Załuski (powiat płoński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Załuski
Urząd Gminy Załuski
Urząd Gminy Załuski
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat płoński
Gmina Załuski
Wysokość ok. 125 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 434[1][2]
Strefa numeracyjna (+48) 23
Kod pocztowy 09-142
Tablice rejestracyjne WPN
SIMC 0130100
Położenie na mapie gminy Załuski
Mapa lokalizacyjna gminy Załuski
Załuski
Załuski
Położenie na mapie powiatu płońskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu płońskiego
Załuski
Załuski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Załuski
Załuski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Załuski
Załuski
Ziemia52°30′46″N 20°31′52″E/52,512778 20,531111

Załuskiwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Załuski.

Położenie[edytuj]

Załuski położone są przy międzynarodowej trasie E77, ok. 50 km na północny zachód od Warszawy i 17 km na południowy wschód od miasta powiatowego Płońska.

Wieś usytuowana jest na Wysoczyźnie Płońskiej na Nizinie Mazowieckiej.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1405 roku. W księgach sądowych zakroczymskich występuje wtedy Vincencius de Zalusky. W pierwszej połowie XV wieku Załuski i sąsiednie Niepiekły należały do rodu Rawitów (de armis Raviczi).

Późniejsza wzmianka z 1423 roku (Zaluszky), rejestr poborowy z 1576 r. wykazuje, że żyli tu Załuscy i Tabałowie posiadający 5,5 łanu (ok. 95 ha) i jednego zagrodnika. Najwybitniejszą postacią XVI-wiecznych Załusk był Jan z Załusek, sędzia i starosta wyszogrodzki, uczestniczył między innymi w przyznawaniu praw targowych (przywilejów) Latowiczowi. W tym czasie szlak z Zakroczymia biegł przez Zdunowo, był więc oddalony od Załusk ok. 1 km.

Jak podaje Ryszard Małowiecki ("Dane zebrane, czyli nieco o Załuskach") Kurier Płoński, nr 5, 1 III 1995, s.4) w II poł. XVIII w. Załuski należały do zamożniejszej szlachty, łącząc się na 200 lat z dobrami zdunowskimi. Do 1782 r. właścicelem był Władysław Zembrzuski (wojski zakroczymski), do 1791 r. pułkownik wojsk koronnych Tadeusz Czerski, później Ludwik Felicjan Golońskie herbu Jastrzębiec - podkomorzy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

  • I ćwierć XIX wieku - szlak zakroczymski zyskał rozgałęzienie przechodzące przez Załuski.
  • 1827 r. - wieś liczy 42 mieszkańców, 7 domów.
  • 1885 r. - folwark w Załuskach, 705 mórg, 2 budynki murowane, 8 drewnianych.
  • 1895 r. - wieś ma 22 domy, 191 mieszkańców, 588 mórg ziemi. Istnieje karczma, urząd gminy i kasa "zaliczkowo-wkładowa".
  • 1900 r. - istnieje gorzelnia.
  • 1915 r. - przemarsz wojsk niemieckich i rosyjskich. Zniszczony folwark, wojska rosyjskie zatrzymują na kilka dni nacierających Niemców na przedpolach szosy, umocnienia rosyjskie znajdowały się w Załuskach na tzw. górce (Niemcy swoje pozycje mieli w Olszynach Starych ok. 5 km na zachód).

(na podst. "O Zdunowie raz jeszcze" , Kurier Płoński, nr 7, 01 IV 1995 , s.4)

  • 1930 r. - istnieje regularna zabudowa, 17 zagród, istniał folwark z 6 domami, gorzelnia, duży sad.

Ostatnim dziedzicem był Stanisław Jaworowski.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Dokumenty z Pracowni Dokumentacji Dziejów Miasta Płońska
  • "Niepiekłowie" - L. Niepiekło. Warszawa 2014

Linki zewnętrzne[edytuj]