Złotogłów (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Złotogłów
Ilustracja
Asphodelus ramosus
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina żółtakowate
Podrodzina złotogłowowe
Rodzaj złotogłów
Nazwa systematyczna
Asphodelus L.
Sp. Pl. 309. 1 Mai 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
A. ramosus L.
Synonimy

Glyphosperma S.Watson

Złotogłów, asfodel, złotowłos (Asphodelus L.) – rodzaj roślin z podrodziny lub rodziny (w zależności od ujęcia) złotogłowowych. Obejmuje ok. 17 gatunków[3].

Systematyka[edytuj]

Pozycja rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z kilkunastu rodzajów w obrębie podrodziny złotogłowowych (Asphodeloideae) z rodziny żółtakowatych (Xanthorrhoeaceae ) w obrębie rzędu szparagowców (Asparagales)[1].

Pozycja rodzaju w systemie APG II (2003)

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd szparagowce (Asparagales), rodzina złotogłowowate (Asphodelaceae)[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe, nadrząd Lilianae Takht., rząd agawowce (Agavales Hutch.), rodzina złotogłowowate (Asphodelaceae Juss.), podrodzina Asphodeloideae Burnett, plemię Asphodeleae Lam. & DC., podplemię Asphodelinae Baker., rodzaj złotogłów (Asphodelus L.)[4]

Wykaz gatunków[3]

Uprawa[edytuj]

Gleba dla roślin z tego rodzaju powinna być żyzna, przepuszczalna, o zasadowym odczynie, bogata w wapń. Złotogłów polecany do ogrodów skalnych, żwirowych. Przed zimą należy osłonic roślinę korą albo torfem gdyż może przemarzać[5].

Obecność w kulturze i symbolice[edytuj]

Złotogłów symbolizuje śmierć, świat zmarłych, żal, smutek, melancholię, sentymentalizm, pokorę, wieczność[6].

W starożytnej Grecji sadzono go na cmentarzach jako pokarm dla dusz zmarłych[6][7]. Według mitologii greckiej rósł na „asfodelowych łąkach” (gr. ἀσφόδελος λειμών asphódelos leimṓn), które znajdowały się w podziemnej krainie umarłych, nad rzeką Styks[8][9].

Przypisy

  1. a b c P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-09].
  2. Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-04-11].
  3. a b Asphodelus. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-04-11].
  4. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Asphodelus według Reveala. [dostęp 18 marca 2007].
  5. Złotogłów (pol.). 2013. [dostęp 2013-11-04].
  6. a b Władysław Kopaliński: Słownik symboli. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1990. ISBN 83-214-0746-3.
  7. Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 63. ISBN 83-7399-022-4.
  8. Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 154. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  9. Starsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 207. ISBN 83-7391-077-8.