Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy kompleksu wodociągowego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Obiekt zabytkowy nr rej. A/1424/91 z 31.05.1991 [1]
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Państwo  Polska
Miejscowość Karchowice
Adres ul. Bytomska 6
Typ budynku przemysłowy
Styl architektoniczny modernizm
Rozpoczęcie budowy 1894
Ważniejsze przebudowy 1927-1929
Położenie na mapie gminy Zbrosławice
Mapa lokalizacyjna gminy Zbrosławice
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada
Ziemia50°23′41″N 18°40′33″E/50,394722 18,675833

Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada w Karchowicach przy ul. Bytomskiej 6 – kompleks wodociągowy udostępniony do zwiedzania, który od 19 października 2006 znajduje się na trasie Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

Historia[edytuj]

Rozwój przemysłu wydobywczego na terenie Górnego Śląska w drugiej połowie XIX wieku spowodował stały spływ wód do wyrobisk górniczych. Deficyt wody w ujęciach powierzchniowych, zmusił władze pruskie do poszukiwań nowych źródeł wody pitnej. W 1874 roku wykonano pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a kilka lat później w tym miejscu wykonano studnię o głębokości 215 m. Budowę wodociągu rozpoczęto w latach 1894-1895 i wzniesiono budynki administracyjne, stację pomp oraz kotłownię parową. W latach 1927-1929 nastąpiła przebudowa hali maszyn i kotłowni. Dodatkowo wybudowano warsztat, łaźnię, garaże, magazyn, budynek straży pożarnej i komin. Wszystkie obiekty stacji wodociągowej wybudowano w stylu modernistycznym.

W latach 1968-1969 w związku z elektryfikacją zakładu wszystkie urządzenia parowe zostały wyłączone[2].

W 1991 r. zespół wodociągu „Zawada” został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/1424/91[3].

Stan obecny[edytuj]

Stacja wodociągowa wraz z zabytkowym oraz współczesnym (działającym) wyposażeniem jest obecnie udostępniona do zwiedzania. W ceglanym budynku pompowni z 1929 r. znajdują się między innymi:

  • tłokowy zespół pompowy o wydajności 11 m³/min
  • turbozespół pompowy o wydajności 25 m³/min
  • dwustopniowa turbina wysokiego ciśnienia z 1928 r.
  • agregat pompowy z 1923 r.
  • sprężarki parowe

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Zakład Produkcji Wody "Zawada" - Karchowice [1]
  • Szlak Zabytków Techniki [2]
  • Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A. [3]