Wysoka (powiat strzelecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°28′03″N 18°10′05″E
- błąd 39 m
WD 50°28'N, 18°10'E
- błąd 2321 m
Odległość 143 m
Wysoka
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Floriana
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat strzelecki
Gmina Leśnica
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 47-154
Tablice rejestracyjne OST
SIMC 0498069
Położenie na mapie gminy Leśnica
Mapa konturowa gminy Leśnica, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Wysoka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Wysoka”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Wysoka”
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego
Mapa konturowa powiatu strzeleckiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Wysoka”
Ziemia50°28′03″N 18°10′05″E/50,467500 18,168056

Wysoka (dodatkowa nazwa w j. niem. Wyssoka) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Leśnica. Wieś Wysoka leży na północny zachód od Leśnicy Opolskiej, na północnym stoku grzbietu Chełma.

We wsi znajduje się nieczynny kamieniołom wapieni środkowego triasu (warstwy górażdżańskie)[1]

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy określającej wysokość[2]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako starszą od niemieckiej wymienia on nazwę w obecnej polskiej formie – Wysoka podając jej znaczenie „Hochgelegener Ort”, czyli po polsku „Wysoko położona miejscowość”[2]. Niemcy zgermanizowali nazwę na Wyssoka w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie[2].

W 1933 roku zmieniono niemiecką nazwę na Hohenkirch.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W rejonie wsi znane są stanowiska górnego paleolitu[1]. Teren Wysokiej był zasiedlony w okresie średniowiecza. Potwierdza to odkryte tutaj grodzisko z XIII wieku. Pierwszy raz Wysoka została wymieniona w dokumencie Henryka Brodatego z 1234 roku jako „Visoka”. Należała ona wtedy do klasztoru w Czarnowąsach. Kościół w Wysokiej po raz pierwszy wzmiankowano w 1371 roku. W 1421 roku właścicielem Wysokiej był Petrasz Stral. Około roku 1444 wybudowano tutaj drugi kościół. W 1474 roku ówcześni właściciele wsi zostali powieszeni w lesie koło Wysokiej, a ich zamek zburzono. Była to kara za dokonywane przez nich na drogach rabunki, których ofiarą padali kupcy. Wysoka była od 1630 roku przez następne 100 lat własnością rodziny von Gaschin. W 1799 roku właścicielem wioski został Baltazar von Thun.

Według danych z 1817 roku w Wysokiej było 27 zagrodników, 9 chałupników. W 1843 roku wymienia się w Wysokiej następujące obiekty: zamek, folwark, gorzelnię, browar, wapiennik i 4 gospody. Wioska miała także 13 rzemieślników i jednego kupca. Obszar dworski pozostawał własnością rodziny von Thun aż do 1927 roku. Do 1933 roku wioska nosiła urzędową nazwę Wyssoka, później do 1945 roku – Hohenkirch. Na terenie Wysokiej oprócz kościoła parafialnego św. Floriana cennymi zabytkami są również późnobarokowa rzeźba św. Trójcy z 1748 roku oraz murowany wiatrak typu holenderskiego.

W 1910 roku 551 mieszkańców mówiło w języku polskim, natomiast 38 mieszkańców posługiwało się językiem niemieckim. W wyborach komunalnych w listopadzie 1919 roku oddano 88 głosów na listę polską, co pozwoliło na zdobycie 4 z 9 mandatów. W Wysokiej działało gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego Sokół”. Podczas plebiscytu w 1921 roku we wsi uprawnionych do głosowania było 405 mieszkańców (w tym 84 emigrantów). Za Polską głosowało 108 osób, natomiast za Niemcami 288 mieszkańców. W III powstaniu śląskim miejscowość 7 maja została zajęta przez baon prudnicki Jana Faski z Podgrupy „Bogdan”. Tego samego dnia, w wyniku niemieckiego kontrataku, Wysoka została chwilowo utracona. Ponownie zdobyto ją 8 maja. 21 maja, podczas wielkiej ofensywy z Gogolina w kierunku Góry św. Anny wieś została ostatecznie zajęta przez Niemców[3].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

Rozwój liczby mieszkańców Wysokiej[edytuj | edytuj kod]

  • 1817: 244 mieszkańców
  • 1910: 589 mieszkańców
  • 1996: 417 mieszkańców

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

  • kościół par. pw. św. Floriana, z XV/XVI, l. 1933-1934, wypisany z księgi rejestru
  • domy nr 20 (d. 24), nr 46 (d. 26), z XVIII/XIX w., nie istnieją.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Robert Niedźwiedzki, Joachim Szulc, Marek Zarankiewicz, 2012: Przewodnik geologiczny. Kamienne skarby Ziemi Annogórskiej. Wyd.: Stowarzyszenie Kraina św. Anny, strona 65-66. ​ISBN 978-83-63036-04-1​.
  2. a b c Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 30, OCLC 456751858 (niem.).
  3. Encyklopedia powstań śląskich, Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1982.
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 116. [dostęp 2013-01-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]