Zaginiony świat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy powieści Artura Conana Doyle’a. Zobacz też: inne znaczenia tego terminu.
Zaginiony Świat
The Lost World
{{{nazwa}}}
Autor Arthur Conan Doyle
Miejsce wydania Anglia
Język angielski
Tematyka prehistoria
Typ utworu przygodowy
Data wydania polskiego 1919
Przekład Arkadiusz Nakoniecznik
poprzednia
brak
następna
Trujące pasmo

Zaginiony świat (ang. The Lost World) – powieść przygodowa, z elementami fantastyki naukowej, napisana przez Artura Conana Doyle’a i wydana w 1912 roku.

Utwór był wielokrotnie filmowany, po raz pierwszy w 1925 r. (ta ekranizacja do dziś pozostaje prawdopodobnie najsłynniejszą; nad efektami specjalnymi pracował Willis O'Brien, który później pracował też m.in. przy King Kongu z 1933 r.). Popularność w ostatnich latach przyniósł mu serial telewizyjny z lat 1999-2002 oraz wyprodukowany przez BBC mini-serial z 2001 r., z Bobem Hoskinsem, Jamesem Foksem i Peterem Falkiem w rolach głównych.

Dalsze losy prof. Challengera i innych bohaterów tej książki Conan Doyle przedstawił w książkach Trujące pasmo (1913), The Land of Mist (1926), The Disintegration Machine (1927) i When the World Screamed (1928).

Do tytułu powieści Conan-Doyle’a nawiązuje bestseller Michaela Crichtona Zaginiony Świat, będący drugą częścią powieści Park Jurajski.

Inspiracją dla autora była prawdopodobnie południowoamerykańska góra Roraima[1] [2]

Pierwszy polski przekład powieści, autora skrywającego się pod ps. M.G., ukazał się w odcinkach (w latach 1912-1913) w tygodniku ilustrowanym dla dzieci i młodzieży Wieczory Rodzinne.[3] Powieść była przekładana także przez Agnieszkę Kuligowską (I wyd. 1995).[4]

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Książka opowiada o przygodach grupy podróżników uwięzionych na położonym w Ameryce Południowej tajemniczym płaskowyżu, całkowicie odizolowanym od świata. Specyficzne położenie sprawia, że na płaskowyżu do czasów współczesnych przetrwały relikty zamierzchłej przeszłości – m.in. dinozaury i ludzie pierwotni.

Bohaterowie – kontrowersyjny naukowiec, profesor George Challenger, dziennikarz Edward Malone, profesor Summerlee oraz poszukiwacz przygód i były żołnierz lord John Roxton, zmagają się z zamieszkującymi wyżynę małpoludami oraz prehistorycznymi gadami.

Pochwyceni przez plemię małpoludów, uciekają, po czym wspólnie ze szczepem żyjących na wyżynie ludzi (indian) pokonują małpoludy i ostatecznie wracają do Londynu z trofeami, w tym żywym pterodaktylem będącym koronnym dowodem prawdziwości ich słów.

Bestiariusz[edytuj | edytuj kod]

Prehistoryczne zwierzęta, z którymi stykają się bohaterowie na kartach powieści lub przynajmniej są wzmiankowane jako żyjące na wyżynie:

  • małpoludy (w sprawozdaniu z wyprawy dla członków Instytutu Zoologii Summerlee stwierdza, że wyewoluowały one z pitekantropa jawajskiego)
  • niezidentyfikowany teropod; Challenger i Summerlee spekulowali, że mógł to być allozaur lub megalozaur, bądź każdy większy drapieżny dinozaur (bohaterowie stykają się z teropodami różnej wielkości – w rozdziale XI ich obóz atakuje zwierzę nie wyższe od konia, zaś w rozdziale XV kryjówki Indian atakują dwa niewiarygodnie duże, większe od największego słonia teropody. W powieści nie jest wyjaśnione, czy są to zwierzęta z różnych gatunków, czy przedstawiciele tego samego gatunku w różnym wieku).
  • Iguanodon
  • Stegosaurus
  • Phorusrhacos
  • Pterodactylus
  • niezidentyfikowany plezjozaur
  • niezidentyfikowany ichtiozaur
  • niezidentyfikowany zielony wąż wodny
  • niezidentyfikowany wąż, którego zrzucona skóra była purpurowa i miała pięćdziesiąt jeden stóp
  • niezidentyfikowane białe zwierzę, żyjące na mokradłach i fosforycznie świecące w ciemności; Summerlee w czasie składania sprawozdania z wyprawy dla członków Instytutu Zoologii stwierdza, że najprawdopodobniej jest to jakiś ssak
  • zwierzę podobne do olbrzymich pancerników (prawdopodobnie Glyptodon)
  • jeleń z wielkimi gałęziami rogów; (...) żaden łoś nie sięgnąłby mu nawet do ramienia (prawdopodobnie jeleń olbrzymi)
  • Toxodon
  • olbrzymie żółwie
  • niezidentyfikowane płaskie stworzenie, podobne do pulsującego życiem dywanika z czarnej, oślizgłej skóry
  • wielka czarna ćma, którą Indianie uważają za bardzo jadowitą

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zaginiony świat — pierwszy polski przekład powieści z ilustracjami Harry'ego Rountree
  • patrz także: przypisy

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]