Wybrzeże Słowińskie
 Karwieńskie Błoto Drugie | |
 | |
| Megaregion | |
|---|---|
| Prowincja | |
| Podprowincja | |
| Makroregion | |
| Mezoregion |
Wybrzeże Słowińskie |
| Zajmowane jednostki administracyjne |
|
Wybrzeże Słowińskie (kaszb. Słowińsczé Ùbrzeżé) – mezoregion fizycznogeograficzny (313.41), najbardziej wysunięta na północ, nadmorska część Pobrzeża Koszalińskiego, zajmująca powierzchnię 1123 km², rozciągnięta od Kołobrzegu na zachodzie po Karwię na wschodzie. To wąski pas lądu wzdłuż brzegu Bałtyku, długości 200 km, od ujścia Parsęty po Kępę Swarzewską[1]. Na krajobraz składają się plaża, nadmorskie wydmy, bagna i jeziora (np. Łebsko) oraz elementy rzeźby polodowcowej. Najwyższe wzniesienie to Rowokół (114,8 m n.p.m.). W celu ochrony środowiska przyrodniczego utworzono Słowiński Park Narodowy.
Geologia, rzeźba terenu
[edytuj | edytuj kod]Mezoregion wyróżnia się wyraźnymi granicami morfologicznymi, nawiązującymi do przebiegu doliny Łeby oraz pasa nizin nadmorskich, domkniętych od północy pasem wybrzeża z wałami wydmowymi. Cechą charakterystyczną jest występowanie form rzeźby holoceńskiej – rozległych nizin aluwialnych w dolinie Łeby i form akumulacji eolicznej na mierzejach odcinających jeziora Łebsko, Sarbsko i Gardno, z występowaniem wędrujących wydm. W granicach jednostki występuje najwyższa forma wydmowa w tej części wybrzeża – Góra Czołpińska (55,6 m n.p.m.). W powierzchniowej budowie geologicznej przeważają piaski eoliczne w pasie nadmorskim oraz torfy, namuły torfiaste, podrzędnie piaski rzeczne i wodnolodowcowe[2]. Do elementów rzeźby polodowcowej należy łuk morenowy nad jeziorem Gardno podcięty falezą koło Poddębia (na wschód od Ustki). Linia brzegowa jest wyrównana przez działalność fal[1].
Miejscowości
[edytuj | edytuj kod]
Region słabo zaludniony, większe miasta – Kołobrzeg, Łeba, Ustka, Darłowo. W Łebie i okolicach oraz wschodniej części regionu znaczne tereny zajmuje zabudowa letniskowa[2]. We wsi Kluki nad jeziorem Łebsko istnieje skansen budownictwa wiejskiego dawnych mieszkańców tego regionu – Słowińców[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: PWN, 2002, s. 54–56, ISBN 83-01-13897-1.
- 1 2 Wojciech Staszek, Mariusz Kistowski, Kazimierz Niecikowski, Paweł Wiśniewski, Wybrzeże Słowińskie (313.41), [w:] Andrzej Richling i inni red., Regionalna geografia fizyczna Polski, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2021, s. 88-89, ISBN 978-83-7986-381-5.