Wzgórza Włodzickie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wzgórza Włodzickie
Wzgorza wlodzickie2.jpg
Góra Świętej Anny
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Masyw Czeski
Podprowincja Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion Sudety Środkowe
Mezoregion Obniżenie Noworudzkie
Mikroregion(y) Wzgórza Włodzickie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Powiat kłodzki
Wzgórza Włodzickie – widok ze Wzgórz Ścinawskich

Wzgórza Włodzickie – małe pasmo górskie w Sudetach Środkowych, w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim.

Opis[edytuj]

Wzgórza Włodzickie to niewielkie pasmo górskie złożone z kilkunastu widokowych wzniesień nieprzekraczających 800 m n.p.m. o powierzchni ponad 70 km², położone w dorzeczu Włodzicy i jej dopływów w północno-zachodniej części ziemi kłodzkiej. Wciśnięte są między Góry Suche a Wzgórza Wyrębińskie. Pasmo ciągnie się na długości 20 km, od miejscowości Świerki do okolic Gorzuchowa. Od południowego zachodu graniczy z Górami Suchymi i Obniżeniem Ścinawki, od południowego wschodu z Kotliną Kłodzką, a od północnego wschodu z pasmami Gór Sowich: Garbem Dzikowca oraz Wzgórzami Wyrębińskimi, od których wzgórza oddziela dolina Włodzicy. Część północno-zachodnia ma charakter wyraźnego grzbietu z kulminacją Włodzickiej Góry (758 m n.p.m.). W środkowej części znajduje się Obniżenie Noworudzkie. Na południowym wschodzie od Obniżenia Noworudzkiego aż do Obniżenia Bożkowa ciągnie się kolejny człon wzgórz z kulminacjami Góry św. Anny (647 m n.p.m.), Góry Wszystkich Świętych (648 m n.p.m.) i Kościelca (586 m n.p.m.). Najbardziej na południowy wschód ciągnie się najniższa część z Chmielnikiem (408 m n.p.m.).[1]

Budowa geologiczna[edytuj]

Wzgórza Włodzickie leżą w obrębie niecki śródsudeckiej i metamorfiku kłodzkiego. Zbudowane są z prekambryjskich gnejsów, amfibolów i diabazów, zieleńców, łupków łyszczykowych, fyllitów, wapieni. Podnóże wzgórza wypełniają warstwy: dewońskie, karbońskie i permskiepiaskowce, zlepieńce, mułowce, łupki kwarcowe, lidyty, na których leży kilkusetmetrowa płyta piaskowców górnokredowych, osadzonych w czasie transgresji morskiej, która w trzeciorzędzie została zdyslokowana.[2]

Rzeźba[edytuj]

Wzgórza Włodzickie pod względem geologicznym przedstawiają strukturę monolitu, którego oś jest zgodna z kierunkiem zrębu uskoku sudeckiego (z północnego zachodu na południowy wschód), poprzecinanego w poprzek przełomami rzek Włodzicy i Dzika, które dzielą blok na trzy części, silnie kontrastujące krajobrazowo z górami, które rozdzielają (Kamiennymi na południowym zachodzie oraz Sowimi na północnym wschodzie). Najwyższe wzniesienia wzgórz nie przekraczają 800 m n.p.m.

Krajobraz[edytuj]

Cały obszar jest górzysty i poprzecinany w poprzek przełomami rzek na trzy segmenty, średnio zaludniony i niezalesiony poza nielicznymi wzniesieniami. Większość obszaru zajmują łąki i użytki rolne. Krajobraz w większości jest przeobrażony, pierwotny podgórski charakter krajobrazu zachowany jest w północno-zachodniej części. W tej najmniej zaludnionej części zachowały się w krajobrazie pozostałości po PGR-rze, który z końcem XX wieku został zlikwidowany.

Wody[edytuj]

Wzgórza odwadniane są przez Włodzicę i Ścinawkę oraz ich dopływy (dorzecze Nysy Kłodzkiej) w kierunku południowego wschodu, a także przez Bystrzycę wraz z jej dopływami (dorzecze Odry) w kierunku północnym. Na wzgórzach znajdują się źródła Włodzicy i Bystrzycy.

