Zakliczyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Zakliczyn (ujednoznacznienie).
Zakliczyn
Ulica Krakowska w Zakliczynie
Ulica Krakowska w Zakliczynie
Herb Flaga
Herb Zakliczyna Flaga Zakliczyna
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Zakliczyn
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1 stycznia 2006
Burmistrz Dawid Chrobak
Powierzchnia 4,02 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

1 678[1]
417,4 os./km²
Strefa numeracyjna
14
Kod pocztowy 32-840
Tablice rejestracyjne KTA
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zakliczyn
Zakliczyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zakliczyn
Zakliczyn
Ziemia49°51′22″N 20°48′50″E/49,856111 20,813889
Strona internetowa
BIP

Zakliczynmiasto[2] i siedziba gminy Zakliczyn w powiecie tarnowskim (województwie małopolskie) na prawym brzegu Dunajca. Zakliczyn leży na Pogórzu Rożnowskim w dolinie (206–250 m n.p.m.) na płaskim, szerokim i otwartym w kierunku północnym terenie, między dolnymi biegiami potoków Paleśnianka i Wolanka w otoczeniu zalesionych wzgórz o wysokości od 300 do 503 m n.p.m.[3] .

Miejscowość posiada drugi co do wielkości[potrzebny przypis] w województwie rynek (170 na 100 m) z odrestaurowanym Ratuszem.

Zakliczyn jest ośrodkiem administracyjno-usługowym dla okolicznych wiosek i posiada niezbędne instytucje użyteczności publicznej.

Zabudowę niegdyś "Białego Miasteczka" dziś stanowią w zdecydowanej większości domki jednorodzinne skupione wokół 22 ulic i zamieszkane obecnie przez około 1600 mieszkańców.

Historia[edytuj]

Uliczka przy rynku

W latach 1557-1934 był miasteczkiem; prawa miejskie, za sprawą Spytka Wawrzyńca Jordana, nadał mu król Zygmunt II August. W latach 1975-1998 Zakliczyn administracyjnie należał do woj. tarnowskiego. Pod koniec lipca 2005 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o przywróceniu praw miejskich Zakliczynowi z dniem 1 stycznia 2006[2].

Z Zakliczyna pochodził Mikołaj Jordan (słow. Mikuláš Jordán), od 19 lutego 1506 r. starosta spiski. Zygmunt Tarło, kasztelan sądecki, z grupą wybitniejszych osobistości pisał do papieża Grzegorza XV, aby pozwolił franciszkanom-reformatom osiedlić się w Polsce. Gdy ci przybyli do kraju, jako pierwszy wystąpił w 1621 roku z propozycją wystawienia im klasztoru w Zakliczynie nad Dunajcem. Zakonnicy przybyli dnia 19.06.1622 roku wprowadzeni przez syna fundatora Andrzeja Tarło. Pierwsze zabudowania klasztorne były drewniane. W latach 1645 – 1651 drugi syn fundatora, Zygmunt Aleksander Tarło[4], kasztelan Przemyski, razem z żoną Elżbietą z Kostków (krewną św. Stanisława), polecił wystawić murowany kościół i klasztor pw. Matki Boskiej Anielskiej.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Zakliczyna w 2014 roku [1].


Piramida wieku Zakliczyn.png

Zabytki[edytuj]

Ratusz w Zakliczynie
Zespół klasztorny reformatów

Do rejestru zabytków nieruchomych wpisane są obiekty[5]:

  • układ urbanistyczny, XVI-XIX w., nr rej.: A-21 z 9.09.1976,
  • kościół parafialny pw. św. Idziego, 1739-68, nr rej.: I-3-20 z 13.10.1947 oraz 316 z 22.11.1971,
  • cmentarz przykościelny, nr rej.: j.w.,
  • zespół klasztorny reformatów, poł. XVII-XIX, nr rej.: 11-Be-6-Kr-36 z 18.02.1936 oraz 317 z 22.11.1971; (w którym przebywał pod koniec życia i zmarł w 1881 r. werbownik ochotników do powstania 1863 r., powstaniec, więzień, ks. Euzebiusz Teofil Chojnacki – ojciec Alojzy),
  • kościół parafialny pw. MB Anielskiej, z fundacji w latach 1651-1650 Zygmunta Aleksandra Tarły; kasztelan Przemyski razem z żoną Elżbietą z Kostków (krewną św. Stanisława), polecił wystawić murowany kościół i klasztor pw. Matki Boskiej Anielskiej,
  • klasztor, XVII w., 2. poł. XIX[6],
  • Cmentarz wojenny nr 293, 1915-16, nr rej.: A-135/M z 28.03.2008,
  • Cmentarz wojenny nr 294,
  • ratusz, pocz. XIX w., nr rej.: A-270 z 25.10.1985,
  • dom, ul. Mickiewicza 23, drewn., 1763, nr rej.: A-271 z 25.10.1985,
  • dom, ul. Mickiewicza 12, drewn., 1858, nr rej.: A-235 z 28.09.1981,
  • dom, ul. Mickiewicza 35, drewn., 1 poł. XIX, nr rej.: A-361 z 6.10.1993.

Sport[edytuj]

LKS Dunajec Zakliczyn – klub piłkarski z Zakliczyna w województwie małopolskim. Powstał w 1973 roku. Od sezonu 2008/2009 zespół seniorów klubu grał w V lidze tarnowsko-nowosądeckiej. W sezonie 2009/2010 zajął 2. miejsce w tabeli i ponownie – po 18 latach – uzyskał awans do IV ligi małopolskiej. Po rundzie jesiennej obecnego sezonu zajmuje 15. miejsce z dorobkiem 12 pkt. Klub posiada także drużyny młodzieżowe – juniorów młodszych i starszych, trampkarzy młodszych i starszych. Działa też przy nim zespół oldboyów. Trenerem seniorów Dunajca jest Wacław Maciosek. Prezesem – od lipca 2010 – Jacek Świderski. Trenerem juniorów – Mariusz Lasota. Szkoleniowcem trampkarzy – Łukasz Oświęcimski. Klub posiada własny stadion sportowy składający się z trzech boisk piłkarskich (głównego i 2 treningowych) oraz hali sportowej wraz z zapleczem. W październiku 2010 oddana do użytku została kryta trybuna na 366 miejsc.

Dwukrotnie (w czerwcu 2008 r. oraz w maju 2012 r.) w Zakliczynie odbyły się mistrzostwa Polski w podnoszeniu ciężarów mężczyzn.

Zobacz też[edytuj]

Panorama miasta[edytuj]

Zakliczyn – widok ze zbocza wsi Roztoka
Zakliczyn – widok ze zbocza wsi Roztoka

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Zakliczyn, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Dz. U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1185
  3. Pogórze Rożnowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2004. ISBN 83-89165-72-4.
  4. Jerzy Antoni Kostka: Kostkowie herbu Dąbrowa. Koszalin: Z.P. POLIMER, 2010, s. 80, 252 i 253. ISBN 978-83-89976-40-6.
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 30 września 2016; 3 miesiące temu. [dostęp 2015-10-07]. s. 160.
  6. Materiały do biografii genealogii i historii rodu Kostków herbu Dąbrowa,  zeszyt nr 2, praca zbiorowa pod red. Barbary Fabiszewskiej. Wyd.  Stowarzyszenie Rodu Kostków, Białystok-Koszalin 2012, ISBN 978-83-927099-0-9, s. 36, 37, 38, 39 i 40

Linki zewnętrzne[edytuj]