X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina
Nazwa angielska X International Fryderyk Chopin Piano Competition
Lokalizacja Warszawa,
 Polska,
(Filharmonia Narodowa)
Data 2–19 października 1980
Organizator Towarzystwo im. Fryderyka Chopina
Gatunek muzyczny muzyka poważna

X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina – 10. edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 2 października 1980 w Warszawie. Organizatorem konkursu było Towarzystwo im. Fryderyka Chopina[1].

Krótka charakterystyka konkursu[edytuj | edytuj kod]

Wzięła w nim udział rekordowa liczba 149 pianistów z 37 krajów[2][3]. Najliczniejsze grono pianistów reprezentowało Japonię oraz Stany Zjednoczone[2]. Konkurs odbył się w dniach 2–19 października 1980[2]. Zwyciężył pianista wietnamski Đặng Thái Sơn[4], który otrzymał również (ex aequo z innymi pianistkami) wszystkie nagrody specjalne. Warto dodać, że zwycięzca zagrał z orkiestrą koncert finałowy po raz pierwszy w swoim życiu[2]. Tradycyjnie Konkurs rozpoczął Koncert inauguracyjny z udziałem m.in. Marthy Argerich oraz Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Kazimierza Korda[2].

Uczestnikiem konkursu, który najmocniej utkwił w pamięci słuchaczy i pozostawał w trakcie Konkursu ulubieńcem publiczności był Jugosłowianin Ivo Pogorelić. Nie zdobył on żadnej z głównych nagród, odpadając w trzecim etapie. Konserwatywnie nastawione jury nie dopuściło go do finału, gdyż jego interpretacje były kontrowersyjne, zbytnio odbiegały od kanonu wykonawczego, nie stroniły ponadto od błędów nutowych. Na znak protestu jurorka Martha Argerich, która wcześniej określiła Pogorelicia jako genialnego pianistę, zrezygnowała z uczestnictwa w obradach jury. Wcześniej, natomiast po ogłoszeniu wyników I etapu, doszło do innego skandalu, bowiem jury opuścił Louis Kentner, zbulwersowany tym, że żaden z jego uczniów nie zakwalifikował się do następnego etapu[2].

W trakcie trwania konkursu, 3 października, zmarł jego inicjator, profesor Jerzy Żurawlew.

Warto dodać, że z okazji X Konkursu Chopinowskiego, Poczta Polska wydała 2 października znaczek pocztowy o nominale 6,90 zł; projektu Stefana Małeckiego, przedstawiający podobiznę Fryderyka Chopina na tle symbolicznych wierzb[5].

Regulamin[edytuj | edytuj kod]

Jury oceniało sztukę interpretacyjną każdego z uczestników przy pomocy punktów od 1 do 25. Ocenę: (średnią arytmetyczną) obliczano w taki sam sposób jak w poprzednim IX Konkursie, analogicznie ustalano również listę osób zakwalifikowanych do następnych etapów[3]. Wyniki II etapu ustalano na podstawie średniej arytmetycznej ocen uzyskanych tylko w tym etapie[3]. Wyniki III etapu - na podstawie sumy średnich arytmetycznych ocen uzyskanych w II i III etapie[3]. Po zakończeniu finału Dyrektor Konkursu przedstawił jury sumy średnich arytmetycznych ocen uzyskanych przez uczestników finału we wszystkich etapach i finale, po czym podjęto decyzję w sprawie rozdziału nagród[3]. Dla zdobycia I nagrody konieczne było uzyskanie przez uczestnika minimum 66 punktów[3].

Poczynając od tego konkursu oddzielnie punktowano nie tylko wykonanie poloneza i mazurków, lecz także interpretację koncertu w finale, za którą również przyznano nagrodę specjalną[3].

Jury[edytuj | edytuj kod]

Do konkursowego przebiegu przesłuchań oraz podziału nagród powołano jury, w następującym składzie[2][a]:

