Wytwórnia Silników Wysokoprężnych Andoria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andoria S.A.
Państwo  Polska
Adres 34-120 Andrychów
ul. Krakowska 140
Data założenia 2001
Forma prawna spółka akcyjna
Nr KRS 0000065325
Zatrudnienie ok. 500 osób[1]
Dane finansowe
Kapitał zakładowy 14 652 175,92 zł
Położenie na mapie Andrychowa
Mapa lokalizacyjna Andrychowa
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Położenie na mapie gminy Andrychów
Mapa lokalizacyjna gminy Andrychów
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Położenie na mapie powiatu wadowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wadowickiego
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Wytwórnia Silników Wysokoprężnych „Andoria” S.A.
Ziemia49°51′30″N 19°20′07″E/49,858333 19,335278
Strona internetowa
Samodzielnie skonstruowany traktor wykorzystujący silnik S320

Wytwórnia Silników Wysokoprężnych Andoria S.A. – przedsiębiorstwo w Andrychowie, specjalizujące się w produkcji silników wysokoprężnych i podzespołów do nich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1942 roku spod Kolonii do Andrychowa przeniesiono zakłady Aero-Stahl Werke, produkujące aparaturę wtryskową do samolotów myśliwskich Messerschmitt. Zakład został z powrotem przeniesiony w okolice Kolonii w 1944 roku. W 1945 roku w Andrychowie powołano Państwowe Zakłady Metalurgiczne, które tworzyli między innymi dawni pracownicy Aero-Stahl[2]. Początkowo zakłady te produkowały maszyny rolnicze (wlewniki, łuszczarki), elewatory, maźnice wagonowe itp.[3]

W 1947 roku, po przejęciu zakładu przez Zarząd Przemysłu Ciężkiego, rozpoczęto produkcję dwusuwowych silników typu S80, przeznaczonych do strażackich motopomp. W roku 1948 zakłady pod nazwą Wytwórnia Sprzętu Mechanicznego rozpoczęły produkcję wysokoprężnych silników S60 i S61-S64 z zastosowaniem do maszyn rolniczych; były one również przeznaczone na eksport do takich krajów jak Chiny czy Brazylia. W latach 50. przemianowano zakład na Wytwórnia Silników Wysokoprężnych oraz wyposażono go w biuro konstrukcyjne. W biurze tym, pod kierownictwem dra inż. Romana Błockiego, opracowano rodzinę silników S320, które od 1957 roku wyprodukowano w liczbie ponad 220 tysięcy. W 1964 roku w ramach wytwórni uruchomiono odlewnię żeliwa. W następnych latach produkowano takie silniki jak S301 i S231. W latach 60., na skutek włączenia WSW do nowopowstałego Zjednoczenia Przemysłu Lotniczego i Silnikowego, przeniesiono z Warszawy do Andrychowa produkcję silników S560 do Żubra A80[2]. W 1966 roku rząd PRL zakupił licencję British Leyland na produkcję silników R6, z czego WSW powierzono produkcje jednego typu tych silników, o oznaczeniu O.400. Jednostki te, produkowane od 1967 roku, były używane w autobusach Autosan, kombajnach zbożowych Bizon i maszynach budowlanych (ładowarkach Fadroma). Na ich bazie powstały zmodyfikowane wersje czterocylindrowe SW266, a także turbodoładowane 6CT107 i 4CT107. Stosowano je między innymi w samochodach marki Star. W 1969 roku głównym konstruktorem WSW został inż. Andrzej Fryś, pod którego kierownictwem wytwarzano małe silniki typu 1CA90 i 2CA90, używane w amatorskich maszynach rolniczych. W 1973 roku w andrychowskiej fabryce wdrożono do produkcji turbodoładowane silniki 4CT107 oraz 6CT107[4].

Na przełomie lat 60. i 70. przy współpracy z Ricardo Consulting Engineers rozpoczęto opracowywanie prototypowego silnika 4C90, który z założenia miał być nowoczesną jednostką napędową polskich samochodów osobowych i dostawczych[4]. Pierwsze prototypy tych nowoczesnych jednostek powstały w 1975 roku, a zainteresowanie nimi wykazywała firma Ford, która rozważała ich umieszczenie w modelu Transit[4]. Jednostki 4C90 były wykorzystywane w takich samochodach, jak Żuk, Nysa, Lublin, LDV, ARO, Tarpan, Honker czy GAZ Gazela.

W latach 1994–1998, na skutek nawiązania współpracy z LDV, rozpoczęto w zakładach Andoria montaż samochodów LDV 400 i LDV Convoy z silnikami Andoria[5]. W 1996 roku zakłady zostały przejęte przez Daewoo[6]. W 2002 roku powołano spółkę-córkę pod nazwą Andoria-Mot, która przejęła upadłą spółkę Daewoo Motor Poland i do 2003 roku produkowała samochody Lublin[6][7][8]. Przedsiębiorstwo produkowało również na zamówienie wojska pojazdy Honker[7].

W 2015 roku spółka Andoria-Mot wraz z Odlewnią Żeliwa w Zawierciu oraz FUM CHOFUM założyła grupę odlewniczą pod nazwą Grupa Zawiercie[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andoria nowe otwarcie (pol.). W: nowiny.andrychow.eu [on-line]. 2016-05-25. [dostęp 2017-01-28].
  2. a b Grzegorz Chmielewski. 70 lat Andorii. Silniki z Andrychowa. „AD News”. 53, s. 40, wrzesień-grudzień 2015. Kraków: Feniks Media Group. 
  3. Andoria (pol.). W: brazil.trade.gov.pl [on-line]. [dostęp 2017-01-28].
  4. a b c Grzegorz Chmielewski. 70 lat Andorii. Silniki z Andrychowa. „AD News”. 53, s. 41, wrzesień-grudzień 2015. Kraków: Feniks Media Group. 
  5. Grzegorz Chmielewski. 70 lat Andorii. Silniki z Andrychowa. „AD News”. 53, s. 44, wrzesień-grudzień 2015. Kraków: Feniks Media Group. 
  6. a b Grzegorz Chmielewski. 70 lat Andorii. Silniki z Andrychowa. „AD News”. 53, s. 46, wrzesień-grudzień 2015. Kraków: Feniks Media Group. 
  7. a b Andoria – granice nadziei (pol.). W: dziennikpolski24.pl [on-line]. 2002-10-02. [dostęp 2017-01-28].
  8. Robert Rybicki: Andoria, czyli ciągle Lublin 3 (pol.). W: auto-swiat.pl [on-line]. 2002-05-29. [dostęp 2017-01-28].
  9. Odlewnie z myślą o wojsku (pol.). W: magazynfakty.pl [on-line]. [dostęp 2017-01-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]