Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Ilustracja
Lata 70. Linia montażowa magnetofonu ZK-246
Forma prawna przedsiębiorstwo państwowe
Data założenia 1949
Data likwidacji 1999
Państwo  Polska
Siedziba ul. Kasprzaka 18/20
01-224 Warszawa
Ważni pracownicy Marek Łotocki (dyrektor naczelny)
Tomasz Palaszek (syndyk)
Sławomir Górski (sędzia komisarz)
Produkty magnetofon szpulowy, magnetofon kasetowy
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
Ziemia52°13′45,4″N 20°58′19,5″E/52,229278 20,972083
Budynki byłych Zakładów im. M. Kasprzaka przebudowane na biurowce.
Ostatnie zachowane budynki zakładów od strony ulicy Grzybowskiej, w tle budynek zakładów im. Róży Luksemburg

Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie (ZRK) – nieistniejące obecnie zakłady przemysłowe produkcji elektrotechnicznej w Warszawie, w dzielnicy Wola.

Historia[edytuj]

Zakład powstał w latach 1949–1951, praktycznie w miejscu przedwojennej fabryki radioodbiorników Philipsa przy ul. Karolkowej.

Początkowo produkowano odbiorniki radiowe Syrena i (równocześnie z Diorą) odbiornik Aga na licencji szwedzkiej. W latach 50. produkty ZRK sygnowane były oznaczeniem T-3. Do najbardziej znanych produktów w latach 50. XX wieku należał odbiornik Stolica. W 1957 ZRK jako pierwszy zakład w Polsce uruchomił produkcję odbiorników turystycznych (lampowa Szarotka). W 1958 ruszyła produkcja magnetofonów (Melodia), a w 1959 odbiorników samochodowych (Żerań).

W końcu lat 60. XX wieku cała produkcja odbiorników radiowych została przekazana do Diory, a ZRK specjalizowały się w produkcji magnetofonów szpulowych, kasetowych i radiomagnetofonów przenośnych. Na początku lat 70. asortyment wzbogaciły magnetowidy, a w latach 80. zestawy muzyczne typu „wieża”. Pod koniec lat 80. wszedł też do produkcji pierwszy polski walkman PS 101 Kajtek.

Zakłady Radiowe Kasprzaka utworzyły w latach 70. XX w. oddział w Lubartowie, później przekształcony w samodzielne przedsiębiorstwo Unitra-Lubartów, w którym zajmowano się głównie produkcją magnetofonów i radiomagnetofonów.

W latach 70. i 80. przedsiębiorstwo państwowe należało do Zjednoczenia Przemysłu Elektronicznego UNITRA.

ZRK były również pionierem w produkcji krajowych materiałów ferrytowych. Początkowo (połowa lat 50.) była to pracownia badawcza. Z końcem lat 50., gdy wzrosło zapotrzebowanie na te materiały, z inicjatywy dr. A. Bragińskiego przekształcona w Zakłady Materiałów Magnetycznych Polfer.

W zespole budynków fabryki zaprojektowanych przez J. Krupskiego znajdowało się m.in. kino „Mazowsze”, hotel robotniczy, biblioteka, sala klubowa i żłobek[1].

Upadłość[edytuj]

25 lipca 1994 roku sąd gospodarczy w Warszawie ogłosił upadłość Zakładów Kasprzaka, na wniosek jednego z wierzycieli ZRK[2]. Z wnioskiem o upadłość wystąpił Tadeusz Koherewicz, syndyk masy upadłościowej Naukowo-Produkcyjnego Centrum Półprzewodników CEMI, któremu Zakłady Kasprzaka były winne 4 mld starych złotych (czyli 400 tys PLN)[3]. Syndyk CEMI tłumaczył, że kierownictwo Kasprzaka zaczęło negocjować z Bankiem Handlowym (jednym z jej głównych wierzycieli) spłatę długów poza porozumieniem z pozostałymi wierzycielami, przez co syndyk CEMI uznał to za działanie na szkodę wszystkich wierzycieli i wystąpił do sądu o ogłoszenie upadłości ZRK[4]. Sędzią komisarzem w postępowaniu CEMI był Dariusz Czajka − prowadząc jednocześnie rozprawę upadłości Kasprzaka. Na syndyka upadłych Zakładów Kasprzaka wyznaczono Tomasza Palaszka, który kilka miesięcy później najatrakcyjniejszą część nieruchomości po ZRK sprzedał Kredyt Bankowi za 175 mld starych złotych (17,5 mln PLN). Były szef ZRK, ostatni dyrektor naczelny Marek Łotocki zaskarżył postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa[5]. Postanowieniem z dnia 2 lutego 1995 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie oddalił rewizję dłużnika.

