Złota Muszla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Złota Muszla
(Concha de Oro)
Przyznawana przez Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián
Lokalizacja San Sebastián, Hiszpania
Pierwsze rozdanie 1957
Strona internetowa

Złota Muszla (hiszp. Concha de Oro; bask. Urrezko Maskorra) – główna nagroda przyznawana przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w San Sebastián dla najlepszego filmu w konkursie głównym.

Nazwa nagrody funkcjonuje od 1957. W latach 1953-54 nosiła przejściowo miano Wielkiej Nagrody (hiszp. Gran Premio), a w latach 1955-56 - Srebrnej Muszli.

Najwięcej filmów wyróżnionych Złotą Muszlą pochodziło z Hiszpanii (14) oraz ze Stanów Zjednoczonych (13). Na przestrzeni lat nagrodzono trzy filmy wyreżyserowane przez kobiety - wyróżnione reżyserki to Diane Kurys, Yeşim Ustaoğlu i Mariana Rondón.

Polscy twórcy filmowi trzykrotnie zdobywali w San Sebastián Złotą Muszlę. Byli to: Tadeusz Chmielewski za film Ewa chce spać (1958), Andrzej Wajda za Dyrygenta (1980) i Radosław Piwowarski za Yesterday (1985).

Laureaci Złotej Muszli[edytuj | edytuj kod]

Następujące filmy zdobyły główną nagrodę w konkursie głównym festiwalu[1]:

