X Batalion Saperów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
X Batalion Saperów
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1920
Rozformowanie 1929
Dowódcy
Pierwszy kpt. Emil Strumiński
Organizacja
Dyslokacja garnizon Brześć; Sandomierz; Przemyśl
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk saperzy
Podległość 4 pułk saperów

X Batalion Saperów (X bsap) – pododdział saperów Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Dzieje X batalionu saperów[edytuj | edytuj kod]

X baon saperów powstał w lutym 1920 roku w Brześciu z połączenia 4 kompanii inżynieryjnej Dywizji gen. Żeligowskiego i części 4 batalionu saperów[1].

Dowództwo X batalionu saperów kaniowskich powstało w październiku 1920 roku na rozkaz dowództwa 10 dywizji piechoty wówczas, gdy wszystkie kompanie tego batalionu zebrały się przy dywizji w rejonie Brześcia nad Bugiem.

W skład X batalionu saperów kaniowskich weszła „1 kompania saperów”, sformowana jeszcze na Kubaniu w 1918 roku i „2 kompania saperów”, która wyszła na front w 1919 roku z Łódzkiej kadry IV batalionu saperów.

W 1921 roku baon został włączony w skład 4 pułk saperów.

W 1925 1 kompania XXVI batalionu została wcielona do X batalionu saperów, odzyskując swą dawną nazwę „3 kompanii saperów kaniowskich"[2].

W 1929 roku, w następstwie reorganizacji wojsk saperskich, batalion został rozformowany.

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

1 kompania tego batalionu dzieli wszystkie losy wojenne 10 Dywizji Piechoty od Kubania poprzez Odessę, tułaczkę w Besarabii i Bukowinie, działania bojowe w Małopolsce Wschodniej latem 1919 roku, krwawe walki w rejonie Kozian i Hermanowicz w 1920 roku, ciężkie walki odwrotowe, bój na przedmościu Warszawy, i wreszcie w rejonie Zamościa i Sokala podczas pościgu za ustępującym już wrogiem.

2 kompania, pomimo, że od lutego 1920 roku stale nosiła zwę „2 kompanii X batalionu saperów“, całą prawie wojnę odbyła z 4 Dywizją Piechoty, biorąc udział w walkach tej dywizji nad rzeką Uborcią w jesieni 1919 roku i zimie 1919-20 roku, a następnie we wrześniu 1920 roku — podczas odpierania Rosjan z pod Lwowa na Załoźce — Wiśniowice. Najcięższy podczas wojny okres odwrotu z Ukrainy, z pod Koziatyna poprzez Starokonstantynów — Zborów — aż pod Lwów, odbywa kompania z 13 Dywizją Piechoty, tak samo wypełniając dwie role: piechoty — walcząc i saperów — pracując.

3 kompania, która przyszła do 10 Dywizji w czasie jej odwrotu, przeżywa wszystkie odwrotowe niedole dywizji wraz z 1 kompanią. od Oszmiany aż po Radzymin, wykonując ciężkie zadanie saperów w takich walkach podczas forsownych przemarszów, walcząc równocześnie jako piechota[3].

Dowódcy batalionu[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b " Saperzy II Rzeczypospolitej... s. 29
  2. "Zarys historii wojennej...." s. 10-11
  3. "Zarys historii wojennej...." s. 11-12
  4. „Dziennik Personalny” (R.1, Nr 49,), MSWojsk, 22 grudnia 1920, s. 1404.
  5. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 47 z 25 listopada 1922
  6. Rocznik oficerski 1923, s. 880
  7. Rocznik oficerski 1924, s. 804
  8. Rocznik oficerski 1928, s. 572

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiktor Brummer, Wacław Zawadzki. Spis byłych oddziałów Wojska Polskiego. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 2 (183), 2000. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona. ISSN 1640-6281. 
  • Zdzisław Józef Cutter: Saperzy II Rzeczypospolitej. Warszawa [etc.]: Pat, 2005. ISBN 83-921881-3-6.
  • mjr dyp. Tadeusz Kozłowski "Zarys historii wojennej formacji Polskich 1918 - 1920" 4 Pułk Saperów
  • Rocznik oficerski 1923, 1924, 1928