XXI Batalion Saperów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
XXI Batalion Saperów
Górski Baon Saperów Nr 21
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1920
Rozformowanie 1929
Dowódcy
Pierwszy kpt. Karol Czarnecki
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
wyprawa kijowska
Organizacja
Dyslokacja garnizon Biała
garnizon Kraków
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk saperzy
Podległość Dywizja Górska
5 Pułk Saperów

XXI Batalion Saperów (XXI bsap) – pododdział saperów Wojska Polskiego.

Historia batalionu[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo XXI górskiego batalionu saperów zostało sformowane w Białej, na pograniczu czeskim, przez Dowództwo Okręgu Generalnego Kraków z przeznaczeniem dla tworzonej Dywizji Górskiej[1].

Zorganizowanie batalionu odbyło się w czasie od 3 marca do 18 kwietnia 1920 roku w składzie dwóch kompanii V batalionu saperów: 1/V bsap pod dowództwem porucznika Jana Matkowskiego i 4/V bsap pod dowództwem kapitana Adama Skóry z byłych Legionów Polskich. l/V bsap została przemianowana na 1/XXI bsap, zaś 4/V bsap na 2/XXI bsap. 30 marca 1920 roku na stanowisko dowódcy batalionu został wyznaczony kapitan Józef Szkolnikowski z byłej armii austro-węgierskiej[2]. Zaraz po zorganizowaniu się dowództwa batalionu zostało ono wysłane w pole, do grupy pułkownika Józefa Rybaka i wzięło udział w wyprawie kijowskiej[3].

W kwietniu 1920 roku w Batalionie Zapasowym Saperów Nr V w Krakowie została sformowana 3 kompania pod dowództwem porucznika Oswalda Ungera. 3/XXI bsap weszła w skład batalionu dopiero 3 maja 1920 roku.

W październiku 1921 roku XXI bsap został włączony w skład 5 pułku saperów, a 3/XXI bsap w skład XXIII batalionu saperów i przemianowana na 2/XXIII bsap.

10 września 1925 roku popełnił samobójstwo dowódca 3 kompanii, por. Zenon Janowczyk, odznaczony dwukrotnie Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi[4].

Ważniejsze roboty techniczne wykonane w 1920 roku[edytuj | edytuj kod]

1/XXI kompania saperów

  • Maj 1920 — Fortyfikacja prawej strony przedmościa Kijowskiego w Darnicy (trzy linie umocnień).
  • Kwiecień — Naprawa toru pod Horodyszczami.
  • Czerwiec — Roboty fortyfikacyjne i minierskie, budowa i naprawa mostów oraz dróg w czasie odwrotu kolumny pułkownika Aleksandrowicza.
  • Czerwiec — Zniszczenie mostu drogowego na Dnieprze pod Kijowem.

2/XXI kompania saperów

  • Czerwiec — Budowa mostów w Głębokiem.
  • Sierpień - Udział fortyfikacji przedmościa warszawskiego w grupie pułkownika Małachowskiego.

