Zagroda Wincentego Witosa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zagroda Wincentego Witosa
muzeum
Obiekt zabytkowy nr rej. [A-382] z 12.02.1995 oraz [A-1432/M] z 09.04.2015
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Wierzchosławice
Rozpoczęcie budowy 1905
Ukończenie budowy 1913
Pierwszy właściciel Wincenty Witos
Położenie na mapie gminy Wierzchosławice
Mapa lokalizacyjna gminy Wierzchosławice
Zagroda Wincentego Witosa
Zagroda Wincentego Witosa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagroda Wincentego Witosa
Zagroda Wincentego Witosa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zagroda Wincentego Witosa
Zagroda Wincentego Witosa
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Zagroda Wincentego Witosa
Zagroda Wincentego Witosa
Ziemia50°02′23,56″N 20°51′20,71″E/50,039878 20,855753
Strona internetowa

Zagroda Wincentego Witosa – obejście w Wierzchosławicach zbudowane przez Wincentego Witosa. W skład zagrody wchodzą: dom mieszkalny, budynek inwentarski, stodoła, spichrz oraz wolno stojąca piwnica z nadbudową. Od 1971 roku mieści się tutaj Muzeum Wincentego Witosa. Większość zabudowań zachowuje swój pierwotny charakter, jedynie budynek inwentarski (po rekonstrukcji) zaadaptowano na cele administracyjne i muzealne.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Zagrodę zbudowano w północnej części podtarnowskich Wierzchosławic w województwie małopolskim. Położona jest przy drodze z Wojnicza do Radłowa, w pobliżu skrzyżowania z szosą prowadzącą do przysiółka Dwudniaki. Znajduje się na małopolskim szlaku architektury drewnianej. Od rodzinnego domu (miejsca urodzin) Wincentego Witosa dzieli ją około 500 m.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wincenty Witos w swojej zagrodzie (lata 30. XX wieku)

Niezabudowany grunt o powierzchni 24 arów, na którym zbudowano zagrodę, był posagiem żony Wincentego Witosa, Katarzyny. Budowa zagrody rozpoczęła się w 1905 roku i trwała osiem lat[1]. W domu zamieszkali Witosowie z córką Julią. Witos w czasie procesu brzeskiego, obawiając się utraty majątku, przekazał formalnie obejście swej jedynej córce. Po śmierci Katarzyny i Wincentego Witosów w domu mieszkała ich córka z rodziną. Ostatnią właścicielką gospodarstwa z rodziny Wincentego Witosa była jego wnuczka Joanna Steindel, która przekazała najpierw część domu[2], a później zagrodę na cele muzealne. W 1971 roku została pierwszą kierowniczką utworzonego muzeum[3]. W latach 1995-97 wszystkie budynki zagrody zostały wyremontowane[4].

Zabudowania[edytuj | edytuj kod]

Dom Wincentego Witosa widziany od strony sadu

Pięć budynków ustawiono w czworobok wokół podwórza. Pierwotnie były to: dom mieszkalny, budynek inwentarski (nazywany stajnią lub oborą), stodoła, spichrz oraz piwnica z nadbudową. Wszystkie budynki, zbudowane z drewna, mają konstrukcję zrębową. Dwuspadowe dachy budynków kryte są dachówką. W domu – układ wnętrz dwutraktowy z sienią, przebiegającą na osi środkowej budynku. Znajdują się w nim cztery izby[4].

Od ogrodu i sadu zabudowania oddziela drewniany płot, całość otacza ogrodzenie wykonane ze stalowej siatki.

Muzeum Wincentego Witosa[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Wincentego Witosa jest oddziałem Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Powstało w 1971 roku z inicjatywy działaczy ludowych ze Stanisławem Mierzwą na czele oraz rodziny Wincentego Witosa. Pierwszą kierowniczką muzeum była wnuczka Wincentego Witosa, Joanna Steindel.

W domu mieszkalnym utrzymano autentyczny wygląd wnętrz. W gabinecie Wincentego Witosa zachowały się meble, dokumenty i rzeczy osobiste trzykrotnego premiera II Rzeczypospolitej. W domu można też zobaczyć izbę czarną (kuchnię) i pokój pani domu z okresu międzywojennego[5].

W zaadaptowanym budynku inwentarskim (stajni) znajduje się wystawa przedstawiająca biografię Wincentego Witosa, a także izba z pamiątkami po jego współpracowniku Stanisławie Mierzwie[2]. W stodole zgromadzono narzędzia i sprzęty rolnicze używane w gospodarstwie rolnym przez Witosa. W spichlerzu tzw. małej stodole umieszczono kolekcję historycznych sztandarów organizacji ludowych, najstarszym okazem jest sztandar tarnowskiego zarządu powiatowego Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast” z 1928 roku[6].

Muzeum organizuje zajęcia edukacyjne dla uczniów[7].

Druga część muzeum mieści się w rodzinnym domu, w którym Wincenty Witos się urodził.

 Osobny artykuł: Stary Dom w Wierzchosławicach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Muzeum Okręgowe w Tarnowie - Oddział w Wierzchosławicach, www.muzeum.tarnow.pl [dostęp 2017-09-23].
  2. a b Muzeum Wincentego Witosa. bobik hugo 2015-07-16.
  3. Joanna Steindel (1920-2012) - wnuczka Witosa, pierwszy kierownik Muzeum, „salon24.pl” [dostęp 2017-09-23] (pol.).
  4. a b Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa, www.tpmw.pl [dostęp 2017-09-23].
  5. Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach - Moja Małopolska, „Moja Małopolska”, 27 maja 2016 [dostęp 2017-09-23] (pol.).
  6. Muzeum Okręgowe w Tarnowie-Muzeum Wincentego Witosa, „plan4fun.pl” [dostęp 2017-09-23] (pol.).
  7. Muzeum Wincentego Witosa - zajęcia edukacyjne, www.muzeum.tarnow.pl [dostęp 2017-09-23].