Xu Xiangqian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Xu.
Xu Xiangqian
徐向前
Ilustracja
marszałek (元帥) marszałek (元帥)
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 1901
Wutai, Cesarstwo chińskie
Data i miejsce śmierci 21 września 1990
Pekin, Chiny
Przebieg służby
Siły zbrojne Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza
Stanowiska Minister Obrony Narodowej ChRL (1978–1981)
Główne wojny i bitwy Powstanie w Nanchangu,
Wojna chińsko-japońska,
Chińska wojna domowa
Późniejsza praca działacz polityczny
Odznaczenia
Order 1 sierpnia I klasy (Chiny)Order Niepodległości i Wolności I klasy (Chiny)Order Wyzwolenia I klasy (Chiny)
Xu Xiangqian
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 徐向前
Pismo tradycyjne 徐向前
Hanyu pinyin Xú Xiàngqián
Wade-Giles Hsü Hsiang-ch’ien

Xu Xiangqian (8 listopada 1901, zm. 21 września 1990[1]) – chiński wojskowy, marszałek ChRL.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Wutai w prowincji Shanxi w rodzinie niewielkich posiadaczy ziemskich. Ukończył szkołę średnią w Taiyuan, następnie pracował jako nauczyciel. W działalność polityczną zaangażował się w 1915 roku, kiedy Japończycy zmusili prezydenta Chin Yuan Shikaia do akceptacji tzw. Dwudziestu jeden żądań, cedujących na rzecz Japonii dotychczasowe niemieckie koncesje na terytorium Chin. W 1924 roku wyjechał do Kantonu, w którym wstąpił do Kuomintangu i rozpoczął studia na Akademii Whampoa. Po jej ukończeniu z patentem oficerskim w 1925 roku zaciągnął się do Narodowej Armii Rewolucyjnej i wziął udział w walkach z Chen Jiongmingiem[1], a następnie w ekspedycji północnej.

Po wyzwoleniu przez oddziały Kuomintangu Wuhanu został wykładowcą w tamtejszej Akademii Wojskowo-Politycznej. W tym okresie zainteresował się marksizmem i w 1927 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Chin. Po rozłamie między Kuomintangiem a komunistami dowodził nieudanym powstaniem robotniczym w Kantonie, a następnie prowadził działalność w jednej z baz komunistycznych na wybrzeżu Guangdongu. Po jej rozbiciu wiosną w 1928 roku przeniósł się do Hubei, gdzie współpracował z siłami Zhanga Guotao. Po klęsce w starciach z siłami rządowymi w 1932 roku Xu i Zhang przenieśli się do północnego Syczuanu. W trakcie Długiego Marszu obydwaj nie przyłączyli się do grupy Mao Zedonga i Zhu De, samodzielnie usiłując przebić się na północ alternatywną drogą przez Xikang. W trakcie tej wędrówki stracili większość ludzi w starciach z lokalnymi oddziałami muzułmańskimi.

Po ostatecznym dotarciu do bazy w Shaanxi w połowie 1937 roku resztki jego oddziałów zostały wcielone do wojsk Liu Bochenga i oddelegowane na front do walki z Japończykami. Wiosną 1939 roku Xu wysłano do Shandongu, w którym miał zorganizować partyzantkę antyjapońską. Z powodu słabego zdrowia w 1941 roku wrócił jednak do Yan’anu i przebywał tam do 1946 roku, z dala od linii frontu[1].

Po wznowieniu w 1946 roku chińskiej wojny domowej dowodził oddziałami walczącymi na terenie Shanxi. W kwietniu 1949 roku rozbił przeważające liczebnie siły Yan Xishana i zajął Taiyuan. Po utworzeniu Chińskiej Republiki Ludowej został członkiem sztabu generalnego armii, ale ze względu na problemy zdrowotne nie brał aktywnego udziału w życiu publicznym. W 1955 roku został mianowany jednym z dziesięciu marszałków ChRL. W 1959 roku wybrany zaś wiceprzewodniczącym Centralnej Komisji Wojskowej, którym pozostawał do 1987 roku[2].

W styczniu 1967 roku został członkiem Biura Politycznego KPCh, lecz z powodu krytyki rewolucji kulturalnej poddano go szykanom i usunięto z tego gremium w 1969 roku[2]. Po śmierci Mao Zedonga w 1976 roku poparł rozprawę z bandą czworga. W 1977 roku wszedł ponownie w skład Politbiura, w którym zasiadał do 1987 roku[2]. W okresie rządów Deng Xiaopinga piastował urząd wicepremiera (1978-1980) i ministra obrony (1978-1981). W 1989 roku był przeciwny użyciu wojska do stłumienia protestów na placu Tian’anmen.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c China at War: An Encyclopedia. edited by Xiaobing Li. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2012, s. 504-505. ISBN 978-1-59884-415-3.
  2. a b c Guo Jian, Yongyi Song and Yuan Zhou: The A to Z of the Chinese Cultural Revolution. Lanham: Scarecrow Press, 2006, s. 332. ISBN 978-0-8108-6870-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Christopher Lew, Edwin Pak-wah Leung: Historical Dictionary of the Chinese Civil War. Lanham: Scarecrow Press, 2013. ISBN 978-0-8108-7873-0.