Wybory prezydenckie na Białorusi w 2020 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Białoruś
Godło Białorusi
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Białorusi
Portal Portal Białoruś

Wybory prezydenckie na Białorusi w 2020 roku – wybory prezydenckie, które odbyły się 9 sierpnia 2020, w wyniku których wyłoniony zostanie Prezydent Białorusi.

8 maja 2020 Centralna Komisja Wyborcza podała do wiadomości kalendarz wyborczy[1]. Zgodnie z nim, do 15 maja włącznie istniała możliwość złożenia wniosków o rejestrację grup inicjatywnych. Zbiórka 100 tysięcy podpisów, wymaganych w celu zarejestrowania danej kandydatury, może być organizowana od 21 maja do 19 czerwca włącznie.

Kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Zbieranie podpisów[edytuj | edytuj kod]

21 maja 2020 r. swoją pracę rozpoczęło 15 grup inicjatywnych, zarejestrowanych przez Centralna Komisja Wyborcza Białorusi[2]. Do zarejestrowania kandydata w wyborach wymaganych było zebranie do 19 czerwca 2020 r. co najmniej 100 tys. podpisów pod kandydaturą.

Zarejestrowani kandydaci[edytuj | edytuj kod]

14 lipca 2020 r. do startu w wyborach prezydenckich zarejestrowanych zostało pięcioro kandydatów[3].

l.p. imię i nazwisko zawód/zajęcie partia polityczna
1. Hanna Anatoleuna Kanapacka była posłanka Izby Reprezentantów (2016–2019) bezpartyjna
2. Andrej Uładzimirawicz Dzmitryjeu współprzewodniczący ruchu społecznego „Mów prawdę!” bezpartyjny
3. Siarhiej Uładzimirawicz Czeraczeń przewodniczący partii „Białoruska Socjaldemokratyczna Hramada” Białoruska Socjaldemokratyczna Hramada
4. Swiatłana Hieorhijeuna Cichanouska żona białoruskiego aktywisty i Youtubera Siarheja Cichanouskiego bezpartyjna
5. Alaksandr Ryhorawicz Łukaszenka prezydent Białorusi bezpartyjny

Badania opinii publicznej[edytuj | edytuj kod]

Białoruś nie przeprowadza niezależnych badań opinii publicznej, które umożliwiłyby obiektywną ocenę potencjalnych kandydatów.

Przez internet[edytuj | edytuj kod]

Pogrubionym i zielonym kolorem zaznaczony jest kandydat, który zajął pierwsze miejsce.

Pogrubioną kursywą i żółtym kolorem zaznaczony jest kandydat, który zajął drugie miejsce.

W jasnoczerwonym kolorze zaznaczono wynik Aleksandra Łukaszenki.

Sondaż TUT.by nn.by Telegraf.by Onliner.by Svaboda.org ont.by (sondaż rządowy) ont.by (sondaż rządowy)
Data badania 20.05.2020 20.05.2020 22.05.2020 26.05.2020 26.05.2020 14.07.2020 23-27.07.2020
Liczba uczestników głosowania 70 029 16 526 35 775 32 128 9 705 1807 1879
Wiktar Dzmitryjewicz Babaryka 54,91% 49,7% 52,43% 56% 32% 6,7%
Aleh Siarhiejewicz Hajdukiewicz 1,28% 0,65% 3,93% 0,4%
Juryj Michajławicz Hancewicz 0,34% 0,62% 0%
Juryj Iwanawicz Hubarewicz 0,45% 0,23% 0%
Andrej Uładzimirawicz Dzmitryjeu 0,58% 0,32% 0,33% 0,29% 0% 0,3% 0,7%
Hanna Anatoleuna Kanapacka 4,14% 2,5% 1,7% 1,4% 1% 1,5% 1,6%
Natalla Alaksiejeuna Kisiel 0,63% 0,22% 0%
Wolha Alaksandrauna Kawalkowa 0,37% 0,21% 0%
Mikałaj Ryhorawicz Kazłou 0,64% 0,61% 0,32% 1%
Alaksandr Ryhorawicz Łukaszenka 6,24% 2,96% 3,90% 3% 1% 69,4% 72,3%
Uładzimir Michajławicz Niapomniaszczych 0,4% 0,4% 0%
Alaksandr Ryhorawicz Tabolicz 1,37% 2,3% 0,25% 0,9% 2%
Siarhej Leanidawicz Cichanouski

lub Swiatłana Hieorhijeuna Cichanouska

12,71% 18,39% 17,37% 12% 51% 2,2% 7,5%
Waleryj Wiljamawicz Cepkała 15,22% 7,5% 9,8% 17% 7% 3,1%
Siarhiej Uładzimirawicz Czeraczeń 0,72% 0,28% 0,16% 0% 0,8% 0,2%
przeciwko wszystkim lub inna odpowiedź 15,37% 7,8% 7,7% 4% 9,6% 17,7%

Exit poll[edytuj | edytuj kod]

Według oficjalnego, rządowego sondażu exit poll 79,7% otrzymał Aleksandr Łukaszenka, Swiatłana Cichanouska – 6,8%, Hanna Kanapacka – 2,3%, Andrej Dzmitryjeu – 1,1%, Siarhiej Czeraczeń – 0,9%[4][5]. Według przeprowadzonego za granicą, niezależnego exit pollu, Swiatłana Cichanouska otrzymała 71%, a Aleksandr Łukaszenka 10%[6].

