Yuval Noah Harari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Yuval Noah Harari
‏יובל נח הררי‎
Ilustracja
Harari w 2013
Data i miejsce urodzenia 24 lutego 1976
Kiryat Ata, Izrael
Zawód, zajęcie historyk
Miejsce zamieszkania Mesilat Zion, Izrael
Narodowość izraelska
Tytuł naukowy profesor
Alma Mater Hebrew University of Jerusalem
Jesus College, Oxford
Uczelnia Hebrew University of Jerusalem
Małżeństwo Itzik Yahav
Yuval Noah Harari signature.svg
Strona internetowa

Yuval Noah Harari (hebr. ‏יובל נח הררי‎; ur. 24 lutego 1976) – izraelski historyk i profesor na Wydziale Historii Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie. Jest autorem bestsellerów Sapiens: od zwierząt do bogów (2011, wyd. ang. 2014, wyd. pol. 2017) i Homo deus: krótka historia jutra (2016, wyd. pol. 2018).

Życie[edytuj | edytuj kod]

Harari urodził się w Kiryat Ata w Izraelu w 1976 roku i dorastał w świeckiej rodzinie żydowskiej pochodzenia wschodnioeuropejskiego w Hajfie, w Izraelu[1].

Harari najpierw specjalizował się w historii średniowiecza i historii wojskowej w swoich badaniach w latach 1993–1998 na hebrajskim uniwersytecie w Jerozolimie. Uzyskał stopień DPhil w Jesus College w Oxfordzie w 2002 roku pod kierunkiem Stevena J. Gunna. W latach 2003–2005 kontynuował studia doktoranckie w zakresie historii jako pracownik Yad Hanadiv[2].

Od tego czasu opublikował wiele książek i artykułów, w tym Special Operations in the Age of Chivalry: 1100–1550, Ultimate Experience: Battlefield Revelations, Making of Modern War Culture: 1450–2000, The Concept of “Decisive Battles” in World History oraz Armchairs, Coffee and Authority: Eye-witnesses and Flesh-witnesses Speak about War, 1100–2000. Obecnie specjalizuje się w historii świata i procesach makroekonomicznych.

Jego książka Od zwierząt do bogów (znana jako Sapiens: A Brief History of Humankind) została wydana w języku hebrajskim w 2011 roku, a następnie w języku angielskim w 2014 roku; potem została przetłumaczona na około 30 dalszych języków[3]. Książka analizuje całą historię ludzkości, od ewolucji Homo sapiens w paleolicie po rewolucje polityczne i technologiczne XXI wieku. Wydanie hebrajskie stało się bestsellerem w Izraelu i wzbudziło duże zainteresowanie zarówno w środowisku akademickim, jak i wśród ogółu społeczeństwa[4]. Klipy wideo dotyczące hebrajskich wykładów Harariego na temat historii świata zostały obejrzane przez dziesiątki tysięcy ludzi[5].

Harari udostępnia również bezpłatny kurs online w języku angielskim zatytułowany „Krótka historia ludzkości”. Został on podjęty przez ponad 100 000 ludzi na całym świecie.

Harari dwukrotnie zdobył Polonsky Prize for Creativity and Originality w 2009 i 2012. W 2011 roku jego artykuł “Armchairs, Coffee, and Authority: Eye-witnesses and Flesh-witnesses Speak about War” został wyróżniony przez wydawcę nagrodą Moncado Prize[6]. W 2012 roku został wybrany do Młodej Izraelskiej Akademii Nauk. W roku 2015 Sapiens zostało wybrane przez Marka Zuckerberga, założyciela serwisu Facebook, do jego klubu internetowego. Zuckerberg poprosił jego członków, aby przeczytali tę książkę, opisując ją jako „wielką narrację historii ludzkiej cywilizacji”.

