Zadzim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Zadzim
Kościół pw. św. Małgorzaty w Zadzimiu
Kościół pw. św. Małgorzaty w Zadzimiu
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat poddębicki
Gmina Zadzim
Sołectwo Zadzim
Wysokość 135 m n.p.m.
Liczba ludności (2009) 238
Strefa numeracyjna (+48) 43
Kod pocztowy 99-232
Tablice rejestracyjne EPD
SIMC 0720929
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Zadzim
Zadzim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zadzim
Zadzim
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Zadzim
Zadzim
Ziemia 51°46′43″N 18°50′43″E/51,778611 18,845278

Zadzimwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim, ok. 15 km na północny zachód od Szadku, przy starym szlaku handlowym, łączącym Sieradz z Łęczycą.

W 1943 Niemcy wprowadzili nazwę okupacyjną Scharhausen[1].

Miejscowość jest siedzibą gminy Zadzim, parafii św. Małgorzaty oraz ważnym ośrodkiem usługowo-handlowym. W miejscowości istnieje straż pożarna, która została założona w 1902 roku.

Historia[edytuj]

Pierwsza pisana wzmianka o wsi pochodzi z 1386 r. Gniazdo rodu Zadzimskich, którzy zapewne postawili tu drewniany kościół wspomniany na pocz. XV w. W przeszłości Zadzim należał także do Zaleskich z Otoka, Radomickich, Sapiehów, Lubomirskich. W XVI w. dobra zadzimskie podzielono na 3 działy: Wolę Zaleską, Wolę Sypińską i Wolę Zadzimską (obecnie Wola Flaszczyna). W XVIII w. były one własnością Dąmbskich z Lubrańca (Józef Kazimierz hr. z Lubrańca Dąmbski był wojewodą sieradzkim w latach 17561766), a potem Jarocińskich.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie sieradzkim.

Zabytki[edytuj]

W centrum wsi stoi murowany późnorenesansowy kościół pw. św. Małgorzaty, wzniesiony w latach 16401642, na miejscu poprzedniego wzmiankowanego w 1416 Fundatorem obecnego kościoła był Aleksander z Otoka Zaleski h. Dołęga, podsędek sieradzki i referendarz koronny. Jego portret w całej postaci z napisem i datą 1647 wisi w kościele. Jest to kościół murowany, jednonawowy, z wieżą przykrytą barokowym hełmem. Na styku ściany i czworobocznej wieży – cylindryczna wieżyczka z kluczowymi otworami strzelniczymi, mieszcząca obecnie klatkę schodową na chór, którą wg tradycji identyfikuje się z basztą obronną – pozostałością dawnego kościoła. Wewnątrz sklepienie kolebkowe z lunetami o późnorenesansowej dekoracji stiukowej typu kalisko-lubelskiego. Z prezbiterium do zakrystii wejście prowadzi przez marmurowy, wczesnobarokowy portal z 1642 r. Wyposażenie wnętrza głównie barokowe – z XVI i XVII w. Cenne nagrobki z XVI i XVII w., wśród nich marmurowy, renesansowy nagrobek z miedzianą tablicą, przeniesiony z poprzedniego drewnianego kościoła, Jana i Katarzyny Bużeńskich, wykonany w 1554 r., płyta nagrobna z piaskowca rodziny Rudnickich h. Lis, wystawiona w latach 80. XVI wieku przez Jana Rudnickiego, chorążego sieradzkiego z herbami: Lis, Grzymała, Budzisz i nieczytelnym – pierwotnie w posadzce kościoła.

Przy drodze do Pęczniewa park podworski (ok. 7,7 ha), założony w poł. XVIII w. przez Karola Dąmbskiego, pułkownika wojsk koronnych na planie herbu koronnego – Godziemba. Zachowały się aleje grabowe, pomnikowe okazy dębów szypułkowych, jesionów, lip, kasztanowców i modrzewi europejskich. Po starym cmentarzu (na granicy parku, od strony wsi), pozostał już tylko grób Jarocińskich i mogiła nieznanego powstańca z 1863 r., który zmarł z ran w miejscowym dworze. Mogiła ta została odtworzona w 1990 r. dzięki Kalinie Kowalczewskiej z Woli Flaszczyny. W parku zachował się piętrowy dwór neoklasycystyczny z poł. XIX w., zbudowany przez Wojciecha Jarocińskiego, z wnętrzem przekształconym przebudową.

Rynek w Zadzimiu

Według rejestru zabytków NID[2] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. Małgorzaty, 1640-42, nr rej.: 718 z 21.10.1967
  • zespół pałacowy, XVIII-XIX w.:
    • pałac, nr rej.: 375-XIII-37 z 21.12.1946 oraz 1/86 z 1.1986
    • park, nr rej.: 375-XIII-37 z 29.11.1957 oraz 100 z 21.10.1967

Przypisy

  1. Vgl. Anordnung über Ortsnamenänderung im Reichsgau Wartheland, Nr 62, 18 maja 1943
  2. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 18 września 2008].

Bibliografia[edytuj]

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. II, woj. łódzkie, z. 10 w oprac. Szczepkowskiej Katarzyna, Warszawa 1954
  • Ruszkowski Andrzej, Sieradz i okolice, Sieradz 2000

Linki zewnętrzne[edytuj]