3/XXI kompania saperów

  • Maj — Budowa mostu koło wsi Rychnia - Szybież. Budowa mostu pod wsią Nowa Grobla. Budowa trzech mostów drogowych przez rzekę Trzpień. Fortyfikacja lewej strony przedmościa kijowskiego, we wsi Wigórowszczyzna. Zniszczenie mostu łańcuchowego pod Kijowem.
  • 13 czerwca — Zniszczenie toru i stacji kolejowej pod Kijowem. Budowla mostu na rzece Zwietrz pod Borodzianką.
  • 24 czerwca — Budowla i fortyfikacja przedmościa Słonim.
  • 7 lipca — Zniszczenie dwóch mostów na rzece Uborć.
  • 17 lipca — Budowa drogi drewnianej pod Pińskiem długości 3860 metrów.
  • 20 lipca — roboty ziemne na przedmościu Pińsk. Spalenie mostu drogowego na Jasiołdzie pod Pińskiem.
  • 24 lipca — ufortyfikowanie toru kolejowego pod Brodnicą.
  • 29 lipca — spalenie mostu na Muchawcu pod Brześciem nad Bugiem.
  • 1 sierpnia — spalenie mostu na Bugu pod Brześciem nad Bugiem.
  • 5 sierpnia — spalenie mostu północnego w Brześciu.
  • 6 sierpnia — spalenie mostu południowego i dwóch mostów drewnianych pod Brześciem.
  • 9 sierpnia — fortyfikacja odcinka 2 Pułku Strzelców Podhalańskich pod Ulanowem nad Wieprzem.
  • 10 sierpnia — budowa przedmościa Kock nad Wieprzem.
  • 16 sierpnia — budowa mostu na Wieprzu.
  • 20 sierpnia — naprawa mostu na Bugu pod wsią Granie.
  • 21 sierpnia — odbudowa mostu na Nurcu.
  • 24 sierpnia — budowa mostu ma rzece Niewodnicy pod wsią Koryckiem dług. 34 m.
  • 28 sierpnia — odbudowa mostu na Narwi pod Białymstokiem.
  • 25 września - naprawa mostu szosowego pod Kuźnicą (szosa grodzieńska).
  • 26-27 września — przeprawa Dywizji Górskiej oraz budowa mostu na Niemnie pod Komatowem (213 m. dług.)
  • 28 września — budowa mostu na Kotrze pod Skidlem o długości 48 m.
  • 29 września — przeprawa Dywizji Górskiej pod Piaskowiczami.
  • 15 października — budowa mostu na rzece Oszmianka.

Żołnierze batalionu[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy batalionu
Oficerowie batalionu
Obsada personalna 21 batalionu saperów 8 maja 1925
  • kpt. Władyka Jan - dowódca 21 baonu saperów
  • kpt. Bianchi Leon - adiutant
  • por. Majewski Karol - dowódca 1 kompanii saperów
  • por Massalski Józef Franciszek - oficer młodszy 1 kompanii saperów
  • chor. Babraj Władysław - oficer młodszy 1 kompanii saperów
  • por. Chorąży Ludwik - dowódca 2 kompanii saperów
  • por Nowocień Leon - oficer 2 kompanii saperów
  • por Oleszkiewicz Jan - oficer 2 kompanii saperów
  • chor. Babraj Józef - oficer 2 kompanii saperów
  • por. Janowczyk Zenon - dowódca 3 kompanii saperów
  • por Helcman Jan - oficer 3 kompanii saperów
  • por Iwański Stefan - oficer 3 kompanii saperów
  • por Sabiłło Konstanty - oficer 3 kompanii saperów[12]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych Dep. I. Mob. Org. L. 6415 z dnia 15 stycznia 1920
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 10 kwietnia 1920 roku, s. 255.
  3. Wolski 1931 ↓, s. 23-24.
  4. Wspomnienie pozgonne o ś.p. por. Janowczyku, „Polska Zbrojna” Nr 257 z 19 września 1925 roku, s. 5. Porucznik Zenon Janowczyk urodził się 15 kwietnia 1897 roku w Odessie.
  5. Rozkazy DOGen. Kraków ↓, Nr 86 z 18 czerwca 1921 roku, pkt 1, tu jako „Jan Małkowski”.
  6. Rozkazy DOGen. Kraków ↓, Nr 86 z 18 czerwca 1921 roku, pkt 1, tu jako „Stefan Czarnecki”.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 47 z 25 listopada 1922 roku, s. 853.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 106 z 9 października 1924 roku, s. 584.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 16 lutego 1926 roku, s. 59.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 46 z 25 października 1926 roku, s. 379.
  11. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 573, 593.
  12. "Jednodniówka 5 Pułku Saperów na uroczystości poświęcenia sztandaru 8 maja 1925r w Krakowie" s. 30

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]