Zębowice (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Zębowice w innych znaczeniach tej nazwy.
Artykuł 50°45′43″N 18°20′50″E
- błąd 39 m
WD 50°45'45"N, 18°20'37"E
- błąd 39 m
Odległość 276 m
Zębowice
wieś
Ilustracja
Kościół Wniebowzięcia NMP w Zębowicach
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat oleski
Gmina Zębowice
Liczba ludności (2019) 1348
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-048[1]
Tablice rejestracyjne OOL
SIMC 0505869
Położenie na mapie gminy Zębowice
Mapa lokalizacyjna gminy Zębowice
Zębowice
Zębowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zębowice
Zębowice
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Zębowice
Zębowice
Położenie na mapie powiatu oleskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu oleskiego
Zębowice
Zębowice
Ziemia50°45′43″N 18°20′50″E/50,761944 18,347222
Strona internetowa

Zębowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Zembowitz[2], od 1938 Föhrendorf[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Zębowice[4][5]. Siedziba gminy Zębowice.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa opolskiego.

Historycznie leży na Górnym Śląsku.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w formie Sambowitz.[6][7] W 1936 roku hitlerowska administracja III Rzeszy, chcąc zatrzeć słowiańskie pochodzenie nazwy wsi, przemianowały ją ze zgermanizowanej na nową, całkowicie niemiecką nazwę Föhrendorf[8].

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Zębowice[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0505881 Borowiany przysiółek
0505906 Malinów przysiółek
0505912 Nowa Wieś przysiółek
0505875 Osina część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasach Bolesława II Opolczyka w dokumentach pojawia się dziedzic z Zębowic (Sambowicz) niejaki Stasco (Staszko, Stanisław). Za czasów Bolka V w 1447 r. Zębowice stały się parafią. Wówczas wybudowano drewniany barokowy kościółek, który przetrwał do naszych czasów, a obecnie znajduje się w Gliwicach. W połowie XIX wieku wieś liczyła 598 mieszkańców. Był tu pałac z początków XIX wieku, 73 domy, dwór z owczarnią, jedna katolicka szkoła, dwa młyny wodne, browar, gorzelnia, warzelnia potażu dla huty szkła w Kniei na Poliwodzie, wapiennik, dwie książęce kuźnie żelaza sztabowego. Końcem 1868 roku rozpoczęła funkcjonowanie linia kolejowa łącząca Zębowice z Kolonowskiem. Na przełomie XIX i XX wieku w miejscowości działy instytucje kulturotwórcze: Towarzystwo Czytelni Ludowych, Towarzystwo Gimnastyczne Sokół, koła śpiewacze i chóry. Organizowano pielgrzymki do Częstochowy skąd przywożono książki religijne i historyczne. W latach 1910–1911 powstał obecny kościół. Po zakończeniu I wojny światowej, powstaniach i plebiscycie Zębowice znalazły się w granicach Niemiec. Zębowice często zmieniały właścicieli, ostatnimi właścicielami – od 1834 roku – byli książęta raciborscy, przedstawiciele rodu Hohenlohe.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[9]:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji - Portal gov.pl, www.mswia.gov.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 18, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-04-24]. 
  5. a b GUS. Rejestr TERYT
  6. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  7. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  8. Deutsche Verwaltungsgeschichte Oberschlesien, Kreis Rosenberg, www.verwaltungsgeschichte.de:80 [dostęp 2018-06-19] [zarchiwizowane z adresu 2017-12-08].
  9. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 84. [dostęp 31.12.2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]