Zagórzyce (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zagórzyce
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kazimierski
Gmina Kazimierza Wielka
Strefa numeracyjna (+48) 41
Tablice rejestracyjne TKA
SIMC 0242430
Położenie na mapie gminy Kazimierza Wielka
Mapa lokalizacyjna gminy Kazimierza Wielka
Zagórzyce
Zagórzyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagórzyce
Zagórzyce
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Zagórzyce
Zagórzyce
Położenie na mapie powiatu kazimierskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kazimierskiego
Zagórzyce
Zagórzyce
Ziemia50°16′33″N 20°33′33″E/50,275833 20,559167

Zagórzycewieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka[1].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Historia i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Niedawno na tym terenie archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego odnaleźli nieprzemieszane ślady osadnictwa pradziejowego z przestrzeni minionych kilku tysięcy lat – od okresu wczesnego neolitu po schyłek okresu wczesnego średniowiecza.

W wyniku wykonanych badań i analizy archeologom dało się wyróżnić co najmniej osiem faz osadnictwa na tym terenie. Przerwy między kolejnymi osiedleniami trwały niekiedy tysiąc i więcej lat. Pierwsze datowane ślady pochodzą z osady powstałej w VI tysiącleciu p.n.e. Najmłodsze to ślady średniowiecznego osadnictwa z XII wieku.

Najważniejszym z dotychczasowych odkryć jest odsłonięcie fragmentów osady datowanej na najstarszą fazę grupy tynieckiej kultury lateńskiej. Odkrycie to bowiem dostarcza kolejnych informacji w kwestii pobytu Celtów w Małopolsce.

W dotychczas odkrytych i zbadanych półziemiankach i jamach o charakterze gospodarczym znaleziono liczne materiały ceramiczne, wśród których na szczególną uwagę zasługują fragmenty naczyń zaliczonych do kategorii ceramiki „siwej” i tzw. ceramiki „grafitowej” a wykonanych przy użyciu koła garncarskiego, jak również serię form ręcznie lepionych bez śladów stylistyki charakterystycznej dla wczesnej kultury przeworskiej. Natrafiono również na przedmioty z brązu, żelaza i szkła, m.in. fragmenty zapinek, pasów łańcuchowych i klamer do pasa, fragmenty bransolet i paciorków szklanych.

Jednym z istotniejszych odkryć jest krzyżyk relikwiarzowy – zawieszka, wykonany ze złota i datowany na ok. X wiek. Według Michała Grygiela prowadzącego prace archeologiczne, z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, odkrycie cennego rekwizytu należącego z dużym prawdopodobieństwem do osoby zamożnej i wpływowej potwierdza, że okolice Zagórzyc musiały odegrać silną rolę w tworzeniu się południowych rejonów państwa wczesnopiastowskiego[2].

Badania sugerują, że odkryta w Zagórzycach osada grupy tynieckiej została założona przez ludność celtycką u schyłku wczesnego okresu lateńskiego i stosunkowo szybko opuszczona.

Ustalono, że u schyłku młodszego okresu przedrzymskiego teren ten został na krótko ponownie zasiedlony przez ludność kultury przeworskiej, przybyłą prawdopodobnie z terenu Wyżyny Sandomierskiej, która założyła w tym miejscu swoją osadę.

Najintensywniej obszar Zagórzyc był zamieszkiwany i użytkowany w młodszym stadium wczesnego okresu rzymskiego. Istniała tu wtedy rozległa osada ludności kultury przeworskiej, której niewielki przebadany obszar ukazuje liczne obiekty półziemiankowe o charakterze mieszkalnym i gospodarczym oraz jamy zasobowe pełniące funkcje przydomowych piwniczek.

Odkrycia archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

Latem 2008 r. archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prowadzący badania na miejscowym terenie od 2001 w ramach tzw. „Ekspedycji Ponidzie”, kierując się wskazówkami rolnika, odkopali na jego polu uprawnym niemal kompletny piec garncarski sprzed 2 tys. lat[3] Znalezisko jest prawdziwą rzadkością, gdyż do tej pory odnajdywano piece rozbite albo zniszczone podczas prac polowych. Piec z Zagórzyc jest jednym z najlepiej zachowanych obiektów tego rodzaju na ziemiach polskich, wygląda na prawie kompletny, według wstępnych badań mierzy co najmniej ok. 1,3 m wysokości, wyraźnie widoczna jest komora, do której wkładano naczynia do wypalenia, kanał doprowadzający gorące powietrze i pozostałości komory paleniskowej. Najprawdopodobniej służył do wypalania wysokiej jakości ceramiki stołowej. Zdaniem archeologów piec jest dziełem tzw. kultury przeworskiej, pochodzi z okresu wpływów rzymskich i można go datować na czas od końca II w. do przełomu IV/V w. naszej ery.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-15].
  2. Krzysztof Kowalski. Złoty krzyżyk z X wieku rodem z Rusi. „Rzeczpospolita”. Czwartek, 30 sierpnia 2007 roku. 202 (7799). s. 10. 
  3. Odkryto piec garncarski sprzed około 2 tys. lat. – artykuł + zdjęcia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  1. SIMC 0242275
  2. Lolin, folwark, powiat pińczowski, gm. Kazimierza Wielka (roku 1884)