Zachar Prilepin
Zachar Prilepin (2020) | |
| Pełne imię i nazwisko |
Jewgienij Nikołajewicz Prilepin |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Okres |
od 1996 |
| Przynależność polityczna | |
| Odznaczenia | |
Zachar Prilepin (ros. Захар Прилепин; ur. 7 lipca 1975 roku w Iljince koło Skopina w obwodzie riazańskim, jako Jewgienij Nikołajewicz Prilepin, ros. Евгений Николаевич Прилепин) – rosyjski dziennikarz i pisarz[1]. Od 1996 roku jest aktywistą Partii Narodowo-Bolszewickiej. Weteran obydwu wojen czeczeńskich.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 7 lipca 1975 roku we wsi Iljince w obwodzie riazańskim w rodzinie nauczyciela i pielęgniarki. Ukończył Państwowy Uniwersytet im. N. Łobaczewskiego w Niżnym Nowogrodzie. Służył jako kapitan specnazu OMON-u podczas operacji w Czeczenii w 1996 i 1999. Brał udział w wojnie na wschodzie Ukrainy po stronie separatystów. Był zastępcą dowódcy batalionu[2][3], a po powrocie do Rosji był zapraszany w związku z tym do telewizji, dzięki czemu rozszerzył swoją popularność i rozpoznawalność[4].
W 2020 zarejestrował ugrupowanie Za Prawdę, które wystawiło listy na wybory regionalne, zdobywając przy niskiej frekwencji ponad 100 tysięcy głosów i przekraczając pięcioprocentowy próg wyborczy w obwodzie riazańskim, gdzie Prilepin był liderem na jej liście[4].
Decyzją z dnia 28 lutego 2022 r. Rada Unii Europejskiej nałożyła na Prilepina sankcje za aktywne wspieranie lub realizację działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy, a także stabilność i bezpieczeństwo na Ukrainie[1].
6 maja 2023 r. w Niżnym Nowogrodzie przeprowadzono na niego zamach, do którego przyznał się ruch partyzancki ATESZ[5].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze utwory publikował w „Gazecie Literackiej” oraz w gazecie „Limonka” – organie Partii Narodowo-Bolszewickiej. Pierwszą książkę, poświęconą wojnie czeczeńskiej powieść – Patologie opublikował w 2005 roku. W 2006 roku ukazała się jego książka Sańkja. W 2007 wydana została powieść Grzech, która przyniosła Prilepinowi uznanie krytyków i nagrodę Narodowy Bestseller. Prilepin jest także autorem zbiorów opowiadań (Wojna, Rewolucja), esejów (Przyszedłem z Rosji) i wierszy. W 2010 r. wydał biografię radzieckiego pisarza Leonida Leonowa[6].
Dzieła
[edytuj | edytuj kod]Powieści
[edytuj | edytuj kod]Opowiadania
[edytuj | edytuj kod]- Buty pełne gorącej wódki (2008)
- Wojna (antologia opowiadań) (2008)
- Rewolucja (antologia opowiadań) (2009)
Eseje
[edytuj | edytuj kod]- Przyszedłem z Rosji (2008)
- Terra Tartarara (2009)
Inne
[edytuj | edytuj kod]- Imieniny serca. Rozmowy z rosyjską literaturą (2009)
- Leonid Leonow. Jego gra była ogromna (2010)
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Order Męstwa (2023)[7]
- Medal za Wzmacnianie Współpracy Wojskowej Ministerstwa Obrony Narodowej Federacji Rosjskiej (2024)[8]
- Medal Odwaga i Męstwo Komitety Śledczego Federacji Rosyjskiej (2025)[9]
- Order Niegosza I klasy (Bośnia i Hercegowina – Republika Serbska, 2018)[10]
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]Prilepin jest laureatem wielu prestiżowych nagród, w tym Rosyjskiej Nagrody Literackiej Bestseller Narodowy 2008 za powieść Grzech[11]. Za Sańkję otrzymał nagrodę Jasnej Polany oraz tytuł najlepszej powieści obcojęzycznej w Chinach[12]. Była ona także nominowana do nagrody Rosyjskiego Bookera i nagrody Evrika w 2006 roku.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Mieszka w Niżnym Nowogrodzie. Żonaty, ma czworo dzieci[13].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Decyzja Rady (WPZIB) 2022/337 z dnia 28 lutego 2022 r. zmieniająca decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (CELEX: 32022D0337).
