Ząb (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości Ząb w województwie małopolskim. Zobacz też: Ząb (pozostałe znaczenia).
Ząb
Ząb
Państwo  Polska
Województwo województwo małopolskie małopolskie
Powiat tatrzański
Gmina Poronin
Sołectwo Ząb
Wysokość 1013 m n.p.m.
Liczba ludności 1533
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-521[1]
Tablice rejestracyjne KTT
SIMC 0468944
Położenie na mapie gminy Poronin
Mapa lokalizacyjna gminy Poronin
Ząb
Ząb
Położenie na mapie powiatu tatrzańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tatrzańskiego
Ząb
Ząb
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Ząb
Ząb
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ząb
Ząb
Ziemia49°20′10″N 19°56′51″E/49,336111 19,947500
Szkoła

Ząb (do 1965 Zubsuche[2]) – wieś podhalańska, położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Ząb[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
1053300 Jarosy przysiółek
1053323 Jarząbki część wsi
1053352 Kowale część wsi
1053381 Ligasówka część wsi
1053429 Naglaki część wsi
1053441 Potoczki część wsi
1053464 Stochy część wsi
1053470 Strączki część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Dane geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Wieś leżąca na Pogórzu Gubałowskim. Jedna z najwyżej położonych miejscowości w Polsce: średnia wysokość najwyżej położonych części osiedli Zębu wynosi 1013 m n.p.m. Od strony południowej graniczy z Zakopanem, od północnej z Bustrykiem. Po stronie wschodniej znajduje się wieś Suche, a po zachodniej stronie Ząb graniczy z Nowem Bystrem. Tereny zamieszkałe Zębu leżą na wysokości od 910 do 1021 m n.p.m., a tereny niezamieszkałe (głównie lasy i łąki) – od około 900 do około 1040 m n.p.m.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się drewniany kościół parafialny budowany w latach 1915–1921, o regionalnym wystroju wnętrza, z ołtarzem autorstwa Wojciecha Brzegi, przydrożne kapliczki z rzeźbionymi świątkami, żelazne krzyże tzw. hamerskie (pochodzące z zakładu w Kuźnicach) oraz obsadzony limbami cmentarz, z którego roztacza się widok na Tatry[5].

Historia i kultura[edytuj | edytuj kod]

Wieś została założona w 1620 r. Jej mieszkańcy pozostali do dziś wierni tradycjom rolniczym i pasterskim. Wieś liczy obecnie 1533 mieszkańców i prawie 400 gospodarstw rolnych. Ma własną szkołę (podstawową i gimnazjum), remizę strażacką i ośrodek zdrowia. Od 1964 r. działa w Zębie zespół regionalny Zbójnicek. Prezentuje on kulturę regionu, ludowych autorów oraz zwyczaje i muzykę góralską. Drugim zespołem działającym w Zębie jest dziecięcy Mały Zbójnicek. Ząb jest ośrodkiem hafciarstwa ludowego[6].

Ludzie związani z Białym Dunajcem[edytuj | edytuj kod]

W Zębie urodzili się znani narciarze Józef Łuszczek i Stanisław Bobak, wychował się tutaj mistrz świata, trzykrotny mistrz olimpijski i dwukrotny zwycięzca Turnieju Czterech Skoczni w skokach narciarskich Kamil Stoch. W miejscowości urodził się Franciszek Łukaszczyk – pionier polskiego radiolecznictwa. W Zębie mieszkał również kompozytor Henryk Mikołaj Górecki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Zarządzenie nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1965 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości (M.P. z 1965 r. Nr 67, poz. 382).
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. GUS. Rejestr TERYT.
  5. Infromacje o wsi Ząb, serwis Podhale, z-ne.pl.
  6. Zakopianka. Tatry i Podhale. Warszawa: Demart sp. z o.o., 2005. ISBN 83-89472-74-0.