Przebieg głosowania[edytuj | edytuj kod]

Franciszak Wiaczorka poinformował, że w dniu głosowania „zatrzymano co najmniej 50 niezależnych obserwatorów”[7]. W Mińsku pojawiły się pojazdy z armatkami wodnymi do rozpędzania demonstracji oraz autobusy wypełnione milicjantami[8]. Portal Tut.by, powołując się na świadków, poinformował, że białoruska milicja zatrzymywała osoby, które zebrały się pod lokalami wyborczymi, czekając na wyniki wyborów prezydenckich[9].

Protesty związane z wyborami i zatrzymania[edytuj | edytuj kod]

Po godz. 20:00 w Warszawie, przed Ambasadą Białorusi w Polsce zebrali się obywatele Białorusi, którzy nie zdążyli zagłosować w wyborach prezydenckich[10]. Przed Ambasadą Białorusi w Rosji tłum skandował „odejdź!”[7]. W Mińsku doszło do starcia między protestującymi a milicją[7]. Zatrzymanych zostało wiele osób, a milicja użyła granatów hukowych[7]. Portal Tut.by podał, że „w Mohylewie milicja rozpędziła protestujących” oraz, że zatrzymano dziennikarkę portalu oraz co najmniej 3 osoby[11][7]. Według Radia Swaboda doszło do zatrzymań w Witebsku[12]. Stacja telewizyjna Biełsat TV poinformowała, że „w rękach białoruskiej milicji jest przynajmniej pięciu współpracowników”[13]. Jak podał Franciszak Wiaczorka, w Mołodecznie, na głównym placu zebrali się protestujący[14]. Jak poinformowała stacja telewizyjna Biełsat TV, przed lokalami wyborczymi zbierały się osoby, chcące (zgodnie z apelem Swiatłany Cichanouskiej) zapoznać się z protokołami, informującymi o wynikach wyborów[11]. W Brześciu (jak podawał Biełsat TV) zatrzymano członka sztabu Swiatłany Cichanouskiej[11]. W Homlu, jak informował Biełsat TV, gdy przyjechały busy, z których wyszli funkcjonariusze milicji, zebranych kilkadziesiąt osób zaczęło uciekać[11]. W Grodnie zebrały się tysiące osób (zatrzymano tam co najmniej 10 z nich)[11]. Franciszak Wiaczorka poinformował, że w Mińsku milicyjna furgonetka uderzyła w mężczyznę stojącego na jezdni, gdy podbiegli do niego inni ludzie, funkcjonariusze milicji rzucili granaty błyskowe[7]. Na miejsce przyjechała wówczas karetka pogotowia ratunkowego, mężczyzna miał poważne obrażenia[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Постановление Центральной комиссии Республики Беларусь по выборам и проведению республиканских референдумов 8 мая 2020 г. № 12
  2. Belarus' CEC registers 15 initiative groups, eng.belta.by, 20 maja 2020 [dostęp 2020-07-20] (ang.).
  3. Заседание Центральной комиссии | Центральная комиссия Республики Беларусь по выборам и проведению республиканских референдумов, www.rec.gov.by [dostęp 2020-07-20].
  4. Białoruś: według rządowego sondażu wygrywa Aleksander Łukaszenko, wiadomosci.onet.pl, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  5. Mikołaj Pietraszewski, Wybory na Białorusi. Rządowy exit poll: miażdżąca wygrana Łukaszenki, wiadomosci.radiozet.pl, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  6. Oficjalny exit-poll daje Łukaszence 79,7% poparcia, belsat.eu, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  7. a b c d e f g Wybory na Białorusi. Wojsko na ulicach, zatrzymania. Protesty na Białorusi i przed ambasadami. Rosyjskie media: prezydent Łukaszenko wyleciał z Białorusi [RELACJA NA ŻYWO], wiadomosci.onet.pl, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  8. Białoruś. Zakończyły się wybory prezydenckie. Wyniki rządowego sondażu? Prawie 80 proc. dla Łukaszenki, gazeta.pl, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  9. Białoruskie media: milicja zatrzymuje ludzi przed lokalami wyborczymi, pap.pl, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  10. Milicja zatrzymuje ludzi przed lokalami wyborczymi, wpolityce.pl, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09].
  11. a b c d e PODSUMOWANIE Wieczór powyborczy: zatrzymania, głosowanie przedłużone, belsat.eu, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  12. Białoruskie media: w Mińsku doszło do starć protestujących z milicją, pap.pl [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  13. W Mińsku zatrzymano dziennikarki Biełsatu, belsat.eu, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  14. Franciszak Wiaczorka, In Maladziecna – people gathered at the central square., twitter.com, 9 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-09] (ang.).