- ↑ Michał Kacewicz: Zachar Prilepin, znany rosyjski pisarz i „nacboł” walczy w Donbasie. Newsweek.pl. [dostęp 2020-09-21].
- ↑ Wojciech Pięciak: Krwawe honoraria Zachara Prilepina. TygodnikPowszechny.pl. [dostęp 2020-09-21].
- ↑ a b Filip Rudnik, RUDNIK: Prilepin – z kart powieści wprost na kartę wyborczą [online], Kultura Liberalna, 30 września 2020 [dostęp 2020-10-04] (pol.).
- ↑ Kolejny zamach na ikonę „ruskiego miru”. Pisarz i propagandysta Zachar Prilepin w ciężkim stanie [online], belsat.eu [dostęp 2023-05-06].
- ↑ Все книги автора. Литрес. [dostęp 2026-03-22]. (ros.).
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 06.06.2023 № 416 ∙ Официальное опубликование правовых актов [online], publication.pravo.gov.ru [dostęp 2026-02-10] [zarchiwizowane z adresu 2023-06-06] (ros.).
- ↑ Захару Прилепину вручили орден Мужества и медаль от Минобороны, „РБК” [dostęp 2026-02-10] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-04] (ros.).
- ↑ Бастрыкин наградил писателя Прилепина медалью «Доблесть и отвага», „Коммерсантъ”, 29 stycznia 2025 [dostęp 2026-02-10] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-09] (ros.).
- ↑ Dodik odlikovao Vukove sa Vučijaka i Zahara Prilepina [online], novosti.rs, 24 sierpnia 2018 [dostęp 2026-02-09] (serb.).
- ↑ Лауреатом "Национального бестселлера" стал Захар Прилепин. delfi.lt. [dostęp 2026-03-22]. (ros.).
- ↑ Писатель Захар Прилепин стал лауреатом Всекитайской международной литературной премии «Лучшая иностранная книга 2006-го года». apn-nn.com, 26.04.2007. [dostęp 2026-03-22]. (ros.).
- ↑ Дружная семья Захара Прилепина. rustars.tv. [dostęp 2026-03-22]. (ros.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zachar Prilepin – strona oficjalna
- Oficjalny blog Zachara Prilepina
- Sańkja – strona oficjalna. sankya.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-10)].
- ISNI: 0000000121352564
- VIAF: 59402493
- LCCN: n2006073964
- GND: 136416756
- LIBRIS: 31fjr8qm1nprt2b
- BnF: 15571223m
- SUDOC: 119342324
- SBN: UBOV384787
- NKC: xx0065584
- BNE: XX5260637
- NTA: 299022498
- BIBSYS: 8030756
- CiNii: DA16837709
- PLWABN: 9810663031305606
- NUKAT: n2007155097
- J9U: 987007447055405171
- LNB: 000195732
- NSK: 000758931
- CONOR: 188536163
- LIH: LNB:BRQu;=Bw
- Absolwenci uczelni w Rosji
- Członkowie Specnazu
- Ludzie związani z Niżnym Nowogrodem
- Narodowy bolszewizm
- Nacjonaliści rosyjscy
- Odznaczeni Orderem Męstwa
- Odznaczeni Orderem Niegosza
- Rosyjscy pisarze
- Rosyjscy politycy
- Uczestnicy I wojny czeczeńskiej
- Uczestnicy konfliktu we wschodniej Ukrainie od 2014 (strona separatystyczna)
- Urodzeni w 1975