Złote rogi z Gallehus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kopie rogów

Złote rogi z Gallehus – dwa wykonane ze złota rogi, odnalezione kolejno w XVII i XVIII wieku w Gallehus niedaleko Tønder w Danii. Zostały skradzione i przetopione w 1802 roku. Zachowały się jedynie ich rysunki, na podstawie których wykonano kopie.

Pierwszy róg został odkryty przypadkowo w 1639 roku przez mieszkankę wsi Østerby nazwiskiem Kirsten Svendsdatter[1]. Udająca się do pobliskiego Tønder dziewczyna potknęła się po drodze o nierówność terenu, która okazała się zakopanym w ziemi złotym rogiem długości 68 cm, składającym się z siedmiu pierścieni nałożonych na metalowy korpus[2]. Znalezisko podarowano królowi Chrystianowi IV. U jego węższego końca dorobiono wówczas zatyczkę zakończoną gałką i w ciągu następnych lat wykorzystywano podczas uczt na dworze, później zaś złożono go w skarbcu królewskim[2].

Drugi róg został wykopany w tym samym miejscu 21 kwietnia 1734 roku przez Jerka Lassena[1]. Był krótszy i masywniejszy od tego znalezionego przez Kirsten Svendsdatter, lecz także uszkodzony – brakowało fragmentu przy węższym końcu, którego mimo wszczętych poszukiwań nie odnaleziono. Lassen zabrał swoje znalezisko do zamku Schackenborg i podarował królowi Chrystianowi VI, który nagrodził go kwotą 200 talarów[2].

Rogi przechowywano w galerii królewskiej w Kopenhadze. W nocy 5 maja 1802 roku do galerii włamał się przy pomocy wytrycha złotnik Niels Heidenreich, który ukradł rogi, a następnie je przetopił[3]. Schwytany przez policję rok później, został skazany na dożywocie; zwolniono go z więzienia w 1840 roku[2]. Na podstawie zachowanych rysunków wykonane zostały kopie rogów, które przechowywane są obecnie w kopenhaskim Muzeum Narodowym[1].

Artefakty zostały wykonane przypuszczalnie na początku V wieku i miały przeznaczenie rytualne[4]. Obydwa zabytki pokryte były scenami figuralnymi, na których przedstawiono m.in. wojowników, konie, ryby, psy, węże, gwiazdy i hybrydy ludzko-zwierzęce[4]. Na drugim rogu znajdowała się ponadto inskrypcja runiczna o treści ek hlewagastiR : holtijaR : horna : tawido, co znaczy „Ja HlewagastiR syn Holta/z Holt róg wykonałem”[5].


Przypisy

  1. a b c Terje Spurkland: Norwegian Runes and Runic Inscriptions. Woodbridge: Boydell Press, 2005, s. 21-22. ISBN 1-84383-186-4.
  2. a b c d Marian Adamus: Tajemnice sag i run. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1970, s. 92-97.
  3. Eric Graf Oxenstierna: The World of the Norsemen. Cleveland: The World Publishing Company, 1967, s. 78.
  4. a b Mindy MacLeod and Bernard Mees: Runic Amulets and Magic Objects. Woodbridge: Boydell Press, 2006, s. 175. ISBN 1-84383-205-4.
  5. Paulina Horbowicz, Gert Kreutzer, Witold Maciejewski, Dominika Skrzypek: Runy. Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2011, s. 78-79. ISBN 978-83-7436-259-7.