Zainteresowanie Homo sapiens[edytuj | edytuj kod]

Harari jest zainteresowany tym, jak Homo sapiens osiągnął swój obecny stan i jaka czeka go przyszłość. Jego badania koncentrują się na kwestiach makroekonomicznych, takich jak: związek między historią a biologią, różnica między Homo sapiens a innymi zwierzętami, sprawiedliwość historii, kierunek rozwoju historii, związek między szczęściem ludzi a rozwojem historii.

Harari uważa niezadowolenie za „głęboki korzeń” ludzkiej rzeczywistości, związany także z ewolucją[4].

Prawa zwierząt[edytuj | edytuj kod]

Harari skomentował tragedię zwierząt, zwłaszcza udomowionych zwierząt, od czasów rewolucji rolniczej. Sam jest weganinem[1]. Mówi, że wynikało to z jego badań, w tym z jego poglądu, że podstawą przemysłu mleczarskiego jest zerwanie więzi między matką a cielęciem[7][8]. W artykule opublikowanym w „Guardianie” w roku 2015, zatytułowanym „Rolnictwo przemysłowe jest jednym z najgorszych zbrodni w dziejach”, nazwał on „los przemysłowo hodowanych zwierząt (…) jedną z najpilniejszych kwestii etycznych naszych czasów”[9].

Życie osobiste[edytuj | edytuj kod]

Harari poznał swojego męża Itzika Yahava w 2002 roku[10]. Ponieważ nie mogli się pobrać w Izraelu, zrobili to w Toronto w Kanadzie[11]. Para mieszka w moszawie Mesilat Zion niedaleko Jerozolimy[4][11][12].

Harari mówi, że medytacja Vipassana, którą zaczął uprawiać podczas pobytu w Oxfordzie w 2000 roku, zmieniła jego życie[13][14]. Praktykuje przez dwie godziny dziennie (jedną godzinę na początku i jedną pod koniec dnia pracy[15]), corocznie podejmuje odosobnienie medytacyjne trwające 30 dni lub dłużej, w milczeniu, bez książek i mediów społecznościowych[4][16]; jest też asystentem nauczyciela medytacji[17].

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • 21 Lessons for the 21st Century (Spiegel & Grau, 2018), ​ISBN 978-0525512172​; wyd. pol. 21 lekcji na XXI wiek, tłum. Michał Romanek, ISBN 978-83-08-06585-3, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2018;
  • Homo Deus: A Brief History of Tomorrow (2016), ​ISBN 978-1910701881​; wyd. pol. Homo deus: krótka historia jutra, tłum. Michał Romanek, ​ISBN 978-83-08-06495-5​, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2018;
  • קיצור תולדות האנושות‎, [Ḳitsur toldot ha-enoshut] (Kinneret, Zmora-Bitan, Dvir, 2011), ​ISBN 978-965-552-040-8​; wyd. ang. Sapiens: A Brief History of Humankind (London: Harvill Secker, 2014) ​ISBN 978-006-231-609-7​; wyd. pol. Sapiens: od zwierząt do bogów, tłum. Justyn Hunia, ​ISBN 978-83-7705-996-8​, Dom Wydawniczy PWN, Warszawa 2017;
  • The Ultimate Experience: Battlefield Revelations and the Making of Modern War Culture, 1450–2000 (Houndmills: Palgrave-Macmillan, 2008), ​ISBN 978-023-058-388-7​;
  • Special Operations in the Age of Chivalry, 1100–1550 (Woodbridge: Boydell & Brewer, 2007), ​ISBN 978-184-383-292-8​;
  • Renaissance Military Memoirs: War, History and Identity, 1450–1600 (Woodbridge: Boydell & Brewer, 2004), ​ISBN 978-184-383-064-1​.

