Złotokot afrykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Złotokot afrykański
Caracal aurata[1]
(Temminck, 1827)[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina kotowate
Podrodzina koty
Rodzaj karakal
Gatunek złotokot afrykański
Synonimy
Podgatunki
  • P. a. aurata (Temminck, 1827)[2]
  • P. a. celidogaster (Temminck, 1827)[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     zasięg pewny

     możliwe występowanie lub przypadkowe spotkania

Złotokot afrykański[9], kot złoty[10], afrykański kot złocisty, egipski kot złocisty[potrzebny przypis] (Caracal aurata) – gatunek średniej wielkości drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w rodzinie kotowatych (Felidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Złotokot afrykański występuje w Afryce zamieszkując w zależności od podgatunku[11]:

  • P. aurata aurata – środkowa Afryka na wschód do Kenii
  • P. aurata celidogaster – zachodnia Afryka

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1827 roku holenderski zoolog Coenraad Jacob Temminck nadając mu nazwę Felis aurata[2]. Temminck nie potrafił określić skąd pochodzi holotyp[2]; Van Mensch i Van Bree w 1969 roku ustalili miejsce typowe na „prawdopodobnie przybrzeżny region Dolnej Gwinei”[12]. Wyróżniono dwa podgatunki P. aurata[11].

Pokrewieństwo wobec innych gatunków kotowatych kontrowersyjne[13]. Badania molekularne pokazują, że złotokot afrykański jest najbliżej spokrewniony z karakalem stepowym (Caracal caracal) i serwalem sawannowym (Leptailurus serval)[14][15].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Caracal: fr. caracal „karakal” od, tur. kara kulak „czarnouchy”, od kara „czarny”; kulak „ucho”[16].
  • aurata: łac. auratus „pozłacany, ozdobiony złotem”, od aurum „złoto”[17].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 61,6–101 cm, długość ogona 16,3–34,9 cm; masa ciała samców 11–16 kg, samic 6–8 kg[11]. Futro na grzbiecie jest rudo-brązowe lub szaro-brązowe, a na brzuchu białe z ciemnymi cętkami.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Złotokot afrykański poluje na gryzonie, góralki, małpy, dujkery oraz ptaki. Samica rodzi 2-3 młode. Zamieszkuje wilgotne lasy tropikalne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Caracal aurata, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d e Temminck 1827 ↓, s. 120.
  3. a b Temminck 1827 ↓, s. 140.
  4. Temminck 1827 ↓, s. 251.
  5. J.E. Gray. On some new Species of Quadrupeds and Shells. „Annals of Natural History”. 1, s. 27, 1838 (ang.). 
  6. G.R. Waterhouse. A species of Cat procured at Sierra Leone. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 10, s. 130, 1843 (ang.). 
  7. R. Lydekker. Descriptions of Two Mammals from the Ituri Forest [With a Supplementary Note on the Buffalo of the Semliki district.]. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1906 ((May-December)), s. 992, 1907 (ang.). 
  8. L. Bahaa-el-din i inni, Caracal aurata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020 [online], wersja 2019-3 [dostęp 2020-03-07] (ang.).
  9. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 137. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  10. K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 142, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  11. a b c M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 142. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  12. P.J.A. Van Mensch & P.J.H. van Bree. On the African Golden Cat, Profelis aurata (Temminck, 1827). „Biologia Gabonica”. 5 (4), s. 235–269, 1969 (ang.). 
  13. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Species Profelis aurata. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-03-07].
  14. W.E. Johnson, E. Eizirik, J. Pecon-Slattery, W.J. Murphy i inni. The Late Miocene Radiation of Modern Felidae: A Genetic Assessment. „Science”. 311 (5757), s. 73-77, 2006. DOI: 10.1126/science.1122277 (ang.). 
  15. E. Eizirik, W.E. Johnson, S. J O’Brien. Submitted. Molecular systematics and revised classification of the family Felidae (Mammalia, Carnivora). „Journal of Mammalogy(ang.). 
  16. Palmer 1904 ↓, s. 159.
  17. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 27. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]