Wzgórze Gajowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wzgórze Gajowe
Wzgórze Gajowe od strony zachodniej
Wzgórze Gajowe od strony zachodniej
Państwo  Polska
Wysokość 156 m n.p.m.
Wybitność 30 m
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Wzgórze Gajowe
Wzgórze Gajowe
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Wzgórze Gajowe
Wzgórze Gajowe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wzgórze Gajowe
Wzgórze Gajowe
Ziemia51°04′20″N 17°03′01″E/51,072222 17,050278

Wzgórze Gajowe – sztuczne wzgórze położone na osiedlu Gaj we Wrocławiu. Popularnie zwane przez okolicznych mieszkańców "Wysypem". Określenie to związane jest z genezą powstania wzgórza, która wiąże się głównie z odgruzowywaniem miasta po zniszczeniach wojennych[1]. Tu między innymi wywożony był gruz ze zniszczonych budowli i budynków. Zasadnicze usypisko powstało w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. W latach 70 były tu także składowane odpady komunalne z południowych osiedli Wrocławia[2]. Przed wojną w miejscu obecnego usypiska znajdowała się fabryka nawozów "Silesia"[2]. W roku 1933 istniał tu jeden z pierwszych w III Rzeszy obozów koncentracyjnych - KZ Dürrgoy[2][3]. Wzgórze zostało podwyższone w 2005 roku, gdyż zwożono tu ziemię z części Wzgórza Andersa podczas przygotowywania terenu pod budowę wrocławskiego aquaparku. Wysokość względna wzniesienia wynosi 30 m. Najwyższy punkt znajduje się w południowo-wschodnim narożniku wzgórza. Powierzchnia zajęta przez usypisko to 8 ha[4]. Jest to najwyższy punkt terenowy we Wrocławiu (identyczną wysokość ma Wzgórze Maślickie).

Znaczenie przyrodnicze[edytuj]

Po zakończeniu aktywnego wywozu gruzu i ukształtowaniu stoków z ziemi, na wzgórzu i w jego otoczeniu wykształciło się środowisko przyrodnicze obejmujące[3]:

  • płaski obszar wzniesienia gdzie dominuje roślinność typowa dla suchych, ubogich terenów,
  • stoki i podnóże gdzie dominuje roślinność ruderalna.

Odnaleziono tu wiele gatunków zwierząt[1][3][2].

Wśród znalezionych gatunków szczególnie cennych jest pięć gatunków chrząszczy:

- Melanophthalma maura - pierwszy stwierdzony przypadek tego gatunku w Polsce

- Bruchus brachialis - drugie stanowisko w Polsce

- Bruchus martinezi - stanowisko to jest potwierdzeniem występowania tego chrząszcza w Polsce

- Bruchus affinis - pierwsze stwierdzone stanowisko na Dolnym Śląsku od XIX wieku

- Spermophagus calystegiae - jedyne miejsce występowania na Dolnym Śląsku

Stwierdzono także występowanie niespotykanego do tej pory w Polsce pająka Zodarion rubidum[5]. Ponadto spotykane są: Murawka darniowiec, Hurtnica pospolita, Ślinik luzytański, Ślimak winniczek.

Zagospodarowanie wzgórza i jego funkcja społeczna[edytuj]

Długie lata braku zagospodarowania Wzgórza Gajowego pozwoliły na wykształcenie się wyżej opisanego środowiska przyrodniczego. Istniała koncepcja zagospodarowania na potrzeby rekreacji i sportu, w szczególności wybudowania stoku narciarskiego[6], która jednak nie została zrealizowana. Alternatywna koncepcja powstała pod wpływem badań środowiska przyrodniczego postuluje zachowanie wzgórza jako użytku ekologicznego[3].

Ogólnodostępność, brak zagospodarowania i znaczna dominacja Wzgórza Gajowego ponad otaczający teren przyczyniły się do popularności tego miejsca wśród mieszkańców południowej części Wrocławia jako miejsca spotkań i wypoczynku. Wzgórze to służy jako miejsce do jazdy rowerem górskim, spacerów, biegów, nornic walking, urządzania ognisk, grilli i biwakowania (stad częste zajęcia ogniem suchych traw i pozostałości śmieci[7]), a także jako dokonały punkt widokowy na Wrocław i Sudety. Ze Wzgórza Gajowego przy odpowiednich warunkach atmosferycznych można dostrzec wrocławski ratusz, Halę Stulecia, Sky Tower,  kominy wrocławskiej elektrociepłowni, elektrownię „Czechnica” w Siechnicy, wysokie budynki w Oławie i elektrownię wiatrową w Gaju Oławskim. Częstym jest również widok na Wzgórza Strzelińskie, Masyw Ślęży, Góry Sowie[8], Góry Bardzkie i Góry Kamienne. Nieco rzadziej obserwować można Karkonosze[9], Góry Kaczawskie, oraz Góry Opawskie, Jesioniki i Masyw Śnieżnika[10] w Sudetach Wschodnich.       

W 2015 roku w głosowaniu w ramach Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego mieszkańcy zdecydowali się na realizację projektu zagospodarowania terenu u podnóża Wzgórza Gajowego[11]. Prace polegające na uprzątnięcia terenu, wyznaczenia alejek i postawieniu ławek zakończyły się w grudniu 2016 r.[12], natomiast w dalszym ciągu nie zrealizowano budowy placu zabaw i siłowni terenowej (stan na lipiec 2017).


Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Portal huby.seo.pl o środowisku przyrodniczym wzgórza (dostęp 2009-10-06)
  2. a b c d Portal: www.mmwroclaw.pl (dostęp 2009-10-07)
  3. a b c d Portal huby.seo.pl o planowanym stoku i Wzgórzu Gajowym (dostęp 2009-10-07)
  4. Baza danych geologiczno-inżynierskich ..., opracowana pod kierunkiem Jerzego Goldsztejna, Proxima, PIG, Wrocław, maj 2009 r. (dostęp 2009-10-12)
  5. Raport o stanie środowiska we Wrocławiu z roku 2002 (dostęp 2009-10-09)
  6. Amoralia, Co kryje Wzgórze?, „wroclaw.naszemiasto.pl”, 11 stycznia 2015 [dostęp 2017-07-16] (pol.).
  7. Gazeta Wrocławska - Wiadomości Wrocław, Informacje Wrocław, Gazetawroclawska.pl [dostęp 2017-07-16] (pol.).
  8. Wzgórze Gajowe we Wrocławiu, Wzgórze Gajowe we Wrocławiu [dostęp 2017-07-16].
  9. Wzgórze Gajowe we Wrocławiu, Wzgórze Gajowe we Wrocławiu [dostęp 2017-07-16].
  10. Wrocław (Wzgórze Gajowe), Wrocław (Wzgórze Gajowe) [dostęp 2017-07-16].
  11. #67: Zagospodarowanie parkowe terenu przed Zielonym Wzgórze | www.wroclaw.pl. www.wroclaw.pl. [dostęp 2015-10-20].
  12. Wyborcza.pl, wroclaw.wyborcza.pl [dostęp 2017-07-16].

Linki zewnętrzne[edytuj]