Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej XI kadencji

Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej XI kadencji odbyły się 21 lipca 2024 (okręg nr 13), a także 16 marca 2025 (okręg nr 33). Przyczyną wyborów z 21 lipca 2024 było wybranie jednego z senatorów na urząd prezydenta Włocławka, zaś z 16 marca 2025 z powodu zrzeczenia się mandatu w związku z powołaniem na ministra pełnomocnego – chargé d’affaires Ambasady RP w Waszyngtonie.

Lista wyborów uzupełniających do Senatu XI kadencji

Okręg	Data	Były senator		Wybrany senator		Frekwencja	Przyczyna
13	21 lipca 2024		Krzysztof Kukucki (NL)		Stanisław Pawlak (NL)	7,95%	wybór na Prezydenta Miasta Włocławka
33	16 marca 2025		Bogdan Klich (KO)		Monika Piątkowska (KO)	16,52%	zrzeczenie się mandatu

Przyczyny zarządzania wyborów uzupełniających

Podstawą prawną zarządzenia wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej XI kadencji jest Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2022 r. poz. 1277).

Zgodnie z art. 279 w razie utraty mandatu przez senatora Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zarządza przeprowadzenie wyborów uzupełniających w okręgu, z którego został on wybrany, w ciągu 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora. Wyborów uzupełniających nie przeprowadza się w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu kolejnej kadencji. Głosowanie przeprowadza się wyłącznie na terytorium kraju.

Wygaśnięcie mandatu senatora niezwłocznie stwierdza Marszałek Senatu w formie obwieszczenia w następujących wypadkach:

• śmierci senatora;
• utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów;
• pozbawienia mandatu prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;
• zrzeczenia się mandatu;
• zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funkcji, których, stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć z mandatem senatora (z wyjątkiem);
• powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których, stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć ze sprawowaniem mandatu senatora;
• wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego.

Wybory uzupełniające 21 lipca 2024 (okręg nr 13)

Okręg wyborczy nr 13 na tle Polski

Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgu nr 13, które odbyły się 21 lipca 2024, zostały zarządzone postanowieniem Prezydenta RP Andrzeja Dudy z 21 maja 2024 z powodu wybrania Krzysztofa Kukuckiego na Prezydenta Miasta Włocławka. Przeprowadziła je Okręgowa Komisja Wyborcza w Toruniu.

Mandat senatorski uzyskał Stanisław Pawlak.

Uchwałą z 5 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych stwierdził ważność wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w województwie kujawsko-pomorskim, w okręgu wyborczym nr 13, i przeprowadzonych 21 lipca 2024 roku.

Kalendarz wyborczy

• do 3 czerwca 2024 – zawiadomienie Państwowej Komisji Wyborczej: przez organ partii politycznej o utworzeniu komitetu wyborczego; przez pełnomocnika wyborczego o utworzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego lub o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców,
• do 12 czerwca 2024 do godz. 16:00 – zgłaszanie kandydatów na senatora w celu zarejestrowania,
• 19 lipca 2024 o godz. 24:00 – zakończenie kampanii wyborczej,
• 21 lipca 2024, godz. 7:00–21:00 – głosowanie.

Kandydaci

Swoje kandydatury zarejestrowali:

1. Jarosław Chmielewski (KWW Prawi i Skuteczni),
2. Stanisław Pawlak (Nowa Lewica) – były poseł,
3. Tomasz Sikorowski (Konfederacja Nowa Nadzieja).

Komitet zarejestrował także PolExit, jednak nie zgłosił kandydata.

Wyniki

Kandydat		Komitet wyborczy	Głosów
			Liczba	%	+/–
	Stanisław Pawlak	Nowa Lewica	9 888	46,30	+0,25
	Jarosław Chmielewski	KWW Prawi i Skuteczni	7 621	35,69	–
	Tomasz Sikorowski	Konfederacja Nowa Nadzieja	3 846	18,01	+8,30
Frekwencja: 7,95% Liczba głosów ważnych: 21 579 (98,96%) Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Wybory uzupełniające 16 marca 2025 (okręg nr 33)

Okręg wyborczy nr 33 na tle Polski

Wybory w okręgu nr 33 zostały zarządzone 15 stycznia 2025 postanowieniem Prezydenta RP Andrzeja Dudy na dzień 16 marca 2025 z związku z zrzeczeniem się mandatu senatora przez Bogdana Klicha. Przeprowadziła je Okręgowa Komisja Wyborcza w Krakowie.

Mandat senatorski uzyskała Monika Piątkowska.

Uchwałą z 14 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych stwierdził ważność wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w województwie małopolskim, w okręgu wyborczym nr 33 i przeprowadzonych 16 marca 2025 roku.

Kalendarz wyborczy

• do 27 stycznia 2025 – zawiadomienie Państwowej Komisji Wyborczej: przez organ partii politycznej o utworzeniu komitetu wyborczego; przez pełnomocnika wyborczego o utworzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego lub o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców,
• do 5 lutego 2025 do godz. 16:00 – zgłaszanie kandydatów na senatora w celu zarejestrowania,
• 14 marca 2025 o godz. 24:00 – zakończenie kampanii wyborczej,
• 16 marca 2025, godz. 7:00–21:00 – głosowanie.

Kandydaci

Do 5 lutego 2025 r. do godz. 16:00 poszczególne komitety wyborcze, zgodnie z kalendarzem wyborczym, mogły zgłaszać kandydatów w wyborach. Oto wszystkie kandydatury zgłoszone w wyznaczonym terminie:

1. Ewa Sładek (KW Razem),
2. Adam Berkowicz (KW Konfederacja Wolność i Niepodległość),
3. Mateusz Małodziński (KWW „Dla Krakowa”),
4. Monika Piątkowska (KKW Koalicja Obywatelska).

Zostały zarejestrowane również następujące komitety: KW Bezpartyjni, KW Konfederacja Korony Polskiej, KW Kongres Nowej Prawicy, KW Normalny Kraj, KW PolExit oraz KWW Pakt Senacki, ale nie zgłosiły one kandydatów.

Wyniki

Kandydat		Komitet wyborczy	Głosów
			Liczba	%	+/–
	Monika Piątkowska	KKW Koalicja Obywatelska	25 022	50,14	–20,76
	Mateusz Małodziński	KWW „Dla Krakowa”	15 675	31,41	–
	Adam Berkowicz	Konfederacja Wolność i Niepodległość	5 223	10,47	–
	Ewa Sładek	Partia Razem	3 982	7,98	–
Frekwencja: 16,52% Liczba głosów ważnych: 49 902 (99,47%) Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Linki zewnętrzne

• Strona Państwowej Komisji Wyborczej poświęcona wyborom uzupełniającym 21 lipca 2024
• Strona Państwowej Komisji Wyborczej poświęcona wyborom uzupełniającym 16 marca 2025