Przejdź do zawartości

Xavier Bettel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Xavier Bettel
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

3 marca 1973
Luksemburg

Premier Luksemburga
Okres

od 4 grudnia 2013
do 17 listopada 2023

Przynależność polityczna

Partia Demokratyczna

Poprzednik

Jean-Claude Juncker

Następca

Luc Frieden

Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Korony Dębowej (Luksemburg) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Wielki Krzyż Orderu Korony (Belgia) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Order Republiki Serbii II klasy Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Niger) Krzyż Wielki Orderu Świętej Agaty Order Amílcara Cabrala 1 klasy Krzyż Wielki Orderu Honoru (Grecja) Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii (republ.) Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Xavier Bettel (ur. 3 marca 1973 w Luksemburgu[1]) – luksemburski polityk, prawnik, samorządowiec, deputowany krajowy, burmistrz Luksemburga, w latach 2013–2015 przewodniczący Partii Demokratycznej, w latach 2013–2023 premier Luksemburga, od 2023 wicepremier i minister spraw zagranicznych.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Z wykształcenia prawnik. Studiował w Nancy i na Uniwersytecie Arystotelesa w Salonikach[2]. W 2001 uzyskał uprawnienia adwokata[1].

W 1989 wstąpił do centrowej Partii Demokratycznej[1]. W wyborach w 1999 na liście okręgowej swojego ugrupowania w okręgu centralnym zajął trzecie niemandatowe miejsce[3], mandat posła do Izby Deputowanych uzyskał po rezygnacjach złożonych przez osoby powołane w skład rządu oraz eurodeputowaną Colette Flesch. W 2004, 2009, 2013[1], 2018[4] i 2023[5] z powodzeniem ubiegał się o reelekcję do krajowego parlamentu.

Od 2000 był radnym miejskim, a od 2005 członkiem zarządu miasta w Luksemburgu[1]. W 2011 zastąpił Paula Helmingera na stanowisku burmistrza luksemburskiej stolicy[6]. W 2013 został przewodniczącym Partii Demokratycznej (w miejsce Claude’a Meischa)[1]. W 2015 zastąpiła go na tej funkcji Corinne Cahen.

W tym samym roku jego ugrupowanie zajęło trzecie miejsce w wyborach parlamentarnych, zyskując jednak 4 mandaty. Jego ugrupowanie zawarło koalicję z socjalistami i Zielonymi. 25 października 2013 wielki książę Henryk powierzył mu funkcję formatora celem stworzenia nowego gabinetu[7]. 4 grudnia 2013 Xavier Bettel objął obowiązki premiera nowego trójpartyjnego rządu.

W wyniku kolejnych wyborów w 2018 rządząca koalicja zachowała większość w parlamencie. 16 października Xavier Bettel otrzymał kolejną misję powołania rządu[8]. Nowy gabinet, w którym większe wpływy uzyskali Zieloni, zaprzysiężono 5 grudnia 2018[9].

W październiku 2021 portal Reporter.lu ujawnił wyniki śledztwa dziennikarskiego, które wykazało, że praca dyplomowa Xaviera Bettela przedłożona podczas studiów w Nancy została splagiatowana (co dotyczyło 54 z 56 stron tej pracy)[10]. Polityk przyznał wówczas publicznie, że powinien był ją „przygotować inaczej”[11].