Artykuły[edytuj | edytuj kod]

  • The Military Role of the Frankish Turcopoles – a Reassessment, Mediterranean Historical Review 12 (1) (June 1997), s. 75–116.
  • Inter-Frontal Cooperation in the Fourteenth Century and Edward III’s 1346 Campaign, War in History 6 (4) (September 1999), s. 379–395
  • Strategy and Supply in Fourteenth-Century Western European Invasion Campaigns, The Journal of Military History64 (2) (April 2000), s. 297–334.
  • Eyewitnessing in Accounts of the First Crusade: The Gesta Francorum and Other Contemporary Narratives, Crusades 3 (August 2004), s. 77–99
  • Martial Illusions: War and Disillusionment in Twentieth-Century and Renaissance Military Memoirs, The Journal of Military History 69 (1) (January 2005), s. 43–72
  • Military Memoirs: A Historical Overview of the Genre from the Middle Ages to the Late Modern Era, War in History 14:3 (2007), s. 289–309
  • The Concept of ‘Decisive Battles’ in World History, The Journal of World History 18 (3) (2007), 251–266
  • Knowledge, Power and the Medieval Soldier, 1096–1550, in In Laudem Hierosolymitani: Studies in Crusades and Medieval Culture in Honour of Benjamin Z. Kedar, ed. Iris Shagrir, Ronnie Ellenblum and Jonathan Riley-Smith (Ashgate, 2007)
  • Combat Flow: Military, Political and Ethical Dimensions of Subjective Well-Being in War, Review of General Psychology (September 2008)
  • Introduction to Peter Singer’s Animal Liberation, The Bodley Head, 2015.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Carole Cadwalladr, Yuval Noah Harari: The age of the cyborg has begun – and the consequences cannot be known, „The Guardian”, 5 lipca 2015, ISSN 0261-3077 [dostęp 2017-04-13] (ang.).
  2. Curriculum Vitae, pluto.huji.ac.il [dostęp 2017-04-13].
  3. Sapiens: a Brief History of Humankind by Yuval Noah Harari, review: ‘urgent questions’, „Telegraph.co.uk” [dostęp 2017-04-13] (ang.).
  4. a b c d Fast Talk The Road to Happiness, „Haaretz”, 25 kwietnia 2012 [dostęp 2017-04-13] (ang.).
  5. היסטוריה עולמית – שיעור 1. Hebrew University of Jerusalem 2011-02-14.
  6. Moncado Prize | The Society for Military History, www.smh-hq.org [dostęp 2018-05-08].
  7. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Carole Cadwalladr, Yuval Noah Harari: The age of the cyborg has begun – and the consequences cannot be known, „The Guardian”, 5 lipca 2015, ISSN 0261-3077 [dostęp 2017-04-13] (ang.).
  8. Interview With Yuval Noah Harari: Masters in Business (Audio).
  9. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Yuval Noah Harari, Industrial farming is one of the worst crimes in history, „The Guardian”, 25 września 2015, ISSN 0261-3077 [dostęp 2017-04-13] (ang.).
  10. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Yuval Noah Harari, We are quickly acquiring powers that were always thought to be divine, „The Guardian”, 27 sierpnia 2016 [dostęp 2017-10-06] (ang.).
  11. a b The Times Group, epaperbeta.timesofindia.com [dostęp 2017-04-13] (ang.).
  12. Yuval Noah Harari, Financial Times [dostęp 2017-04-13].
  13. Yuval Harari, author of “Sapiens,” on AI, religion, and 60-day meditation retreats.
  14. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Tim Adams, Yuval Noah Harari: ‘We are quickly acquiring powers that were always thought to be divine’, „The Guardian”, 27 sierpnia 2016, ISSN 0261-3077 [dostęp 2017-04-13] (ang.).
  15. How Humankind Could Become Totally Useless, Time [dostęp 2017-04-13].
  16. https://www.chathamhouse.org/sites/files/chathamhouse/field/field_document/Interview%20-%20Yuval%20Harari.pdf.
  17. Codrops, Vipassana Research Institute, www.vridhamma.org [dostęp 2017-04-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]