Wystawa sztuki zdegenerowanej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Goebbels na wystawie sztuki zdegenerowanej

Wystawa sztuki zdegenerowanej (niem. Die Ausstellung "Entartete Kunst"[1]) – wystawa zorganizowana przez Adolfa Zieglera i NSDAP w Monachium 19 lipca 1937 roku, prezentująca 650 dzieł skonfiskowanych w niemieckich muzeach. Celem wystawy była dyskredytacja niektórych kierunków sztuki awangardowej oraz artystów powiązanych z środowiskami lewicowymi i żydowskimi.

Pojęcie sztuki zdegenerowanej[edytuj | edytuj kod]

Do "sztuki zdegenerowanej" w nazistowskich Niemczech zasadniczo zaliczano: kubizm, dadaizm, prymitywizm, postimpresjonizm, fowizm, ponadto niektóre nurty surrealizmu, ekspresjonizmu, abstrakcjonizmu i innych kierunków. Za zdegenerowany uznano również niemiecki Bauhaus, ze względu na jego internacjonalistyczny charakter i powiązania z komunistami. Początków degeneracji sztuki awangardowej dopatrywano się w francuskim symbolizmie, brytyjskim estetyzmie oraz impresjonizmie. W tym samym czasie w Niemczech władze promowały powrót do greckich oraz rzymskich wzorów sztuki, klasycyzm, naturalizm, konserwatywny germański symbolizm, romantyczny realizm i akademizm. Z kierunków awangardowych tolerowano poszczególne nurty futuryzmu, funkcjonalizmu, niektóre formy ekspresji i abstrakcji.

Organizacja wystawy[edytuj | edytuj kod]

Organizatorem wystawy był malarz akademicki i prezes Izby Rzeszy ds. Sztuk Plastycznych Adolf Ziegler, który poprzednio kierował konfiskatami dzieł sztuki współczesnej w muzeach i prywatnych kolekcjach Niemiec, m.in. w Wallraf-Richartz-Museum w Kolonii, Folkwang-Museum w Essen, Kunsthalle w Hamburgu, Dolnosaksońskim Muzeum Krajowym w Hanowerze i w dziale sztuki współczesnej Starej Galerii Narodowej w Berlinie. Ogółem skonfiskowano ponad 17 tysięcy dzieł sztuki, z których część zgodnie z rozporządzeniem urzędów państwowych zniszczono, część sprzedano za granicę, a niewielka część trafiła na wystawę "Sztuki zdegenerowanej".

Struktura i przebieg wystawy[edytuj | edytuj kod]

Obrazy zostały rozmieszczone z rozmysłem chaotycznie i obok nich poumieszczano na ścianach mające je zdyskredytować teksty propagandowe lub obrazy namalowane przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną. W tekstach tych podkreślano żydowskie pochodzenie twórców większości wystawionych obrazów. Wystawa obejmowała ok. 650 eksponatów, liczba zwiedzających przekroczyła 2 miliony[2].

Wystawa trwała od 19 lipca 1937 do 30 listopada tegoż roku. Po jej zamknięciu część eksponatów została pokazana na dwunastu wystawach w innych miastach Niemiec.

Równocześnie z omawianą wystawą odbywała się w ramach obchodów "Lata Monachijskiego 1937" "Pierwsza Wielka Niemiecka Wystawa Sztuki", mająca stanowić dowód wyższości sztuki hitlerowskiej nad zgniłą sztuką awangardową.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Die Ausstellung "Entartete Kunst" (niem.). www.dhm.de (Deutsches Historisches Museum). [dostęp 2011-11-22].
  2. Peter-Klaus Schuster: Nationalsozialismus und „Entartete Kunst“. Die Kunststadt München 1937. Prestel-Verlag, München 1987, str. 99.