W 2023 demokraci zwiększyli o 2 mandaty swoją reprezentację poselską, urzędująca od dwóch kadencji koalicja nie uzyskała wówczas większości w Izbie Deputowanych. Po kilku tygodniach negocjacji doszło do porozumienia między DP a Chrześcijańsko-Społeczną Partią Ludową[12][13]. Xavier Bettel urząd premiera sprawował do 17 listopada 2023. Tego samego dnia objął stanowiska wicepremiera oraz ministra spraw zagranicznych i europejskich, do spraw współpracy rozwojowej, handlu zagranicznego i Wielkiego Regionu w nowym rządzie, na czele którego stanął chadek Luc Frieden[14].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Jest jawnym gejem[30], w 2010 zawarł związek partnerski z Gauthierem Destenayem, a w 2015 związek małżeński ze swoim partnerem[31].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 Xavier Bettel, chd.lu [zarchiwizowane 2013-02-19] (fr.).
  2. ↑ Xavier Bettel, dp.lu [zarchiwizowane 2016-03-12] (fr.).
  3. ↑ Elections législatives 1999: Résultats officieux: Circonscription Centre [online], elections.public.lu [dostęp 2013-05-30] (fr.).
  4. ↑ CSV und DP liegen in der Hauptstadt gleichauf, lessentiel.lu, 14 października 2018 [zarchiwizowane 2018-10-14] (niem.).
  5. ↑ Élections législatives 2023: Résultats officieux: Circonscriptions: Centre [online], elections.public.lu [dostęp 2023-10-08] (fr.).
  6. ↑ Xavier Bettel – Luxembourg City's new Mayor, wort.lu, 10 października 2011 [zarchiwizowane 2012-06-12] (ang.).
  7. ↑ Xavier Bettel officially in charge of forming new Luxembourg government, wort.lu, 4 grudnia 2013 [zarchiwizowane 2014-03-27] (ang.).
  8. ↑ Bettel gets go from grand duke for coalition talks [online], delano.lu, 16 października 2018 [dostęp 2018-12-08] (ang.).
  9. ↑ The 2018 members of government were sworn in, gouvernement.lu, 5 grudnia 2018 [zarchiwizowane 2018-12-08] (ang.).
  10. ↑ Pol Reuter, Der Copy-and-Paste-Premier [online], reporter.lu, 27 października 2021 [dostęp 2021-11-15] (niem.).
  11. ↑ Praca dyplomowa premiera miała 56 stron. Dwie nie były plagiatem [online], rp.pl, 28 października 2021 [dostęp 2021-11-15].
  12. ↑ Ex-finance minister Frieden becomes Luxembourg’s new PM [online], reuters.com, 16 listopada 2023 [dostęp 2023-11-18] (ang.).
  13. ↑ Aleksandra Krzysztoszek, Luksemburg z nowym rządem. Zmiana premiera po dziesięciu latach, euractiv.pl, 16 listopada 2023 [zarchiwizowane 2023-11-16].
  14. ↑ Assermentation des membres du gouvernement 2023 [online], gouvernement.lu, 17 listopada 2023 [dostęp 2023-11-18] (fr.).
  15. ↑ Bettel receives Grand Ducal order [online], wort.lu, 14 czerwca 2014 [dostęp 2025-01-23] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-27] (ang.).
  16. ↑ Jeremy Zabatta, Paulette Lenert awarded Legion of Honour [online], paperjam.lu, 20 maja 2022 [dostęp 2026-03-17] (ang.).
  17. ↑ Entidades Estrangeiras Agraciadas com Ordens Portuguesas [online], ordens.presidencia.pt [dostęp 2025-01-21] (port.).
  18. ↑ Remise de la grand-croix de l’ordre de la Couronne à Xavier Bettel par Charles Michel [online], gouvernement.lu, 24 listopada 2017 [dostęp 2025-01-21] (fr.).
  19. ↑ Bearers of decorations – Xavier Bettel – Maarjamaa Risti I klassi teenetemärk [online], president.ee [dostęp 2025-01-21] (ang.).
  20. ↑ Одликовања за заслужне појединце и институције – захвалност онима који се боре за животе грађана [online], rts.rs, 11 listopada 2020 [dostęp 2025-01-23] (serb.).
  21. ↑ Visite officielle de Xavier Bettel et Franz Fayot au Niger [online], gouvernement.lu, 7 czerwca 2022 [dostęp 2025-06-30] (fr.).
  22. ↑ Visite de travail du Premier ministre du Grand-Duché du Luxembourg au Niger: Les grands axes de la coopération nigéro-luxembourgeoise au centre des échanges entre S.E. Mohamed Bazoum et S.E. Xavier Bettel [online], lesahel.org, 6 czerwca 2022 [dostęp 2025-06-30] (fr.).
  23. ↑ Xavier Bettel à Saint-Marin et au Saint-Siège [online], me.gouvernement.lu, 30 października 2022 [dostęp 2025-06-30] (fr.).
  24. ↑ Christos Floros, Amitié et Solidarité: Xavier Bettel honoré par la Grèce pour ses contributions exceptionnelles [online], rtl.lu, 26 stycznia 2023 [dostęp 2025-01-21] (fr.).
  25. ↑ Cabo Verde: President awards country's highest honour to Luxembourg PM [online], macaubusiness.com, 19 kwietnia 2023 [dostęp 2025-01-23] (ang.).
  26. ↑ Decreto Presidencial n.º 4/2023 [online], boe.incv.cv, 19 kwietnia 2023 [dostęp 2025-01-23] (port.).
  27. ↑ Указ Президента України № 576/2024 Про відзначення державними нагородами України [online], president.gov.ua, 23 kwietnia 2024 [dostęp 2025-01-23] (ukr.).
  28. ↑ Ordinul Naţional „Steaua României” [online], presidency.ro [dostęp 2025-01-20] (rum.).
  29. ↑ M.P. z 2026 r. poz. 9 (ISAP).
  30. ↑ «Je suis surpris de devenir bourgmestre» [online], lessentiel.lu, 11 października 2011 [dostęp 2013-05-30] (fr.).
  31. ↑ Congratulations! Luxembourg's PM weds his same-sex partner [online], pinknews.co.uk, 15 maja 2015 [dostęp 2015-05-16] (ang.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Xavier_Bettel&oldid=80187394”