Komunikacja[edytuj]

  • Linia kolejowa nr 286 z Kłodzka do Wałbrzycha, od strony Kłodzka prowadzi podnóżem południowego zbocza, a przez przełom Włodzicy w kierunku Wałbrzycha przechodzi na podnóże północnego zbocza.
  • drogi wojewódzkie: droga nr 381 przechodzi północno-wschodnim podnóżem wzgórza, przez przełom Włodzicy przechodzi droga nr 385. Po stronie południowo-zachodniej równolegle do wzgórz doliną Marcowskiego Potoku prowadzi widokowa droga lokalna Świerki – Włodowice.

Klimat[edytuj]

Umiarkowany środkowoeuropejski górski z wpływami oceanu. Zachmurzenie: średnie występuje w okresie jesienno-zimowym, najmniejsze w lecie. Opadom często towarzyszą gwałtowne burze z wyładowaniami. Wysokie opady, umiarkowane średnie temperatury roczne, specyficzne położenie oraz wysokość względna terenu tworzą dogodne warunki dla flory i fauny.

  • maksimum termiczne: lipiec-wrzesień, średnia temperatura ok. 19 °C
  • minimum termiczne: styczeń-luty, średnia temperatura powietrza ok. -7 °C
  • średnia temperatura roczna oscyluje w granicach 7 °C
  • czas trwania zimy: 15-18 tyg.
  • okres wegetacyjny: rozpoczyna się w drugiej dekadzie kwietnia i trwa ok. 185 dni.
  • lato termiczne: ok. 8 tyg.
  • opady roczne:
    • w granicach 500-600 mm
    • maksimum opadowe: lipiec
    • minimum opadowe: luty
  • zaleganie śniegu: około 50 dni
  • dominujące wiatry: południowo-zachodnie

Ludność[edytuj]

Okolice wzgórz zamieszkuje ludność napływowa, po wojnie przybyli tu ludzie z centralnej Polski, przymusowi polscy wysiedleńcy z Kresów oraz ludzie powracający z emigracji (głównie polscy górnicy pracujący we Francji, jak również pozostało tu wielu niemieckich górników, którzy pracowali w okolicznych kopalniach węgla kamiennego. Większość ludności zamieszkuje w środowisku wiejskim.

Historia[edytuj]

Na wzgórzu w pobliżu wsi Świerki w 1807 r. podczas wojen napoleońskich miała miejsce potyczka oddziałów pruskich i bawarczyków w służbie Napoleona. Prusacy zostali rozproszeni i wyparci w Góry Suche, w stronę Czech, gdzie prawie w całości dostali się do niewoli.

Atrakcje turystyczne[edytuj]

  • Włodzicka Góra (757 m n.p.m.) – punkt widokowy i ruiny wieży widokowej
  • Dolina Marcowskiego Potoku
  • Góra Wszystkich Świętych (648 m n.p.m.) - z wieżą widokową
  • Góra św. Anny (647 m n.p.m.) - z wieżą widokową
  • Przełom Włodzicy
  • Budynki stacji kolejowych w Świerkach, Ludwikowicach kłodzkich, Nowej Rudzie
  • Ruiny wieży widokowej na górze Grodziszcze (396 m n.p.m.)

Z większości bezleśnych, szczytów i stoków rozciąga się szeroka panorama Gór Sowich, Gór Suchych, Kotliny Kłodzkiej, a także Kotliny Broumovskiej i dalej położonych pasm górskich. Walory widokowe tych wzgórz doceniono już w ubiegłym stuleciu. Zachowane do dziś pozostałości przedwojennego zagospodarowania turystycznego (wieże widokowe, schroniska, drogowskazy) są już swoistą atrakcją. Godne uwagi są dwie kaplice odpustowe, szereg krzyży i kapliczek przydrożnych oraz zabytki Nowej Rudy Bożkowa i okolic.

Zabytkowe obiekty[edytuj]

Miejscowości[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Tadeusz Bieda: Wśród malowniczych wzgórz nad Włodzicą: zarys dziejów miejscowości gminy Nowa Ruda. Nowa Ruda: Wydawnictwo "Maria", 2007. ISBN 978-83-60478-20-2.
  • Mapa Sudety Środkowe. Skala 1:40 000. Praca zbiorowa. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2005. ISBN 83-60044-44-9.