Wyspy w Cieśninie Torresa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyspy w Cieśninie Torresa
Cieśnina Torresa widziana z kosmosu
Cieśnina Torresa widziana z kosmosu
Kontynent Australia
Państwo  Australia
Stan  Queensland
Akwen Cieśnina Torresa
Wyspy Wyspa Księcia Walii, Wyspa Thursday
Liczba wysp 274
Powierzchnia ~1000 km²
Populacja (2011)
 • liczba ludności

4248[1]
Położenie na mapie Queensland
Mapa lokalizacyjna Queensland
Wyspy w Cieśninie Torresa
Wyspy w Cieśninie Torresa
Położenie na mapie Australii
Mapa lokalizacyjna Australii
Wyspy w Cieśninie Torresa
Wyspy w Cieśninie Torresa
Ziemia9°53′S 142°35′E/-9,883333 142,583333
Mapa archipelagu
Położenie na mapie

Wyspy w Cieśninie Torresa – grupa 274 małych wysp w Cieśninie Torresa, pomiędzy Półwyspem York a Nową Gwineą. Wyspy zamieszkują rdzenni wyspiarze, Melanezyjczycy. Administracyjnie wyspy są częścią stanu Queensland, posiadają jednak status autonomii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Około 8 tysięcy lat temu Nowa Gwinea i Australia tworzyły jeden ląd, a Cieśnina Torresa i wyspy znajdujące się w niej powstały wraz z podniesieniem się poziomu oceanu po zakończeniu zlodowacenia. Najstarsze znane ślady osadnictwa w tym regionie pochodzą sprzed 2500 lat, choć ludzie przewędrowali tędy z Archipelagu Malajskiego do Australii prawdopodobnie aż 70 tysięcy lat temu[2][3]. Rdzenna ludność stanowi grupę etniczną odrębną od Aborygenów australijskich, z własną kulturą łączącą elementy australijskie, papuaskie i austronezyjskie i posługującą się językami Kala Lagaw Ya i meriam[4].

W 1606 roku Luis Váez de Torres jako pierwszy Europejczyk przebył cieśninę i widział wyspy, a w 1770 roku James Cook zajął wyspy w imieniu Wielkiej Brytanii. Od 1860 roku na te tereny napływali poszukiwacze pereł z Azji i regionu Pacyfiku, a także Europy. W 1879 roku terytorium wysp Cieśniny Torresa stało się częścią kolonii, a od 1901 roku stanu Queensland[5].

Wyspiarze z Cieśniny Torresa dopiero w 1939 roku zostali uznani przez rząd australijski za odrębną grupę etniczną, a w 1947 roku uzyskali prawo do pracy na kontynencie. Od 1994 roku istnieje regionalny rząd Wysp w Cieśninie Torresa, posiadający autonomię w ramach stanu Queensland[6].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wyspy w Cieśninie Torresa powstały wskutek podniesienia poziomu mórz i zalania pomostu lądowego pomiędzy Australią a Nową Gwineą. Są one rozrzucone na obszarze około 48 tysięcy km². Dzielą się na cztery grupy: wschodnie wyspy są pochodzenia wulkanicznego, środkowa grupa to nisko położone, piaszczyste wyspy, zachodnia grupa to szczyty dawnego pomostu lądowego, zbudowane z granitów i skał wulkanicznych, zaś północną grupę tworzą nisko położone, bagniste wyspy porośnięte namorzynami[3].

Największą wyspą jest Wyspa Księcia Walii (203 km²)[7]. Ośrodek administracyjny znajduje się na Wyspie Thursday, gdzie rezyduje burmistrz i czterech kanclerzy sprawujących władzę nad częścią wysp i półwyspu Jork. 17 wysp w archipelagu zamieszkanych przez rdzennych wyspiarzy i Aborygenów australijskich posiada lokalne rządy[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 2011 Census QuickStats: Torres Strait Islands (ang.). Australian Bureau of Statistics, 2013-03-28. [dostęp 2017-06-27].
  2. History of the Torres Strait up to full annexation in 1879 (ang.). Torres Strait Regional Authority. [dostęp 2017-06-27].
  3. a b Our geography (ang.). Torres Strait Islands Regional Council. [dostęp 2017-06-27].
  4. Culture, protocols & heritage (ang.). Torres Strait Islands Regional Council. [dostęp 2017-06-27].
  5. History (ang.). Torres Strait Islands Regional Council. [dostęp 2017-06-27].
  6. Governance history (ang.). Torres Strait Islands Regional Council. [dostęp 2017-06-27].
  7. Prince of Wales Island (ang.). Torres Shire Council. [dostęp 2017-06-27].
  8. About the Shire (ang.). Torres Shire Council. [dostęp 2017-06-27].