Rok Film Reżyser Państwo
1953 Wojna boża (La guerra de Dios) Rafael Gil  Hiszpania *
1954 Sierra maldita Antonio del Amo  Hiszpania
1955 Dni miłości (Giorni d'amore) Giuseppe De Santis  Włochy*
1956 Czerwony sygnał (Il ferroviere) Pietro Germi  Włochy
1957 Babcia Sabella (La nonna Sabella) Dino Risi  Włochy
1958 Ewa chce spać Tadeusz Chmielewski  Polska*
1959 Historia zakonnicy (The Nun's Story) Fred Zinnemann  Stany Zjednoczone*
1960 Romeo, Julia i ciemność (Romeo, Julie a tma) Jiří Weiss  Czechosłowacja*
1961 Dwa oblicza zemsty (One-Eyed Jacks) Marlon Brando  Stany Zjednoczone
1962 Wyspa Artura (L’isola di Arturo) Damiano Damiani  Włochy
1963 Człowiek mafii (Mafioso) Alberto Lattuada  Włochy
1964 Ameryka, Ameryka (America, America) Elia Kazan  Stany Zjednoczone
1965 Złota reneta (Zlatá reneta) Otakar Vávra  Czechosłowacja
Miraż (Mirage) Edward Dmytryk  Stany Zjednoczone
1966 Byłam tutaj szczęśliwa (I Was Happy Here) Desmond Davis  Wielka Brytania*
1967 Dwoje na drodze (Two for the Road) Stanley Donen  Stany Zjednoczone
1968 Kres długiego dnia (The Long Day’s Dying) Peter Collinson  Wielka Brytania
1969 Deszczowi ludzie (The Rain People) Francis Ford Coppola  Stany Zjednoczone
1970 Ondata di calore Nelo Risi  Włochy
1971 Kolano Klary (Le genou de Claire) Éric Rohmer  Francja*
1972 Kryształowy dom (The Glass House) Tom Gries  Stany Zjednoczone
1973 Duch roju (El espíritu de la colmena) Víctor Erice  Hiszpania
1974 Badlands Terrence Malick  Stany Zjednoczone
1975 Kłusownicy (Furtivos) José Luis Borau  Hiszpania
1976 Tabor wędruje do nieba (Табор уходит в небо / Tabor uchodit w niebo) Emil Loteanu  ZSRR*
1977 Niedokończony utwór na pianolę (Неоконченная пьеса для механического пианино /
Nieokonczennaja pjesa dlia miechaniczeskogo pianino)
Nikita Michałkow  ZSRR
1978 Alambrista! Robert M. Young  Stany Zjednoczone
1979 Jesienny maraton (Осенний марафон / Ossienij marafon) Gieorgij Danelija  ZSRR
1980 Dyrygent Andrzej Wajda  Polska
1981 Historia zwykłego szaleństwa (Storie di ordinaria follia) Marco Ferreri  Włochy
1982 Demony w ogrodzie (Demonios en el jardín) Manuel Gutiérrez Aragón  Hiszpania
1983 Od pierwszego wejrzenia (Coup de foudre) Diane Kurys  Francja
1984 Rumble Fish Francis Ford Coppola  Stany Zjednoczone
1985 Yesterday Radosław Piwowarski  Polska
1986 Połowa nieba (La mitad del cielo) Manuel Gutiérrez Aragón  Hiszpania
1987 Wesele w Galilei (عرس الجليل / Urs al-jalil) Michel Khleifi  Palestyna*
1988 Na czarnym wzgórzu (On the Black Hill) Andrew Grieve  Wielka Brytania
1989 Homer i Eddie (Homer and Eddie) Andriej Konczałowski  Stany Zjednoczone
Tajemny naród (La nación clandestina) Jorge Sanjinés  Boliwia*
1990 Listy od Alou (Las cartas de Alou) Montxo Armendáriz  Hiszpania
1991 Skrzydła motyla (Alas de mariposa) Juanma Bajo Ulloa  Hiszpania
1992 Własny kawałek świata (Un lugar en el mundo) Adolfo Aristarain  Argentyna*
1993 Początek i koniec (Principio y fin) Arturo Ripstein  Meksyk*
Sara Dariush Mehrjui  Iran*
1994 Policzone dni (Días contados) Imanol Uribe  Hiszpania
1995 Muzeum Margaret (Margaret's Museum) Mort Ransen  Kanada*
1996 Bwana Imanol Uribe  Hiszpania
Trojan Eddie Gillies Mackinnon  Irlandia*
1997 Francuska ruletka (Rien ne va plus) Claude Chabrol  Francja
1998 Z wiatrem przeminęło (El viento se llevó lo que) Alejandro Agresti  Argentyna
1999 Co to za życie? (C'est quoi la vie?) François Dupeyron  Francja
2000 Zguba mężczyzn (La perdición de los hombres) Arturo Ripstein  Meksyk
2001 Taksówka dla trzech (Taxi para tres) Orlando Lübbert  Chile*
2002 Poniedziałki w słońcu (Los lunes al sol) Fernando León de Aranoa  Hiszpania
2003 Strach przed strzelaniem (Schussangst) Dito Tsintsadze  Niemcy*
2004 Gdyby żółwie mogły latać (کیسەڵەکانیش دەفڕن / Lakposhtha parvaz mikonand) Bahman Ghobadi  Iran
2005 Szczęście (Štěstí) Bohdan Sláma  Czechy*
2006 Półksiężyc (Niwemang) Bahman Ghobadi  Iran
Mój syn i ja (Mon fils à moi) Martial Fougeron  Francja
2007 Tysiąc lat żarliwych modlitw (A Thousand Years of Good Prayers) Wayne Wang  Stany Zjednoczone
2008 Puszka Pandory (Pandora'nin kutusu) Yeşim Ustaoğlu  Turcja*
2009 Miasto życia i śmierci (南京! 南京! / Nanjing! Nanjing!) Lu Chuan  Chiny*
2010 Chuligani (Neds) Peter Mullan  Wielka Brytania
2011 Podwójne ślady (Los pasos dobles) Isaki Lacuesta  Hiszpania
2012 U niej w domu (Dans la maison) François Ozon  Francja
2013 Zła fryzura (Pelo malo) Mariana Rondón  Wenezuela*
2014 Magical Girl Carlos Vermut  Hiszpania
2015 Wróble (Þrestir) Rúnar Rúnarsson  Islandia*
2016 Pani Bovary to nie ja (我不是潘金莲 / Wo bu shi Pan Jin Lian) Feng Xiaogang  Chiny
2017 Disaster Artist (The Disaster Artist) James Franco  Stany Zjednoczone
2018 Między morzem a oceanem (Entre dos aguas) Isaki Lacuesta  Hiszpania

*Pierwsza wygrana dla danego państwa.

Wielokrotni zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

Reżyserzy[edytuj | edytuj kod]

Jak dotychczas pięciu reżyserów uhonorowano Złotą Muszlą dwukrotnie. Do elitarnego grona podwójnych zwycięzców należą:

Kinematografie[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie państw, których filmy zdobywały Złotą Muszlę, analogiczną Wielką Nagrodę (Gran Premio, 1953-54) lub Srebrną Muszlę (1955-56), przedstawia się następująco:

Państwo Złota Muszla
 Hiszpania 14
 Stany Zjednoczone 13
 Włochy 7
 Francja 6
 Wielka Brytania 4
 Iran 3
 Polska 3
 ZSRR 3
 Argentyna 2
 Chiny 2
 Czechosłowacja 2
 Meksyk 2
 Boliwia 1
 Chile 1
 Czechy 1
 Irlandia 1
 Islandia 1
 Kanada 1
 Niemcy 1
 Palestyna 1
 Turcja 1
 Wenezuela 1

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. San Sebastian International Film Festival: Archives (ang.). San Sebastian Film Festival. [dostęp 2018-03-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]