Likwidacja majątku Zakładów Kasprzaka przeprowadzona została z udziałem organu założycielskiego czyli Ministra przemysłu i handlu oraz wierzycieli: Gminy Warszawa Centrum, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Izby skarbowej oraz Kredyt Banku. Syndyk sprzedał, między innymi, na rzecz Kredyt Banku prawo użytkowania wieczystego gruntu przy zbiegu ulic Karolkowej i Kasprzaka oraz prawo własności budynków na tym gruncie.

Postanowieniem z dnia 7 października 1999 r. sąd ukończył postępowanie upadłościowe Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie[6].

Zakład został zlikwidowany pod koniec lat 90. XX w., obecnie przebudowane budynki ZRK pełnią funkcje biurowe.

Ważniejsze produkty[edytuj]

Radiomagnetofon MK 2500 produkowany przez ZRK na licencji firmy Grundig
Radioodbiornik Światowid
  • radia (lata 70. – przekazanie produkcji do Diory):
    • lampowa Aga (produkowane w Diora od 1947) – na licencji szwedzkiej;
    • lampowa Syrena (1954);
    • lampowa Stolica (1955);
    • lampowa, turystyczna Szarotka (1957);
    • lampowe, samochodowe Żerań (1959) – do samochodów Warszawa, 3 zakresy;
    • turystyczny Czar (1960);
    • turystyczny Guliwer (1967) – 3 zakresy częstotliwości i antena teleskopowa;
  • magnetofony:
    • magnetofony szpulowe:
      • szpulowy Melodia (1958);
      • szpulowy Piosenka;
      • szpulowy Tonette (1965);
      • seria tranzystorowych magnetofonów szpulowych MAK przeznaczonych dla milicji, służb specjalnych, wież lotniskowych itp.;
      • szpulowe ZK 120, ZK 125, ZK 140, ZK 145, ZK 120T, ZK 140T, ZK 127, ZK 146 (stereo), ZK 147, M1416S, M1417S (Uwertura);
      • szpulowe ZK240, ZK246 (stereo), ZK226D (stereo, dwuścieżkowy, deck) M2403SD Dama Pik (stereo, deck), M2404S (stereo, wskaźniki wysterowania działające wyłącznie przy zapisie taśmy), M2405S (stereo, wskaźniki wysterowania działające zarówno przy zapisie, jak i odczycie taśmy), M2406QD (kwadro), M2407SD, M2408S, MS2411, MDS2412 Aria, MS2425 Opus, M3201SD Koncert (stereo, deck, dwuścieżkowy) M3401SD Koncert (stereo, deck, czterościeżkowy);
    • magnetofony kasetowe:
      • monofoniczny kasetowy MK125 (1971 produkcja w Lubartowie) – licencja Thomson;
      • monofoniczny kasetowy MK122 (produkcja w Lubartowie) – licencja Thomson;
      • monofoniczny kasetowy B113 Kapral (1981 produkcja w Lubartowie);
      • monofoniczny kasetowy B303 Ułan (produkcja w Lubartowie);
    • przenośny kasetowy walkman PS101 Kajtek (1987);
  • radiomagnetofony:
    • kasetowe mono RM121, RM122, RM221 (pod marką Grundig), RM222, RM405 Marta;
    • kasetowe stereo RMS303, RMS404, RMS451;
    • kasetowy Grundig RB3200 (1981 – licencja Grundig);
    • kasetowy samochodowy RP-701 (produkcja w Lubartowie);
  • magnetowidy:
    • szpulowy MTV 10 (1972);
    • kasetowy MTV 20 (1974, systemu VCR);
    • kasetowe MTV 50 (1982, system VCR LP);
    • kasetowe MTV 100 (1986 systemu VHS);
    • kasetowe MTV 200, MTV 300;
  • zestawy muzyczne (wieże audio):
    • deck kasetowy M601SD Marcin (na bazie części firmy Sanyo);
    • seria magnetofonów kasetowych stereo slim M7010 i M7020 (METAL);
    • seria magnetofonów kasetowych stereo MINI M8010, M8011, M8012 SOFT TOUCH, M8013 SOFT TOUCH, M8015 SOFT TOUCH;
    • deck kasetowy (seria) M9010, M9115;
    • amplituner (wzmacniacz) AT9100, AT9115;

Oznaczenia ZRK:

M – magnetofon
D – deck
S – stereo
K – kasetowy
Q – kwadrofonia
AT – amplituner
MTV – magnetowid

Poza tym ważną gałęzią produkcji były systemy łączności dla Wojska Polskiego.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]