowe, Stronnictwo Pracy (częściowo), Liga Polskich Rodzin (w niewielkiej części), Stronnictwo Ludowe „Ojcowizna”, ponadto nieliczni członkowie Ruchu Obrony Bezrobotnych, Ruchu Odbudowy Polski, Forum Republikańskiego, Prawa i Sprawiedliwości i Organizacji Narodu Polskiego – Ligi Polskiej
18 Narodowe Odrodzenie Polski Narodowe Odrodzenie Polski, dwóch członków Krajowej Partii Emerytów i Rencistów i jeden członek Organizacji Narodu Polskiego – Ligi Polskiej

Prawybory[edytuj | edytuj kod]

18 września 2005, tradycyjnie we Wrześni (w województwie wielkopolskim), odbyły się prawybory parlamentarne i prezydenckie (o charakterze sondażu przedwyborczego). Zobacz: wyniki prawyborów.

Statystyki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Statystyki kandydatów do Sejmu[edytuj | edytuj kod]

Statystyki kandydatów
Ogółem Kobiety Mężczyźni
Liczba zarejestrowanych kandydatów 10 658 2612 8046
Średnia wieku kandydatów 44 43 45
Wiek najmłodszego kandydata/kandydatki 21 21 21
Wiek najstarszego kandydata/kandydatki 89 86 89

Statystyki kandydatów do Senatu[edytuj | edytuj kod]

Statystyki kandydatów
Ogółem Kobiety Mężczyźni
Liczba zarejestrowanych kandydatów 623 99 524
Średnia wieku kandydatów 54 53 54
Wiek najmłodszego kandydata/kandydatki 30 30 30
Wiek najstarszego kandydata/kandydatki 86 76 86

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Słowa, w których Kaczyński widzi początek wojny PO-PiS. wyborcza.pl, 26 stycznia 2011.
  2. Łukasz Warzecha: Lech Kaczyński, ostatni wywiad, Warszawa 2011, s. 59.
  3. Paweł Wroński: Bulterier PiS poległ za Wehrmacht. gazeta.pl, 12 października 2005.
  4. Marcin Krutak: Geneza konfliktu pomiędzy PO a PiS. polskiedzieje.pl, 12 listopada 2012.
  5. Wyniki wyborów. pkw.gov.pl.
  6. W porównaniu do wyniku SLD-UP z wyborów z 2001.
  7. W porównaniu do wyniku koalicji SLD-UP z wyborów z 2001. W porównaniu do samego SLD: –141.
  8. W porównaniu do wyniku UW z wyborów z 2001.
  9. W porównaniu do wyniku ARS z wyborów z 2001.
  10. W porównaniu do wyniku PUG z wyborów z 2001.
  11. W porównaniu do wyniku Mniejszości Niemieckiej Górnego Śląska z wyborów z 2001.
  12. W porównaniu do liczby mandatów zdobytych przez PiS z ramienia KWWiS Lecha Kaczyńskiego Prawo i Samorządność w wyborach z 2001.
  13. W porównaniu do liczby mandatów zdobytych przez PO z ramienia Bloku Senat 2001 w wyborach z 2001.


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]