Wywłócznik okółkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wywłócznik okółkowy
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd Saxifraganae
Rząd skalnicowce
Rodzina wodnikowate
Rodzaj wywłócznik
Gatunek wywłócznik okółkowy
Nazwa systematyczna
Myriophyllum verticillatum L.
Sp. pl. 2:992. 1753
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Turion wywłócznika okółkowego
Wywłócznik okółkowy w naturalnym środowisku w jeziorze Ostrów na Pojezierzu Myśliborskim. W tle wywłócznik kłosowy

Wywłócznik okółkowy (Myriophyllum verticillatum L.) – gatunek rośliny wodnej z rodziny wodnikowatych. Jest szeroko rozprzestrzeniony na wszystkich kontynentach półkuli północnej. W Polsce dość pospolity.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Bylina podwodna (hydrofit), swobodnie pływająca, bardzo rzadko zakorzeniona w podłożu. Makrofit.
Łodygi
Długości do 3 m, nierozgałęzione, łamliwe. Czasem u form lądowych, tworzą się proste, płożące się kłącza.
Kwiaty
Kwiatostany wyrastają nad powierzchnię wody. Kwitnie od czerwca do września. W kwiatostanie znajdują się trzy rodzaje kwiatów: żeńskie, męskie i obupłciowe. Pręciki (z wiotkimi nitkami) produkują dużo lekkiego pyłku. Zapylenie przez wiatr.
Owoce
W postaci drobnych pestkowców – mają zdolność do unoszenia się na wodzie (pływają). Mięsista część owocni z czasem gnije, a wtedy pestka opada na dno, gdzie następuje kiełkowanie. W rozsiewaniu owoców bierze udział również lód, gdyż owocostany wmarzają w lód i w czasie wiosennych roztopów przenoszone są wraz z krą lodową.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Rozmnażanie odbywa się głównie sposobem wegetatywnym: przez fragmentację kruchych pędów oraz za pomocą turionów. Turiony służą również do przezimowania, ponieważ reszta rośliny gnije późną jesienią. Turiony dobrze znoszą niską temperaturę i wmarznięcie w lód. Na liściach znajdują się wielokomórkowe gruczołki, produkujące śluz i myriofilinę (glikozyd) – szczególnie licznie występują na młodych roślinach.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Występuje w litoralu jezior i dużych rzekach w strefie roślinności elodeidowej. Zasiedla wody eutroficzne, ubogie w związki wapnia, zarówno w wodach stojących jak i wolno płynących, na podłożu mulistym, gliniastym lub torfowym, sięgając do głębokości 3-5 m. Roślina wrażliwa jest na silne falowanie. Występuje zwykle w małych i niezbyt głębokich zbiornikach wodnych: starorzeczach, stawach, gliniankach, torfiankach, rowach melioracyjnych ze stojącą lub wolno płynącą wodą. W przeciwieństwie do Myriophyllum spicatum nie jest właściwym gatunkiem jeziornym. Podczas wysychania zbiornika może tworzyć formę lądową, znacznie mniejszą od wodnej i tworzącą małe turiony. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Potametea, Ass. Myriophylletum verticillati[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Bywa wykorzystywany do obsadzania ogrodów wodnych, nie jest zbyt wymagający, nie potrzebuje dodatkowego nawożenia, zwłaszcza organicznego. Jest całkowicie mrozoodporny (strefy mrozoodporności 3-10[5]). Rozmnaża się łatwo przez ukorzenianie oderwanych kawałków pędu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-07-07] (ang.).
  3. Myriophyllum verticillatum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Podbielkowski: Zarys hydrobotaniki. Tomaszewicz Henryk. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1979. ISBN 83-01-00566-1.