Wydrzyk brunatny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wydrzyk brunatny
Stercorarius antarcticus[1]
(Lesson, 1831)
Wydrzyk brunatny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd mewowce
Parvordo Larida
Nadrodzina Alcoidea
Rodzina wydrzyki
Rodzaj Stercorarius
Gatunek wydrzyk brunatny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Wydrzyk brunatny (Stercorarius antarcticus) – gatunek dużego ptaka z rodziny wydrzyków. Zamieszkuje wody półkuli południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj]

Po raz pierwszy gatunek opisał René Lesson w 1831 na podstawie holotypu z Falklandów. Nadał nowemu gatunkowi nazwę Lestris antarcticus[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza wydrzyka brunatnego w rodzaju Stercorarius. Wyróżnia 3 podgatunki[4]. S. antarcticus bywał uznawany za jeden gatunek wraz z wydrzykiem wielkim (S. skua). jednak badania mtDNA, upierzenie i wymiary wskazują na odrębność tych dwóch taksonów. Podgatunek S. a. lonnbergi bywał podnoszony do rangi gatunku. Proponowane podgatunki S. a. clarkei i S. a. intercedens zsynonimizowano z S. a. lonnbergi[5].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 52–64 cm, rozpiętość skrzydeł 126–160 cm, masa ciała 1200–2100 g[5]. Upierzenie w większości brązowe, niektóre z piór mają jednak białe zakończenia. Pod koniec sezonu lęgowego, wraz z postępującym niszczeniem piór, białe końcówki zyskuje coraz więcej piór[7]. Dziób szaroczarny, tęczówka jasnobrązowa, nogi ciemnoszare. Wymiary szczegółowe dla S. a. lonnbergi: długość skrzydła u samców 405−427 mm, u samic 389–450 mm; długość ogona u samców 152–172 mm, u samic 155–165 mm; długość górnej krawędzi dzioba u samca 46–52 mm, u samic 47–56 mm; długość skoku u samców 57–77 mm, u samic 67–78 mm[8].

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Typowo dla ptaków pelagicznych, wydrzyki brunatne po zakończeniu lęgów opuszczają stały ląd, wracając na niego ponownie dopiero w celu rozrodu. Swoje gniazda budują w miejscach pozbawionych śniegu. Żywią się jajami i pisklętami pingwinów[7], petrelkami, petrelami, nawałnikami i burzykami, rybami i innymi zwierzętami wodnymi oraz odpadkami. Odbierają także zwrócony pokarm innym ptakom[5].

Lęgi[edytuj]

Okres lęgowy trwa od października[5] do grudnia. Gnieżdżą się w luźnych koloniach; największe odnotowate zagęszczenie wyniosło 132 par na km². Gniazda budują z porostów, traw i mchów. Składają 1 lub 2 jaja pokryte brązowymi, zielonymi i czarnymi plamami. Inkubacja trwa 28–32 dni. Pisklęta mają jednolity kolorystycznie puch barwy od szarej po brązową. Opuszczają gniazdo po kilku dniach. Są w pełni opierzone po około 50 dniach życia. Osiągają dojrzałość płciową po przynajmniej 5 (zazwyczaj 8) latach życia[7]

Status[edytuj]

IUCN uznaje wydrzyka brunatnego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 2014 roku (stan w 2017)[9].

Przypisy

  1. Stercorarius antarcticus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Stercorarius antarcticus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. René Lesson: Traité d'ornithologie. T. 1. 1831.
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Coursers, noddies, gulls, terns, auks & sandgrouse. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 25 lutego 2017].
  5. a b c d e f g Furness, R.W.: Brown Skua (Catharacta antarctica). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 25 lutego 2017].
  6. a b c P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Stercorariidae Gray,GR, 1870 - wydrzyki - Skuas/Jaegers (Wersja: 2015-09-05). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 25 lutego 2017].
  7. a b c Stercorarius antarcticus (Lesson, 1831). Antarctic Field Guide. [dostęp 25 lutego 2017].
  8. Roger Safford, Frank Hawkins: The Birds of Africa. T. VIII: The Malagasy Region: Madagascar, Seychelles, Comoros, Mascarenes. A&C Black, 2013, s. 433–434. ISBN 9780713665321.
  9. Brown Skua Catharacta antarctica. BirdLife International. [dostęp 25 lutego 2017].