Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1976 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1976 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia 2 listopada 1976 (głosowanie powszechne)
Podstawa prawna Konstytucja Stanów Zjednoczonych
Głosowanie
poprzednie:
1972
następne:
1980
Portal Portal Stany Zjednoczone
Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1976 roku. Liczba na mapie określa liczbę przedstawicieli stanu w Kolegium Elektorów

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1976 roku – czterdzieste ósme wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Na urząd prezydenta wybrano Jimmy’ego Cartera, a wiceprezydentem został Walter Mondale.

Kampania wyborcza[edytuj]

W wyniku afery Watergate, która doprowadziła do rezygnacji Nixona, republikanie mocno stracili na wizerunku[1]. Z tego powodu nominacja urzędującego prezydenta Geralda Forda ne była sprawą oczywistą[1]. Bossowie Partii Republikańskiej zarzucali mu nadmierny liberalizm i mianowanie Nelsona Rockefellera wiceprezydentem[1]. Jego głównym kontrkandydatem został gubernator Kalifornii Ronald Reagan[1]. W prawyborach żaden z kandydatów nie zdobył wymaganego poparcia, dlatego o nominacji mieli zdecydować delegaci na sierpniowej konwencji w Kansas City[2]. Reagan uzyskał poparcie w stanach południowych i rodzinnej Kalifornii, natomiast Nixon zwyciężył na Północy i pograniczu[2]. Chcąc pozyskać trochę elektoratu liberalnego Reagan zadeklarował, że jego kandydatem na wiceprezydenta zostanie Richard S. Schweiker[3]. Spowodowało to odwrócenie się od niego konserwatystów, co z kolei wpłynęło na fakt, że ostatecznie nominację prezydencką uzyskał Ford[3]. Jego kandydatem na wiceprezydenta został Bob Dole[3]. W Partii Demokratycznej już na początku 1975 kampanię rozpoczął Jimmy Carter[4]. Zwyciężył w prawyborach m.in. w Ohio, co spowodowało otrzymanie nominacji prezydenckiej w pierwszym głosowaniu, na lipcowej konwencji w Nowym Jorku[4]. Zdobył ponad sześciokrotnie większe poparcie niż Morris Udall i Pat Brown[5]. Dopiero po uzyskaniu nominacji Carter ogłosił, że jego kandydatem na wiceprezydenta będzie Walter Mondale[5]. Kandydatem niezależnym został Eugene McCarthy[6]. Carter deklarował reformę podatkową i zdrowotną, zmniejszenie bezrobocia i zwiększenie świadczeń socjalnych[5]. Chciał ocieplenia kontaktów z ZSRR, przy jednoczesnej, ścisłej współpracy z sojusznikami USA – krajami Europy Zachodniej i Japonią[5]. Ford, na którego kandydaturze cieniem rzucała się afera Watergate, a także ułaskawienie Nixona był skazywany na porażkę przez ośrodki sondażowe[7]. Kandydat demokratów jednak prowadził swoją kampanię bezbarwnie, a w programie wyborczym zawarł jedynie ogólnikowe stwierdzenia[7]. Spowodowało to, że wybory okazały się bardzo wyrównane[7]. Na kandydata republikanów głosowali wyborcy wykształceni i zamożni, natomiast klasa średnia i robotnicza zagłosowała na demokratę[7]. Szalę zwycięstwa na rzecz Cartera przesunęły także głosy Afroamerykanów[7].

Kandydaci[edytuj]

Bezpartyjny[edytuj]

Partia Demokratyczna[edytuj]

Partia Republikańska[edytuj]

Wyniki głosowania[edytuj]

Głosowanie powszechne odbyło się 2 listopada 1976[6]. Carter uzyskał 50,1% poparcia, wobec 48% dla Forda i 0,9% dla McCarthy’ego[6]. Ponadto, niecałe 820 000 głosów oddano na niezależnych elektorów, głosujących na innych kandydatów[6]. Frekwencja wyniosła 53,6%[8]. W głosowaniu Kolegium Elektorów Carter uzyskał 297 głosów, przy wymaganej większości 270 głosów[9]. Na Forda zagłosowało 240 elektorów[9]. Wiarołomny elektor ze stanu Waszyngton zagłosował na Ronalda Reagana[9]. W głosowaniu wiceprezydenckim zwyciężył Mondale, uzyskując 297 głosów, wobec 240 dla Dole’a[9].

Jimmy Carter został zaprzysiężony 20 stycznia 1977 roku[10].

Kandydat na prezydenta Partia Głosowanie powszechne Kolegium Elektorów
Głosy Procent
Jimmy Carter Demokraci 40 830 763 50,1% 297
Gerald Ford Republikanie 39 147 793 48% 240
Eugene McCarthy bezpartyjny 756 691 0,9% 0
Ronald Reagan Republikanie 0 0 1
Łącznie 538
Kandydat na wiceprezydenta Partia Kolegium Elektorów
Walter Mondale Demokraci 297
Bob Dole Republikanie 240
Łącznie 538

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d M. Jones: Historia USA. s. 655.
  2. a b L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 874.
  3. a b c L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 875.
  4. a b L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 885.
  5. a b c d L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 886.
  6. a b c d US President – National Vote (ang.). Our Campaign. [dostęp 2017-10-27].
  7. a b c d e M. Jones: Historia USA. s. 656.
  8. Election of 1976 (ang.). CountingTheVotes. [dostęp 2017-10-27].
  9. a b c d Electoral College Box – 1976 (ang.). NARA. [dostęp 2017-10-27].
  10. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 888.

Bibliografia[edytuj]