Wzgórza Wyrębińskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wzgórza Wyrębińskie
Wzgórza Wyrebińskie.JPG
Wzgórza Wyrębińskie widok od strony południowo-wschodniej na środkowy fragment Wzgórz Wyrębińskich z Włodyką.
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Masyw Czeski
Podprowincja Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion Sudety Środkowe
Mezoregion Góry Sowie
Mikroregion(y) Wzgórza Wyrębińskie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Województwo dolnośląskie
Powiaty: kłodzki, wałbrzyski
Świerkowa Kopa we Wzgórzach Wyrębińskich

Wzgórza Wyrębińskie – małe pasmo górskie w południowo-zachodniej części Sudetów Środkowych w Górach Sowich w południowo-zachodniej Polsce w województwie dolnośląskim.

Opis[edytuj]

Wzgórza Wyrębińskie – niedługie trójczłonowe pasmo wzgórz rozciągające się równolegle po południowej stronie głównego pasma Gór Sowich. Po stronie wschodniej oddzielone są od macierzystego masywu obniżeniem Jugowa, a po stronie zachodniej graniczą z głównym pasmem na wysokości góry Sokół oddzielone Przełęczą Sokolą. Dalej na południe poprzez dolinę Włodzicy graniczą ze Wzgórzami Włodzickimi. Pasmo położone między Górami Sowimi a Wzgórzami Włodzickimi ciągnie się w kierunku południowo-wschodnim na długości ponad 10 km od miejscowości Kolce do wsi Przygórze, maksymalna szerokość pasma 2,6 km. Pasmo podzielone jest na trzy części dolinami potoków Jugowskiego i Sowiego Potoku. Część środkowa z górą Gontowa (723 m n.p.m.) jest najwyższa pozostałe dwie części są znacznie niższe.

Rzeźba[edytuj]

Cały obszar pasma jest górzysty poprzecinany w poprzek dolinami potoków górskich na trzy segmenty z wyraźnie zaznaczonymi wzniesieniami, rzadko zaludniony, o zalesionych szczytach.

Krajobraz[edytuj]

Krajobraz niskich gór, wyżyn i wysoczyzn, silnie rozciętych przez potoki i systemy ich bocznych dolinek. Szczyty kopulaste z wyraźnym podkreśleniem zboczy. Większość obszaru zajmują łąki. Krajobraz częściowo przeobrażony, pierwotny niskogórski charakter krajobrazu w większości został zachowany.

Budowa geologiczna[edytuj]

Wzgórza powstały na oderwanym i wypiętrzonym fragmencie Masywu Czeskiego. Zajmują północno-wschodni fragment niecki śródsudeckiej oraz południowo-zachodni bloku sowiogórskiego. Zbudowane są z utworów czerwonego spągowca, głównie piaskowców, zlepieńców i łupków oraz górnokarbońskich zlepieńców, w których występują pokłady węgla kamiennego. W skałach tworzących wzgórza, oprócz węgla, występuje piryt i uraninit. W części zbudowanej ze skał metamorficznych najbardziej rozpowszechnione są paragnejsy, powstałe przez metamorfozę łupków ilastych i szarogłazów. Dominującym rodzajem skały są gnejsy oligoklazowo-biotytowe, występujące najczęściej w postaci miagmatytów. Nieckę Włodzicy w dolnym biegu wypełniają osady czwartorzędowe.

Klimat[edytuj]

Na opisywanym obszarze brakuje stacji meteorologicznych co utrudnia szczegółowsze określenie panujących tu warunków klimatycznych. Są one zbliżone do terenów sąsiednich. Najkorzystniejsze warunki klimatycznie są u podnóża Gór Sowich oraz w piętrze do około 400-500 m n.p.m. Średnia temperatura roczna oscyluje tu w granicach 7 °C. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, najzimniejszym styczeń. Okres wegetacyjny ma zróżnicowaną długość w zależności od wysokości terenu i trwa od ok. 210 dni w dolinach do ok. 170 dni na północnych zboczach szczytowych.

Wody[edytuj]

Wzgórza należą do zlewiska Morza Bałtyckiego. Głównymi rzekami odwadniającymi wzgórza są od południowej strony Włodzica i Bystrzyca zbierająca wody z północno-zachodniej części. Odwadniające dolinę potoki przebijają się przez góry dolinami do ujść.

Roślinność i zwierzęta[edytuj]

Wyższe partie Wzgórz Wyrębińskich porastają lasy świerkowe i świerkowo-bukowe, miejscami z domieszką brzozy, modrzewia i innych gatunków. Świat zwierzęcy nie różni się specjalnie od innych części Sudetów. Z większych zwierząt mają tu swoje siedliska: jeleń, sarna i dzik. Z mniejszych ssaków można spotkać nietoperze, lisa, łasicę, wiewiórkę. W zróżnicowanym dla Sudetów świecie ptaków, na terenie wzgórz występuje: jarząbek, włochatka, pluszcz, krzyżodziób świerkowy, kilka gatunków jastrzębi.

Na terenie wzgórz występują skupiska roślinności górskiej objęte prawną ochroną. Na uwagą zasługują: oset górski – dziewięćsił bezłodygowy, wawrzynek wilczełyko, liczne storczyki, goryczki, pierwiosnki, lilia złotogłów oraz kilka gatunków traw.

Komunikacja[edytuj]

przez wzgórza prowadzą w poprzek trzy drogi lokalne. Dolinią Włodzicy u podnóża południowego zbocza prowadzi

szlak kolejowy[edytuj]

czynna w ruchu pasażerskim linia kolejowa nr 286 z Kłodzka do Wałbrzycha

drogi główne[edytuj]

Droga wojewódzka nr 381KłodzkoWałbrzych

lokalne[edytuj]

Nowa RudaJugów, Ludwikowice KłodzkieSokolec, JugówSokolecWalim, Ludwikowice KłodzkieJugów.

Miejscowości[edytuj]

Jugów, Ludwikowice Kłodzkie, Sokolec, Bartnica, Sierpnica

Szlaki turystyczne[edytuj]

Przez wzgórza prowadzą szlaki turystyczne: z Świerk oraz Ludwikowic Kłodzkich na Wielką Sowę i Przełęcz Jugowską.

Linki zewnętrzne[edytuj]