Wyrak sundajski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyrak sundajski
Tarsius bancanus[1]
Horsfield, 1821
Wyrak sundajski na Borneo
Wyrak sundajski na Borneo
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Haplorrhini
Rodzina Tarsiidae
Rodzaj Tarsius
Gatunek wyrak sundajski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Wyrak sundajski (Tarsius bancanus) – ssak z rodziny wyrakowatych, występujący na Sumatrze, Borneo i sąsiadujących z nimi niewielkich wyspach. Zamieszkuje lasy, można go spotkać także w bliskim otoczeniu siedzib ludzkich.

Wygląd[edytuj]

Długość ciała 8-16 cm, masa 85-165 g. Futro przybiera różnorodne barwy – od szarobrązowej przez beżową do żółtej. Wyjątkowo duże oczy – średnica jednego wynosi 1,6 cm. Bardzo długi ogon, nagi, z wyjątkiem pędzelka sierści na końcu. Przednie łapy krótsze od tylnych. Długie palce. Wyjątkowo giętka szyja pozwala zwierzęciu obracać głowę niemal o 360 stopni.

Tryb życia[edytuj]

Nocny tryb życia. Żyją w małych grupach złożonych z samca, samicy i ich młodego. Dnie spędzają, śpiąc w dziuplach drzew lub ukryte wśród gęstej roślinności. Polują, wykorzystując głównie doskonały słuch, ale mają też bardzo dobrze rozwinięty zmysł wzroku i węchu. Potrafią wykonywać wyjątkowo długie skoki do 2 metrów długości i 1,5 m wysokości. Zwierzęta terytorialne, zamieszkują teren ok 1 hektara. Samce oznaczają swoje terytorium za pomocą moczu lub wydzieliny ze specjalnych gruczołów nadbrzusznych. Porozumiewają się między sobą za pomocą głośnych okrzyków.

Pożywienie[edytuj]

Zwierzęta głównie owadożerne, ale zjadają także drobne ssaki i gady. Dziennie mogą zjeść pokarm o wadze odpowiadającej 10% masy ich ciała.

Rozmnażanie[edytuj]

Zwierzęta monogamiczne. Rozmnażają się dwa razy w roku. Samica po sześciomiesięcznej ciąży rodzi jedno młode, pokryte sierścią i z otwartymi oczami. Małe jest karmione mlekiem przez ok. 45 dni. Dojrzałość płciową osiąga w wieku jednego roku. Wyraki sundajskie dożywają w niewoli ponad 16 lat.

Korelacja z człowiekiem[edytuj]

Wyraki sundajskie nie boją się ludzi i mogą mieszkać nawet w ogrodach przydomowych. Są uważane za pożyteczne, ponieważ zjadają wiele szkodliwych dla człowieka owadów. Niekiedy są chwytane i sprzedawane jako zwierzęta domowe. Stanowią także cenny materiał dla naukowców. Z drugiej strony wyraki mogą przenosić na człowieka pasożyty.

Przypisy

  1. Tarsius bancanus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Tarsius bancanus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).

Bibliografia[edytuj]

  1. Tarsius bancanus (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 19 sierpnia 2010].