JuryPanel.png Skład jury
L.p. Juror Kraj Funkcja
1. Kazimierz Kord  Polska przewodniczący jury
2. Nikita Magaloff  Szwajcaria wiceprzewodniczący jury
3. František Rauch  Czechosłowacja wiceprzewodniczący jury
4. Martha Argerich  Argentyna członek jury
5. Paul Badura-Skoda  Austria członek jury
6. Rodolfo Caporali  Włochy członek jury
7. Josep Colom  Hiszpania członek jury
8. Halina Czerny-Stefańska  Polska członek jury
9. Siergiej Dorenskij  ZSRR członek jury
10. Jan Ekier  Polska członek jury
11. Liuba Enczewa  Bułgaria członek jury
12. Rudolf Fischer  NRD członek jury
13. Lidia Grychtołówna  Polska członek jury
14. Iving Heller  Kanada członek jury
15. Rex Hobcroft  Australia członek jury
16. Ludwig Hoffmann  RFN członek jury
17. Andrzej Jasiński  Polska członek jury
18. Geneviève Joy  Francja członek jury
19. Louis Kentner  Wielka Brytania członek jury
20. Eugene List  Stany Zjednoczone członek jury
21. Regina Smendzianka  Polska członek jury
22. Péter Solymos  Węgry członek jury
23. Zbigniew Śliwiński  Polska członek jury
24. Kazuko Yasukawa  Japonia członek jury
25. Tadeusz Żmudziński  Polska członek jury

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Zdobywcy trzech pierwszych miejsc zostali uhonorowani medalami. Wszyscy finaliści otrzymali stosownie do zajętego miejsca bądź wyróżnienia odpowiednią nagrodę finansową. Zgodnie z regulaminem nagrodzeni zobowiązani byli do udziału w kończących Konkurs Koncertach finałowych.

Medals world.svg Nagrody główne
Nagroda Laureat Kraj Fundator nagrody
Gold medal icon.svg Đặng Thái Sơn[4]  Wietnam Minister Kultury i Sztuki[1]
Silver medal icon.svg Tatiana Szebanowa  ZSRR
Bronze medal icon.svg Harutiun Papazjan  ZSRR
4 Nie przyznano
5 Akiko Ebi  Japonia
Ewa Pobłocka  Polska
6 Erik Berchot  Francja
Irina Pietrowa  ZSRR
Wyróżnienia
Wyróżniony Kraj Fundator nagrody
Dan Atanasiu  Rumunia Minister Kultury i Sztuki[1]
Bernard D'Ascoli  Francja
Angela Hewitt  Kanada
Chen Hung-kuan  Chińskie Tajpej
Kevin Kenner  Stany Zjednoczone
Alexander Lonquich  RFN
Ivo Pogorelić  Jugosławia
Willliam Wolfram  Stany Zjednoczone
Nagrody Specjalne
Nagroda Nagrodzony Kraj Fundator nagrody
Najlepsze wykonanie poloneza Đặng Thái Sơn[4]  Wietnam Towarzystwo im. Fryderyka Chopina
Tatiana Szebanowa  ZSRR
Najlepsze wykonanie mazurków Đặng Thái Sơn[4]  Wietnam Polskie Radio
Ewa Pobłocka  Polska
Najlepsze wykonanie koncertu Đặng Thái Sơn[4]  Wietnam Filharmonia Narodowa
Tatiana Szebanowa  ZSRR

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Honorowym przewodniczącym miał być Artur Rubinstein, który jednak do Warszawy nie przybył.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Barbara Niewiarowska: Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w Warszawie. chopin.pl. [dostęp 2016-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-14)].
  2. a b c d e f g X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. chopincompetition2015.com. [dostęp 2016-07-07].
  3. a b c d e f g Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Konkurs X. konkursy.miedzynarodowe.chopin.pl. [dostęp 2018-05-03].
  4. a b c d e Osoby związane z Chopinem. (Dang Thai Son). W: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [on-line]. pl.chopin.nifc.pl. [dostęp 2016-07-07].
  5. X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w Warszawie (pol.). W: Katalog znaczków polskich [on-line]. kzp.pl, 1980-10-02. [dostęp 2017-03-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alicja Matracka-Kościelny (tł. na jęz. fr. Hanna Sewen i Ryszard Dulinicz): Program X Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego imienia Fryderyka Chopina: Warszawa 2-19 października 1980 – Programme du Xe Concours International de Piano Frédéric Chopin: Varsovie: 2-19 octobre 1980. Wyd. 1. Warszawa: Towarzystwo im. Fryderyka Chopina, 1980. OCLC 838275098. (pol. • fr.)
  • Jerzy Waldorff: Wielka gra. Wyd. 3. Warszawa: Wyd. Wiedza Powszechna, 1993. ISBN 83-214-0940-7. OCLC 69467869.
  • Stefan Wysocki: Wokół Konkursów Chopinowskich. Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1987. ISBN 83-212-0443-0. OCLC 749899851.